"Beren diskurtso eta ekintzekin, zein isiltasun konplizeekin, genero indarkeria ukatzen dutenak, indarkeria honen jatorriaz herritarrak nahasten dituztenak, lortutako lorpenak arriskuan jartzen dituztenak eta, batez ere, biktimak arriskuan jartzen dituztenak, isiltasuna sustatzen dutelako eta isiltasuna delako genero indarkeriarako aliaturik onena”.
Laura Segura Genero Indarkeriaren Aurkako Unitateko buruak salatu duenez, gaur egun, “genero-indarkeria zalantzan jartzen eta zuritzen ari gara, matxismoa ukatzen ari gara indarkeria horren jatorri gisa”.
Agerraldi publiko batean, 2024. urteko lehen hiruhilekoan gure hirian Genero Indarkeriaren egoeraren balantzeari buruzko datuak eman ditu, eta azpimarratu du, genero indarkeriaren aurkako borrokan, “funtsezkoa dela herritar guztien inplikazioa eta kontzientziazioa, gizartearen aldetik gaitzespen erantzun argia behar dugulako, genero indarkeriaren aurkako posizionamendu indibidual eta kolektiboa, adierazpen guztietan, eta bizi ditugun une hauetan, inoiz baino gehiago”.
Unitatearen buruak “berdintasunean eta genero-indarkeriaren aurkako borrokan lortutako lorpen bakoitza sendotzen jarraitzea” garrantzitsua dela nabarmendu du, eta, aldi berean, “indarkeria matxista guztiekin amaitzeko aurrera egiten jarraitzea, emakumeok emakume izateagatik jasaten ditugun indarkeriak, eta desberdintasuna desagerrarazteko, zeinaren adierazpenik beldurgarriena genero-indarkeria baita”.
Horren harira, indarkeria hori egiturazko indarkeria gisa hautematearen garrantzia aipatu du, eta “gizonen eta emakumeen arteko botere harremanen menpekotasun eta desoreka adierazpen krudelenetakoa” dela.
Segurak azpimarratu duenez, “ezinbestekoa da erakunde, administrazio, erakunde eta organismo guztien koordinazioa eta jarduera, emakumeen aurkako indarkeriarik gabeko gizarte parekide bat eraikitzeko konpromiso bakarrarekin”. “Funtsezkoa da indarkeria jasaten ari diren emakumeei arreta ematea eta laguntzea, alternatibak ematea, babestuta, seguru eta indarrez senti daitezen, indarkeriaren zirkulua hausteko”, azpimarratu du.
Genero-indarkeriagatiko salaketak
Agerraldi publikoan, Laura Segurak jakitera eman ditu Estatuko Segurtasun Indar eta Kidegoek Melillan, gaur-gaurkoz, genero indarkeriagatiko salaketen bilakaerari buruz eskainitako datuak.
Hala, lehen hiruhilekoa 67 salaketarekin itxi zen, 2023ko lehen hiruhilekoaren aldean %1,52ko igoerarekin, non genero indarkeriagatik 66 salaketa erregistratu ziren. Aurten, salaketak honela banatu dira hilabeteka: 19 urtarrilean; 30 otsailean; 18 martxoan; 19 apirilean; 27 maiatzean; eta 28 ekainean.
Segurak azaldu duenez, salaketa kopuruak bere horretan jarraitzen du iazko datuekin alderatuta. “Lehen hiruhilekoan, ia ez da aldaketarik izan, diferentzia bat baino ez dago, hau da, nolabaiteko egonkortasuna nabari dugu”, azaldu du.
Izan ere, salaketa kopuruari dagokionez, Unitateak urte hauetako bilakaeraren balorazioa egin du eta COVID-arekin egoera berezi bat egon zela adierazi du. “Egia da, pandemiaren urtean, salaketak murrizten zirela ikusi genuela, batez ere bigarren eta hirugarren hiruhilekoengatik, eta pandemiaren urtetik aurrera, salaketen gorakada bat ikusten hasi ginen”, kontatu du.
Baina argi utzi du “ez datorrela bat hirian izan ohi dugun datu kopuruaren gorakada orokor batekin, baizik eta genuen geldialdi horrekiko gorakada bat”. Izan ere, “orain behatzen ari garen datuengatik, badirudi COVID-aren egoeraren aurreko datuetara itzultzen garela eta, izatez, egonkortu egiten dira iazkoarekin alderatuta”. Hala ere, udako denboraldira iristen ari garenez, eta aurreko urteetan gertatu den bezala, datuak gora egiten ari direla ohartarazi du.
016 gehiago erabiltzen da
016ra egindako deiei dagokienez, azaldu du Genero Indarkeriaren arloko Informazio eta Aholkularitza Juridikoko Telefono Zerbitzu hau abian jarri zenetik, 2007ko irailean, eta aurtengo maiatzaren 31ra arte, 2.060 dei jaso direla Melillan.
“Urtarrilaren 1etik maiatzaren 31ra arte 68 dei jaso dira, 2023ko aldi berean erregistratutako 45 deien aldean”, jakinarazi du, eta azaldu du deien % 72,7 erabiltzaileak berak egin zituela (49 dei), % 16.17 (11 dei) senideek edo hurbilekoek, eta % 11,76 (8 dei) beste batzuek, edo ez da inon ageri.
Azaldu duenez, lehen hiruhilekoan 42 dei jaso ziren 016ra; 2023an, aldiz, 22 dei jaso ziren, hau da, %90,9 gehiago. “Gero eta emakume gehiago ari dira zerbitzu hori erabiltzen hirian, eta hori positiboa da, Estatuaren zerbitzu bat sendotzen ari dela baitakar, eta, kasu horietako askotan, gainera, salaketa batekin amaitzen da, eta garrantzitsua da horren berri izatea”, adierazi du.
Gainera, azaldu duenez, helegite horrek emakumeen aurkako beste indarkeria mota batzuetara zabaldu ditu zerbitzuak, eta esplotazioa helburu duten emakumeen salerosketa ere egiten du; aurretik, ordea, telefono berezi bat zegoen mota horretako delituentzat. Ez hori bakarrik, adin txikiko emakumeentzako baliabide hau ere zabaldu egiten da.
Hain zuzen ere, hilabeteka 016ra egindako deien kopurua honako hau izan da: 17 urtarrilean, 16 otsailean, 9 martxoan, 12 apirilean eta 14 maiatzean.
Horrez gain, 2021eko martxoaz geroztik, 016ra egindako deiek genero-indarkeriari lotutako bestelako indarkeria motekin lotutakoak barne hartzen dituztela nabarmendu du, eta bikotekideen edo bikotekide ohien arteko indarkeriak, berriz, eremu horretako indarkeria sexuala ere barne hartzen duela.
Halaber, nabarmendu duenez, gainerako kontsulta-modalitateei (WhatsApp, mezu elektronikoak eta txatak) erreparatuta, 2.088 kontsulta egin dira zerbitzuak martxan jarri zirenetik, eta, aurten, guztira, 72 egin dira; izan ere, deiei 3 kontsulta gehituko zaizkie WhatsApp bidez, eta beste bat txat bidez.
ATENPRO eta Eusko Jaurlaritza
Bere mintzaldian, Unitateko buruak genero-indarkeriaren biktimei arreta eta babesa emateko telefono-zerbitzuaren (ATENPRO) erabiltzaile-kopuruaren berri eman du, eta azaldu du 2024ko urtarrilean, otsailean eta martxoan 21 zirela alta emandako erabiltzaileak; apirilean, berriz, 20 izan dira, eta maiatzean, berriz, 21.
Kasu aktiboei dagokienez, Barne Ministerioaren webgunean bere hileroko estatistikan argitaratutako datuen arabera, urtarrilean 228 izan ziren kasu aktiboak; otsailean, 231; martxoan, 227; apirilean, 224; eta maiatzean, 227.
Barne Ministerioak 2024ko maiatzean argitaratutako azken hilabeteko hileroko estatistikatik ateratako datuen arabera, Melillan 2024ko maiatzaren 31n aktibo zeuden 227 kasuei 2007tik gaur arte desaktibatutako 2.242 kasu gehitu behar zaizkie, hau da, guztira 2.469 kasu eta guztira 2.289 biktima gure hirian 2007tik gaur arte.
Arrisku-mailaren araberako banaketari dagokionez, 112 dira arrisku ez-hautemangarriko kasu aktiboak; 96 arrisku txikikoak; 18 arrisku ertainekoak; eta arrisku handiko kasu bat.
Kasu aktibo horietatik, 143 adingabekoak dira, eta 21 zaurgarritasun-egoeran daude; 3, arrisku-egoeran, eta, guztira, garrantzi bereziko 10 kasu daude.
“Momentu honetan, 230 kasu ditugu aktiboetan eta 5 arrisku altuetan, arriskuak gehienbat ertainak, baxuak eta ez estimatuak izanik”, azaldu du.