Etxebizitza eta Hiri Agendako Ministerioak (MIVAU) udalei jakinarazi die Suspertze, Transformazio eta Erresilientzia Planaren Toki-erakundeentzako Eraikin Publikoen Birgaitzea Bultzatzeko Programaren 1. lerroko diru-laguntzak gauzatzeko justifikazio-epea luzatzeko eskaeren ebazpena.
Ministroak Argamasilla de Calatravan (Ciudad Real) luzapen horren onuradun den proiektu batera egindako bisita batean jakinarazi duenez, diru-laguntza horien onuradunek eskatu dituzten epea luzatzeko 159 eskaera onartu ditu ministerioak, “alkateen kezka horri erantzunez eta deialdiarekin bat eginez”. Ministroak bisita aprobetxatu du Tokiko PIREPen proiektu guztiak (499, zehazki) udalek kudeatzeko “modu bikaina” dela azpimarratzeko.
Isabel Rodriguezek joan den ekainean Senatuan iragarri zuen Gobernuak obrak amaitzeko epe luzeagoa behar zuen proiektu bakoitzaren egoerari erantzungo ziola “Udal batzuen zailtasunak ezagututa” eta epe horren luzapen arrazoitua eskatzeko aukera eskainiz.
Hurrengo egunean, MIVAUk prozedura martxan jarri zuen, toki-erakundeek epea luzatzeko eskaera bidal zezaten. Laguntza horiek emateko oinarri arautzaileetan xedatutakoaren arabera, laguntzak emateko ebazpenaren hasierako baldintzak aldatzeko gaitasuna ematen dio horrek Ministerioari, betiere aldaketek ez badiete eragiten birgaitze-helburuei edo laguntzaren xede diren proiektuak gauzatzeko proposatutako jarduketen funtsezko alderdiei.
Guztira, lurralde nazional osoan 159 proiektu zabaltzea onartu du MIVAUk.
Madrilgo Erkidegoaren kasuan, epea sei aldiz luzatzea onartu dute. Zehazki, bi udalerri Alcala de Henaresen daude, eta bat Alcorcon, Rivas-Vaciamadrid, Lozoyalista-Navas-Sieteiglesias eta Fuenlabrada udalerrietan.
Senatuko saio horretan, Isabel Rodriguezek gogorarazi zuen garrantzitsua dela PIREPen jarduerak ez moteltzea Europarekin hitzartutako epea betetzeko. Inbertsio-programa horrek –PRTRren 2. osagaiaren 5. inbertsioa– 1.080 M€-ko aurrekontua du parke publiko instituzionala modu jasangarrian birgaitzeko, ikuspegi integralarekin eta erabilera publikoko eraikin-mota guztietarako. % 55,5 (600 M€) toki-erakundeei zuzenduta dago, norgehiagoka bidez, eta % 44,5 (480 M€) autonomia-erkidegoei, Ceutari eta Melillari, funtsen transferentzien bidez.
Gaur egun, PIREP programak 199.780 m² ditu, eta obra horiek bukatuta daude (une honetan, baldintzak betetzen diren egiaztatzeko fasean). Gainera, Ministerioak aurreikusten du 2024ko abenduaren 31rako amaituta egongo direla PIREP programako 888.864 m²-ko lanak.
Madrilgo Erkidegoan, zehazki, PIREP Local programak Berreskuratze Planeko 29.433.887,46 € bideratzen ditu 25 proiektutarako. Proiektu horien bidez, 67.358,40 m2 eraikin publiko birgaituko dira.
Europako funtsak, funtsezkoak ekonomia suspertzeko
Ministroak, bere hitzaldian, berreskuratze funtsen garrantzian jarri du fokua, Gobernuko presidenteak “pandemiaren okerrenean lortu” zuena eta “Espainiarentzat egungo hazkunde unea, susperraldi ekonomikoarena eta etorkizunarena” ekarri duena. Rodriguezek nabarmendu du funts horiek aldatu egin dutela kudeaketaren joera, aurreko krisi ekonomikoarekin alderatuta. Haren esanetan, “bestelako” modu bat da inbertsio publikoak “horizonte berde baterantz pentsatzeko, borrokatzeko eta klima-aldaketaren aurka borrokatzeko, eraikin guztiak hobetzeko, baita eraikin publikoak ere”.
Isabel Rodríguezek nabarmendu duenez, PIREP programak 1.080 milioi euroko inbertsioa du, eta Ministerioak uste du 18.000 enplegu zuzen sortu direla Etxebizitza eta Hiri Agendako titularrarentzat “oso garrantzitsua den sektore batean, Espainian etxebizitzarekin dugun konpromiso handi horri erantzuteko, eraikuntzaren sektoreari, alegia”. Horren ostean, obrako langileei eskerrak eman dizkie ministroak, emaitzagatik zorionduz, eta proiektu horiek udalerri txikientzat “oso garrantzitsuak” direla nabarmenduz, Espainiako eredu aldaketa “biztanleria finkatu eta Argamasilla de Calatrava bezalako herriguneetan aukerak ematetik ere pasatzen delako”.
PIREPen helburuak
Programaren helburua da erabilera eta titulartasun publikoko eraikinak birgaitzea, birgaitzearen ikuspegi integral batetik eta era guztietako eraikin publikoetarako, eta hainbat erreformatan oinarritzen da, hala nola Hiri Agendaren inplementazioan, eraikitako parkea epe luzera birgaitzeko estrategian (ERESEE) eta Arkitekturaren Kalitatearen Legean.
Europako Batzordeak birgaitze-programetarako ezinbesteko baldintza gisa jarri du energia primario ez-berriztagarriaren kontsumoa % 30 murriztuko dela ziurtatzea. Programa honen asmo handiko apustua da, gainera, jarduerek izaera integrala izatea eta kalitate arkitektonikoaren ikuspuntutik eredugarriak izatea.
Helburua da administrazio publikoak bete behar duen ereduzko papera nabarmentzea, bai eraikitako parke publikoaren berritze energetikoaren betebeharra betetzeari dagokionez, bai PRTRk eskaintzen duen finantzaketarekin egiten diren jarduketen kalitateari dagokionez. Anbizio handieneko helburua da eraikin publikoen parkea berritzea, 2050erako kalitatezko, energia-eraginkortasun handiko eta deskarbonizatutako eraikin-parkea lortu arte, Europak klima-aldaketaren aurkako borrokan lortu nahi dituen helburuen ildotik. Parkearen energia-berrikuntzaren betebeharra dagoeneko existitzen da Estatuko administrazio orokorraren eremuan; izan ere, energia-efizientziari buruzko 2012ko Zuzentarauaren 5. artikuluak xedatzen duenez, administrazio zentralak bere parke publikoaren % 3 berritu behar du energetikoki eta urtero.
Garapen-lerroak
Laguntza horiek emateko oinarri arautzaileak eta eskaerak aurkezteko deialdia onartzen dituen 2022ko Ministro Aginduak ezartzen duenez, jardueren bi garapen-ildoren bidez eta horiei lotutako epeen bidez egituratzen da deialdia:
- 1. linea: Birgaitu beharreko eraikina, obraren harrera, oharrik eta eragozpenik gabe, gehienez ere 2024ko irailaren 30ean egiten denean (gutxienez 290.000 m² birgaituta).
- 2. linea: Birgaitu beharreko eraikina, obraren harrera, oharrik eta eragozpenik gabe, gehienez ere 2026ko martxoaren 31n egiten denean (gutxienez 1.230.000 m² birgaitu dira).