Espainiako Gobernuak Melillan duen Ordezkaritzako Emakumearen Aurkako Indarkeriaren Aurkako Koordinazio Unitateko buru Laura Segurak ohartarazi du udako hilabeteak eta oporraldiak arrisku bereziko uneak direla genero indarkeriaren aurkako borrokan.
Televisión Melillako ‘Viento de Levante’ saioan egindako elkarrizketa batean adierazi duenez, egun hauetan, “genero-indarkeriak gora egiten du, salaketa kopuruak gora egiten du eta baita emakumeen hilketek ere; beraz, prebentzioa, detekzioa eta koordinazioa funtsezkoak dira”.
Gizarte osoaren inplikazioa gakoa dela gogorarazi du Segurak: “Gertu izan ditzakegun eta indarkeria jasaten ari daitezkeen pertsonen zain egon behar dugu”. “Ez da nahikoa biktimak eragitea; denok inplikatu behar dugu”, argi utzi du.
Azkenaldiko datuei dagokienez, unitateko buruak adierazi du urteko bigarren hiruhilekoan salaketen eta 016ra egindako deien beherakada txikia izan bada ere, balantze orokorrak igoera erakusten duela. “Salaketak areagotzen direla diogunean ez du esan nahi egoera positiboa denik, indarkeria jasaten duten emakumeak direlako. Baina bai adierazten du hitzez hitz gehiago eta konfiantza gehiago dagoela instituzioengan laguntza eskatzeko”, azaldu du.
Unitateko buruak gogorarazi duenez, estatistiken arabera, indarkeria jasaten duten emakumeen %25-30ek baino ez dute salatzen. “Salaketak igotzeak esan nahi du emakume gehiago ausartzen direla urratsa ematera. Eta hori funtsezkoa da, salaketak babes eraginkorrari eta eskura dauden baliabideei atea irekitzen dielako”, gaineratu du.
Nazio mailan, salaketa kopurua 2020a baino lehen urteko 166.000 inguru izatetik, 2023-2024an 199.000 izatera pasa da, erregistratutako igoerarik handiena. Igoera hori, azaldu duenez, “eraildako emakumeen kopurua murriztearekin batera doa, eta horrek erakusten du politika publikoak eta prebentzio neurriak funtzionatzen ari direla, edozein biktima hilgarri onartezina den arren”.
Forma askoko indarkeria estrukturala
Segurak nabarmendu du genero indarkeria egiturazkoa dela eta bere agerpen guztietan aurre egin behar zaiola. Hala, 2019ko makro-inkesta aipatu du: “Gure herrialdeko bi emakumetik batek indarkeria egoeraren bat jasaten du”. Bikotekidearen edo bikotekide ohiaren eremuan erabilitako indarkeriaz gain, beste modu batzuk ere ematen direla gogorarazi du arduradunak, hala nola, indarkeria ekonomikoa, indarkeria bikarioa eta indarkeria digitala.
Azken horri buruz, sare sozialen eta interneten bidez, bereziki gazteen artean, erasoen “gorakada kezkagarri eta kezkagarria” dagoela ohartarazi du. “Sare sozialak erabiltzen dituzten emakumeen %73k indarkeria digitalen bat jasan du, eta neska gazteen %48k eskatu gabeko sexu eskaerak edo eduki sexualeko irudiak jaso ditu. Hori urte osoan landu behar da, ez udan bakarrik”, azpimarratu du.
Horren harira, Berdintasun Ministerioak ‘Indarkeria digitala .es indarkeria’ kanpaina abiatu du. “Kanpaina egokia da, online espazioan kontrola, jazarpena eta erasoak normalizatu direlako, eta pedagogia egin behar dugu, bereziki mutil gazteekin, eremu digitalean ere berdintasunean erlazionatzen ikas dezaten”, azpimarratu du.
Ez hori bakarrik, Segurak nerabe gizonezkoen diskurtso negazionisten aurrerakadaren berri eman du. “24 urtetik beherako lau mutiletik batek uste du genero indarkeria asmakizuna dela. Hori oso kezkagarria da, mutil horiek bikote harremanak izango dituztelako bai berdintasuna eta bai feminismoa bizitzak salbatzen dituen zerbait bezala baloratzen duten neskekin”, ohartarazi du.
Azoka, gune segurua
Azokari begira, Gobernu Ordezkaritzak puntu moreak jarriko ditu erakustazokako etxola eta espazio publiko guztietan. Leku horiek kartelekin eta QR kodeekin identifikatuta egongo dira, eta horiek indarkeria kasuen aurrean nola jokatu azaltzen duten gidak lotzen dituzte.
“Behar duen edozein emakumek jakitea nahi dugu han akonpainamendua aurkituko duela. Sentsibilizazio tresna bat da, gizarteak uler dezan hau ez dela soilik biktimen arazoa”, azaldu du.
Ekimenean etxegileek eta etxegileek laguntzen dute, eta bereizgarriak leku ikusgarrietan jartzen dituzte. “Gure mezua ez da beldurrarena, prebentzio eta erantzukizun partekatuarena baizik. Azoka askatasunean eta berdintasunean gozatu behar da, eta emakumeen aurkako indarkeriarik gabe”, azpimarratu du.
Emakume gehiagori babesa
Azkenik, genero indarkeriaren biktima diren emakumeen babesaren egoera izan dute hizpide elkarrizketan zehar. Hala, unitateburuak emandako datuen arabera, gaur egun 240 emakume inguru daude sartuta Eusko Jaurlaritzaren sisteman gure hirian –2019an 160 zeuden–.
Igoera hori, neurri batean, “zero protokoloa” bezalako protokoloen hobekuntzari eta Eusko Jaurlaritzaren Gén 2.0 programaren inplementazioari zor zaio, zeinak ahalbidetzen baitu tratu txar iraunkorrak eta biktima edo erasotzaile asko dituzten kasuen jarraipen zehatzagoa egitea.
“Emakume babestuen zifrak ez gaitu berez larritu behar. Gehiago salatzen dela islatzen du, eta detekzioa eta arreta hobetu ditugula. Gainera, biktima gehienak amak dira, eta horrek esan nahi du adingabe asko ere babesean daudela”, adierazi du Segurak.
Bikotearen edo bikotekide ohiaren eremuko indarkeria soilik estaltzen du Ies Gén sistemak, nahiz eta lanean ari diren antzerako baina sexu indarkeriara bideraturiko Ies Sex sistema martxan jartzeko.
Elkarrizketa ixteko, mezu argia plazaratu du Segurak: “Salaketaren pisua ezin da izan biktimena bakarrik. Gizarte osoak lagundu, babestu eta erasotzaileak seinalatu behar ditu. Haiek ez daude bakarrik; bakarrik egon behar dutenak tratu txarrak ematen dituztenak dira”. “Indarkeriatik ateratzea posible da eta prozesu osoan laguntzeko baliabideak daude”, azpimarratu du.