“Aurrera egin dugu babesaren arloan, aurrera egin dugu, batez ere, genero-indarkeriaren biktima diren emakumeei laguntzeari dagokionez; nik uste dut erraldoi-urratsak egin direla zentzu horretan. Baina mezu matxisten aurrean jarraitzen dugu, indarkeria egoeren normalizazio baten aurrean gaude, genero indarkeriaren ukapen baten aurrean gaude, gaur egun, gainera, bozgorailu politikoa duena”.
Gobernu Ordezkaritzako Genero Indarkeriaren aurkako Koordinazio Unitateko buru Laura Segurak, Popular Tv-ri eskainitako elkarrizketan, gure herrian gertatzen ari diren hilketa matxistak eta hauen zergatiak jorratu ditu.
“Ni bat nator gure herrialdeko pertsona aditu askorekin, adierazten baitute kulturan huts egiten ari garela, nola ari garen txikitatik hezten”, adierazi du. Izan ere, Seguraren hitzetan, genero indarkeriaren biktimak babestu eta laguntzeko mekanismoetan aurrerapausoak eman badira ere, kultura matxistak “bere horretan jarraitzen du”.
“Duela gutxi arte pentsaezina zen hainbat administraziotatik, batez ere, biktimen isiltasuna bultzatuko zuten mezuak plazaratu ahal izatea, eta, beraz, erabat bateragarriak dira genero-indarkeriarekin”, deitoratu du.
Are gehiago, isiltasuna “genero-indarkeriaren aliaturik onena” dela baieztatu duenean, izan ere, Berdintasun Ministerioak publiko egin zuen azken makroinkestaren datuen arabera, emakume biktimei galdetu zitzaienean zergatik ez zuten salaketarik jarri, adierazi zuten uste zutela euren eremu pribatuari buruzko zerbait zela.
“Genero-indarkeria eremu pribatura eramatea da berriz ere; 2004an atera ginen handik, eta orain 20 urte bete dituen Lege Integralari esker atera ginen handik. Lege horrek aurrekaririk gabeko aurrerapena ekarri zuen herrialde honetako genero-indarkeriaren eta berdintasunaren historian, eta munduko eta Europako herrialde askoren eredu da”, azaldu du Segurak.
Unitateko buruak indarkeria horiek garaiz antzemateko beharra azpimarratu du. “Berandu iristen ari gara emakume batek jada salaketa jartzen duenean, hor iristen gara hautsitako bizitza dagoenean, indarkeriak emakumeen eta are haurren bizitza suntsitu duenean”, adierazi du.
“Lehenago heldu behar dugu”, azpimarratu du, are gehiago emakumeak eta adingabeak osasun eremutik edo hezkuntza eremutik pasatzen direnean. “Berdintasunean hezi behar dugu, nire ustez oinarria hor dago, paradigma aldaketa batean eta gizartearen elementu guztiak inplikatzean”, adierazi du.
Are gehiago, Laura Seguraren iritziz, “aldaketa behar dugu politikatik, kulturatik, komunikabideetatik, baita aldaketa ekonomikoa ere, eta nik uste dut birpentsatu behar dugula norantz egin behar dugun bidea, hau izan dadin gizarte gisa dugun arazo nagusia eta horrela uler dadin”.
Estatu Ituna
Telebistako elkarrizketan, Unitateko buruak Genero Indarkeriaren aurkako Estatu Ituna berritzearen garrantzia azpimarratu du.
“Ziur gaude lortuko dela, funtsezkoa dela ulertzen dugulako”, ziurtatu du, nahiz eta Vox “alde batera” geratuko dela ere ziur agertu den. “Estatu Ituna giltzarria da genero indarkeriaren aurkako borrokan, inplikazioa dakar, koordinazioa, aldi berean, genero indarkeriaren arloko prebentzio politika horiei guztiei baliabide ekonomikoak ematea dakar”, azaldu du.
Are gehiago, argi utzi du “Estatu Itunaren diruarekin sostengatzen direla ia Autonomia Erkidego eta Hiri Autonomo guztietan gauzatzen diren neurri asko, genero indarkeriaren biktimentzako harrera etxeak, kontziliazio zerbitzuak, berdintasun eragileak eta ikastetxeetara doazen berdintasun eragileak…”.
“Gaur egun, Estatu Itunari esker, Estatuko Indar eta Segurtasun Kidegoetan espezializatutako taldeak ditugu, gure hirian udaltzainek Eusko Jaurlaritza bere gain hartu ahal izan dezaten…”, argitu du.
“Estatu Ituna administrazio guztiak, erakunde guztiak, baita alderdi politikoak ere, batera egoteko beharraren isla da. Mezu horrek giltzarri izan behar du, hori baita biktimei babesa emateko mezua”, azpimarratu du.
“Borrokan jarraitzen badugu, liskarrean, indarkeria egoera bat ukatzen duten horiei bozgorailua ematen, herri honen erdia arriskuan jartzen dutenak, eta erdia diot, baina, berez, herri honen erdia baino gehiago gara, edozein emakume izan baitaiteke genero indarkeriaren biktima, emakumeen bizitza arriskuan jartzen ari gara”, ohartarazi du.
Izebergaren punta
Segurak azaldu duenez, hilketa matxista bat gertatzen denean genero indarkeriaren adierazpenik muturrekoena da, baina hau “icebergaren punta da. Azpian genero indarkeria oso bat dago ezkutatuta, isildutako genero indarkeria bat”, ohartarazi du.
Hala, jakinarazi du 2023. urtea ia 199.000 salaketarekin itxi zela gure herrian genero indarkeriagatik eta 45.000 emakume baino gehiago babesteko aginduarekin.
Datu horiek bikotekidearen edo bikotekide ohiaren eremuko genero-indarkeriara mugatzen dira, eta ez dituzte jasotzen emakumeek jasaten dituzten beste indarkeria batzuk, hala nola salerosketa, sexu-esplotaziorako salerosketa, ezkontza behartuak, sexu-indarkeria, kaleko jazarpena, genitalen mutilazioa, prostituzioa…
Eta ez hori bakarrik, errealitatearen %20 baino ez dela salatzen adierazi du Segurak. Horregatik guztiagatik, nabarmendu du “jatorrira jo behar dugu eta zer gertatzen ari den planteatu behar dugu, izan ere, muturreko genero-indarkeria egoera ematen denean, hildakoen kasuak ditugunean, zerk huts egin duen pentsatzen dugu, baina inork ez du egunero zalantzan jartzen zer ari den huts egiten, urtean genero-indarkeria salatzen ari diren 199.000 emakume ditugunean”, argudiatu du.