Gobernuak Nafarroan duen ordezkariak, Alicia Echeverríak, “Betetzen” txostenaren edizio berri bat aurkeztu du gaur. Exekutibo zentralak Foru Erkidegoan 2024ko lehen seihilekoari dagokion kontuak emateko txostena da. Txosten horren helburua da herritarrei Espainiako Gobernuaren kudeaketari buruzko beharrezko informazio gardena ematea.
Testuinguru horretan, Echeverriak Europako funtsei dagokien informazioa eguneratu du: 543,6 milioi euro esleitu dizkio foru exekutiboari, beste 147,9 milioi REACT-EU mekanismotik eta 718 milioi Espainiako Gobernuak zuzenean exekutatzen ditu Nafarroan. Onuradun kopurua 11.100 da, izan ere, Gobernuaren ordezkariak adierazi duenez, “benetan garrantzitsua dena da zifra handien atzean enpresak, erakunde publikoak, ikerketa-zentroak edo pertsona partikularrak daudela, Europako funts horiek dakarten modernizazio-aukera itzela aprobetxatzen dakitenak”.
Alicia Echeverriak defendatu duenez, “hondoko zarata gorabehera, Espainiak aurrera egiten du, Nafarroak aurrera egiten du”, eta Espainiako Gobernuak “pertsonen bizitza hobetzeko” lanean jarraitzen du, lehentasun batzuekin, hala nola gazteek etxebizitza eskuratzea edo hazkunde ekonomiko jasangarriago, bidezko eta inklusiboago bat.
Espainiako eta Nafarroako gobernuen arteko sintonia ona nabarmendu du: “Proiektuetan gauzatzen ari da, herritar guztiei mesede egiten dieten inbertsioetan eta gure autogobernuaren aldeko apustu irmoan”. Eta oposizioa izatea deitoratu du, “oso gutxi axola zaizkiolako jendearen benetako arazoak eta bere interes elektoralak”.
Modernizazio sozioekonomikoa: berdea eta digitala
Txostenaren arabera, Nafarroako industria sektoreak 110 milioi euro baino gehiago jaso ditu PERTEetatik. Hor daude 85,2 milioi ibilgailu elektriko eta konektatua garatzeko, edo 16,8 milioi nekazaritzako elikagaien industria modernizatzeko.
4.752 enpresa txiki eta ertain izan dira orain arte Kit Digitaleko laguntzez baliatu direnak digitalizatzeko. Nekazaritza-sektoreak, berriz, 84,4 milioi euro jaso ditu Nekazaritza Bermatzeko Europako Funtsetik (NBEF), eta 8,6 milioi aparteko laguntzetan, Ukrainako gerraren eta lehortearen ondorioak konpentsatzeko.
Enpleguari dagokionez, kontratu mugagabeak ehuneko 7,3 egin du gora Nafarroan Lan Erreforma onartu zenetik; 17.400 pertsonak jaso dute aurten Lanbidearteko Gutxieneko Soldataren igoera; eta Gizarte Segurantzak afiliazio-zifra errekorrak ditu, ekainaren amaieran 311.000 pertsona baino gehiago baitzeuden Foru Erkidegoan.
Ongizate-, berdintasun- eta etxebizitza-egoera indartzea
Espainiako Gobernuaren ekintzaren beste ardatzetako bat Ongizate Estatua indartzea da. Hala, 20.250 lagunek jaso zuten ekainean Bizitzeko Gutxieneko Diru-sarrera, eta 132.000 pentsiodunek jaso dute aurten pentsioen balioa KPIaren arabera handitzea.
Hezkuntzari dagokionez, nabarmentzekoa da Haur Hezkuntzako lehen zikloko doako 849 plaza publiko eta Lanbide Heziketako 5.611 plaza sortu direla.
Nafarroako hainbat proiektu finantzatzeko 16,6 milioi euroko zaintza politika berri baterantz aurrera egiten ari da. Osasungintzan, berriz, ekipoen berrikuntza teknologikoari ekin zaio, eta 15,3 milioi euroko inbertsioak egin dira.
Etxebizitzari dagokionez, Nafarroak 5,9 milioi jaso ditu bizitegi-inguruneetan ekonomia eta gizartea suspertzeko Birgaitze Programaren barruan, eta beste 13,8 milioi energetikoki eraginkorrak diren eraikinetan alokairu sozialeko 320 etxebizitza eraikitzeko.
Gobernuaren ordezkariak, halaber, berdintasunaren inguruko politikak nabarmendu ditu. Adierazi duenez, 10.493 nafarrek jaso dute amatasun osagarria euren pentsioan, eta 9.761ek jaso dute pentsioetan genero arrakala murrizteko osagarria. Gainera, gogorarazi du abian dela Sexu Indarkeriei Arreta Integrala emateko Zentroa, Europako funtsetatik jasotako 1,3 milioi eurorekin finantzatua.
Trantsizio ekologikoa eta lurralde-kohesioa
Bidezko trantsizio ekologikoa bultzatzeko, Nafarroak beste 11,5 milioi euro jaso ditu autokontsumoari eta biltegiratzeari lotutako hainbat pizgarri programa gauzatzeko. Horrez gain, uholde arriskuari egokitzeko eta uraren zikloa digitalizatzeko 16,3 milioi euro izango direla nabarmendu dute.
Lurraldearen kohesiorako funtsezko elementu gisa, banda zabala eta 5G lurralde osora hedatzeko UNICO programak aipatu ditu Echeverriak, 18 milioi eurotik gorako inbertsioa eginez.
Era berean, kalitatezko azpiegiturak izatearen garrantzia azpimarratu du. Hala, Espainiako exekutiboak 238 milioi euro esleitu dituela gogorarazi du Espainiako Gobernuko ordezkariak, Castejon-Iruñerria Abiadura Handiko Linearen barruan India-Campanas zatia eraikitzeko. Eta N121A errepidea 2+1 errei bihurtzeko lanak finantzatzen jarraitzen dutela, guztira 55 milioi euro transferituta Nafarroara orain arte.
Autogobernu gehiago
Espainiako Gobernuak Nafarroako “berezitasunekin” duen konpromisoa nabarmendu du Echeverriak, eta gogorarazi du Ministroen Kontseiluak argi berdea eman diola Foru Erregimena Berrezarri eta Hobetzeari buruzko Lege Organikoa erreformatzeko Lege Organikoaren aurreproiektuari, Trafikoaren eta Bide Segurtasunaren eskumena bere gain hartzea ahalbidetuko duena, eta uda ostean Gorteetan tramitatuko dena.