- Errefuxiatuentzako harrera-zentroa eraikitzea asilo-eskatzaileen harrera-sistemaren ahalmena eta eraginkortasuna handitzeko Inklusio Ministerioak duen Plan Estrategikoaren parte da
- Proiektuaren aurretik, euskal administrazioekin hitz egin da
- Duela hamar urtetik erabilerarik gabe zegoen Gizarte Segurantzako azpiegitura garrantzitsu bat martxan jarriko du berriro zentroak, eta inpaktu ekonomiko eta sozial positiboa izango du
- Gobernuaren ordezkariak ez du ulertzen Eusko Jaurlaritzako Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako sailburuaren jarrera, eta ohartarazi du errefusatze-diskurtso jakin batzuk ordaintzeko arriskua dagoela, Euskadin, zorionez, babes sozial handia duen gai sentikor batean. Eztabaida hori hauteskunde-munizio gisa ez erabiltzeko eta eskumenak transferitzeko prozesuarekin ez nahasteko eskatu du.
- Bereziki sentikorra den eta interes humanitarioa duen arlo batean emaitza oso onak eman dituen lankidetzari eta komunikazioari berriro ekitearen” alde egin du Itxasok.
Gasteizen altxatuko den Nazioarteko Babeserako Harrera Zentroa (CAPI) ezartzearen alde agertu da Denis Itxaso Espainiako Gobernuak EAEn duen ordezkaria, “errefuxiatuei harrera solidarioa eta integratzailea egiteko Europako ereduari erantzuten diolako”. Komunikabideekin egindako bilera batean, Itxasok deitoratu egin du azken egunotan erakundeetako hainbat buruzagik proiektua aipatzeko erabili duten hizkera, eta “bereziki sentikorra eta interes humanitariokoa den gai batean emaitza oso onak eman dituzten lankidetzari eta komunikazioari berriro ekitearen” alde egin du. Ordezkariaren arabera, proiektua ‘makrozentro’, ‘ghettizazio’ edo ‘pertsonen biltegi’ gisa aipatzeko erabilitako terminoek “bizikidetza honda dezakete, eta ez diote erantzuten European Union Agency for Asylum (EUAA) erakundeak onartutako harrera-sistemaren errealitateari, ezta haren etorkizuneko proiektuei ere”. Gainera, “Ukrainako errefuxiatuen etorrera bezalako fenomenoen aurrean espainiar eta euskal gizarteak zabaldutako elkartasun eredugarria iluntzen dute”.
Itxasok ez du ulertzen Beatriz Artolazabal Eusko Jaurlaritzako Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako sailburuak agertu duen oposizioa, eta ohartarazi du “Euskadin, zorionez, babes sozial handia duen gai sentikor batean gaitzespen-diskurtso jakin batzuk ordaintzeko arriskua” dagoela. Ez da eztabaida hau munizio elektoral gisa erabili behar, ezta konpetentzien transferentzia prozesuarekin nahastu ere”.
Ildo horretan, azpimarratu du ‘makrozentro’ edo ‘gordailu’ kontzeptuak ez datozela bat proiektuarekin. Izan ere, gehieneko plazak 350 dira, familiei arreta emateko pentsatuak, profesional gaituek artatuak, eta prestakuntza-instalazioak, kirol-instalazioak eta ostatu-instalazioak, Harrera Sistemaren baliabideen zerbitzu guztiekin hornituak: aholkularitza juridikoa, arreta psikologikoa, enplegurako orientazioa eta prestakuntza, etab.
Gobernuaren ordezkariak gogorarazi du migrazio arloko eskumenak estatuarenak direla, politikak Europar Batasuneko beste estatu batzuekin lerrokatu behar diren fenomeno bati dagokion bezala, eta Gasteizko proiektuaren aurretik “euskal administrazioekin elkarrizketa” egon dela.
Zentroa (Arana klinika zaharrean eraikiko dena) Inklusio Ministerioaren Plan Estrategikoan sartuta dago, harrera sistemaren ahalmena eta eraginkortasuna handitzeko. Plan horrek zentro propioetan harrera plazak sortzea aurreikusten du, publikoki kudeatuak, besteak beste Sirian, Afganistanen eta Ukrainan nazioarteko krisiekin eskaria nabarmen handitu duen harrera sistema indartzeko.
Eraikiko diren zentro berriak Espainiako hainbat tokitan daude banatuta: Lehen iritsierako 7 zentro (Kanariar Uharteak) eta penintsulako 10 zentro: 8 CAPI (horien artean dago Gasteizkoa) eta lehenengo iritsieren 2 zentro. Zentro guztiak Suspertze, Transformazio eta Erresilientzia Planetik (PRTR) datozen Europako funtsekin finantzatzen dira, eta haien jarduera-printzipioa da onuradunen pixkanakako integrazio-prozesua eta autonomia sustatzea, banakako ibilbide bat diseinatuz eta hartzaileen parte-hartzea sustatuz.
Arreta pertsonalizatua
Harrera sistemaren eredu nazionala arreta pertsonalizatukoa da. Sistemaren baliabideetan, hasieratik onuradunen egoera sozio-laboralaren diagnostiko indibidualizatua egiten da. Prozesua, non pertsona inplikatzen den, ikuspegi integrala duen diziplina anitzeko talde batek gauzatzen du. Taldeak erabakitzen du sistemaren zer prestazio edo zerbitzu emango zaizkien artatutako pertsonei, beren premien eta autonomia eskuratzeko prozesuaren bilakaeraren arabera. Metodologia horrek lotura bat sortzen du erabiltzaileen eta profesionalen artean, eta ibilbide osoan mantentzen da lotura hori.
Zentro berriek Harrera Sistema Nazional “sendoa” osatzen lagunduko dute, azpimarratu du Itxasok. Sistema horren helburua da itxarote-zerrendak ezabatzea, prestazioak kalteberatasunaren arabera egokitzea eta autonomia-erkidegoek ezarritako laguntza-ibilbideen inklusio-gaitasuna maximizatzea. “Kalitate eta zerbitzu estandarrak”, zehaztu du Itxasok, “Estatuko Harrera Sistemako baliabide guztietarako ezarritakoak dira, Harrera Zuzentarauko Europako estandarrak baino handiagoak, eta etengabe ebaluatzen dituzte nazioko eta nazioarteko erakundeek.
Zentroak herrialde osoan nola banatu erabakitzeko, hainbat irizpide hartu dira kontuan: pertsonen etorrera, lurralde-estaldura, eskura dauden azpiegiturak, zerbitzu publikoetarako sarbidea, etab. Zentro horiek guztiak zabaldu ondoren, errefuxiatuak Hartzeko Estatu Sistemaren berezko plazen kopurua handitzea lortuko da, eta, Europar Batasunarekin hartutako konpromisoaren arabera, gaur egun dauden 400 plazetatik 2024ko abendura bitartean 6.100 izatera igaroko dira.
Nazioarteko Babesaren Harrera Zentroa hartuko duen Arana egoitza zaharraren eraikina Gizarte Segurantzaren Diruzaintza Orokorraren jabetzakoa da; beraz, dagokion erreformaren ondoren, duela hamarkada batetik erabili gabe zegoen azpiegitura garrantzitsu bat jarriko da martxan. “Eragin ekonomiko eta sozial onuragarria izango du”, dio ordezkariak.
Lanak egiteko aurrekontua 14,1 milioi eurokoa da, eta uztailean hastea aurreikusten da. Helburua CAPIa inauguratzea da, 16 hilabeteko lanen ostean.