- Biktimei harrera-pisuak jarri zaizkie hainbat probintziatan, baldintza negargarrietan eta giza duintasunarekin bateragarriak ez diren baldintzetan bizi zirelako
- Operazioan, simulatutako bi pistola, jarduerei buruzko dokumentazio ugari eta eskudirua atzeman zizkieten
Joan den astean, Guardia Zibilak Portugalgo Polizia Judizialarekin batera garatutako “WORKER” operazioaren barruan, hainbat jarduera egin ziren Arabako Errioxan, delitu-sarea desartikulatzeko eta 15 pertsona askatzeko. Gaur egun, ‘esklabotza moderno’ gisa definitzen da egoera hori.
Ikerketa horiek otsailaren amaieran hasi ziren, orduko egoeratik ihes egitea lortu zuen biktimetako batek Guardia Zibilari gertakarien berri eman zionean, eta horrek beste biktimak babestea eta ustezko erantzuleak atxilotzea ekarri zuten ikerketei hasiera ematea ekarri zuen.
Denis Itxaso Gobernuko ordezkariak azpimarratu duenez, “biktimen bizi baldintzak penagarriak eta deitoragarriak ziren. Langileak ostatatuta zeuden higiezinen egoera osasungaitza ez zen bateragarria eta ez zetorren bat giza duintasunari eskatzen zitzaion gutxienekoarekin”.
Guardia Zibilak ‘esklabotza modernoaren’ eredu batekin egin du topo, eta eredu horretan, instituzio juridiko bat izango balitz bezala, langile horien ‘jabetza’ haien menpe zeuden pertsonarena izatera pasatzen zen. Horretarako “menpekotasun ekonomikoa erabiltzen zuten, eguneroko eta laneko edozein ekintza sare hori zuzentzen zuen pertsonaren menpe, zainduta eta baimenduta zegoelako. Biktimak baldintza penagarrietan lan egitera behartzen zituzten, eta ezin zuten hori ukatu, hertsapena, mehatxuak edo botere-abusua zirela eta”, adierazi du Itxasok. Nagusitasun posizioan zegoen pertsonak irabazi egiten zuen biktima horien lanaren kontura, kontuan hartu gabe zein lan baldintza negargarrietan zeuden.
“Askatutako pertsonak, guztiak portugaldarrak”, gaineratu du Itxasok, “jatorrizko herrialdean harrapatu eta lan jarduera egin behar zuten eremura eramaten zituzten. Bakar batek ere ez zuen familia sustraitzerik eta erabateko zaurgarritasun egoeran zeuden”.
Behin euren zereginak egin behar zituzten eremu geografikoan, egunero 12 orduko lanaldiak egitera behartzen zituzten, astean zazpi egunez. Azpimarratu behar da horietako batzuek, hilabetetan lan horiek egiten aritu ostean, zor ekonomiko bat sortzen zutela sarearen buruarekin, eta horrek ‘esklabotza’ egoeran egotera behartzen zituela, egoerari aurre egin ahal izateko.
Atxilotuen etxebizitzan sartzeko eta miatzeko eginbidea gauzatu ondoren, 9.300 euro konfiskatu zituzten funts bikoitz batean ezkutatuta, bi pistola simulatuta eta ikertutako gertaerekin lotutako dokumentazio ugari. Horrez gain, jarduera kriminalarekin lortutako irabazietatik eratorritako bost ondasun higiezin enbargatzea ere eskatu dute.
Kasuaz arduratzen den epaitegiak behin-behineko espetxeratzea agindu du gertaeren arduradunentzat. Bitartean, Gizarte Gaietarako Ministerioaren Lan Ikuskaritzak zigor espedienteak ireki dizkie gertakarien ustezko egileen zerbitzuak erabiltzen zituzten enplegatzaileetako batzuei.
Biktimak Espainiako hainbat hiritan dauden harrera-etxeetara eraman dituzte, babes ditzaten.
Egindako operazioan, Arabako eta Euskal Autonomia Erkidegoko Polizia Judizialeko Unitateez gain, Guardia Zibileko txakur-unitate batek (diru-papera detektatzen du), Portugalgo Polizia Judizialeko Borroka eta Terrorismoko Eskualde Ataleko zuzendariak, Lan eta Gizarte Segurantzako Ikuskaritzak eta Gurutze Zuriko Gizakien salerosketan espezializatutako fundazio bateko gizarte-langileek hartu zuten parte.
Instrukzioan jasotako eginbideak zein atxilotuak Gasteizko 1. instrukzio epaitegiaren esku utzi dituzte.