“Ongizate Estatuaren eredua indartzen jarraituko dugu Errioxan, Espainiako Gobernuaren babes irmoari esker, pertsonen zerbitzura jartzen den herrialde baten ekonomia kudeatuz”.
Beatriz Arraiz Nalda Espainiako Gobernuak Errioxan duen ordezkariak prentsaurrekoa eman du Espainiako Gobernuak 2023an Errioxan egin duen kudeaketaren balantze sozioekonomikoa aurkezteko. Horretarako, Pedro Sanchezen Gobernuak eskualdearekin duen konpromisoa erakusten duten hainbat adierazle balioan jarri ditu.
Hala, pentsioen errebalorizazioari esker, aurten Errioxan batez besteko erretiro-pentsioa hilean 1.362 eurokoa izango da, eta 2018an, berriz, 1.055 eurokoa.
Arraiz Naldak gogora ekarri du PPren Gobernuak pentsioen erreforma bat egin zuela, “eta horren bidez gure pentsiodunak eroste-ahalmenaren galera ikaragarrira kondenatu zituen”, izan ere, “urtez urte pobretu egiten dira haien pentsioak % 0,25 igotzen zirelako, edo bestela esanda, hilean euro bat pasatxo, bizitzaren kostua hazten denaren oso azpitik”.
Horren aurrean, Pedro Sanchez buru duen Gobernuak pentsioen errebalorizazioa KPIaren igoerarekin lotu du. Hala, 2018ko datuekin alderatuta, Errioxako batez besteko pentsioa 307 euro igo da hilean, hau da, 4.298 euro urtean.
Ordezkariak azpimarratu duenez, “inflazio-testuinguru honetan du zentzurik handiena, ahal bada, egoera horietan erreakzionatzeko gaitasunik ez duten pentsiodunek beren erosteko ahalmena bermatuta ikusteak”.
Ildo horretan, gaineratu du Espainiako Gobernua krisi bati aurre egiteko beste modu bat dagoela erakusten ari dela pentsiodunen erosteko ahalmena blindatzean, PPk 2013an ezarritako urteko % 0,25eko errebalorizazioaren aurrean.
Alderdi Popularraren eta PSOEren 2024ko igoeren aplikazioaren adibide gisa, azaldu du PPrekin Errioxan kokatuko ginatekeela, erretiroagatiko batez besteko pentsioa 1.077 eurokoa izanik, egungo 1.362 euroen aldean. Guztira, Errioxako erretiratuek 285 euro galduko lituzkete hilean, eta 3.990 euro urtean.
“Zalantzarik gabe, pentsioak KPIaren arabera errebalorizatzea neurri positiboa da, nahiz eta Alderdi Popularraren jarrera berriz ere kontra bozkatzea izan. Hau da, Errioxan ia 73.000 pentsiodunen interesen aurka bozkatzea”, salatu du.
“Errioxarrek jakin behar dute Alderdi Popularrak ez duela sistematikoki beren bizitzak hobetzeko edozein neurriren alde bozkatzen. Nahiago du krispazioaren aldeko hautua egin, polarizazioa eta etengabeko konfrontazioa sustatzen duen jarrerari eutsi ekimenen xedea aintzat hartu gabe”, kritikatu du.
Ildo horretan, Errioxako Gobernuak La Senda (Alfaro) eta El Recuenco (Calahorra) industrialdeak bultzatzeko eman duen 20,5 milioi euroko diru-laguntza izendunari uko egin izana aipatu du; izan ere, joan den ekainean sartu zen eskualdeko exekutiboaren diru-kutxetan. “Ulertezina da administrazio batek, beste kolore politiko batekoa izateagatik soilik, Gobernu zentralaren laguntza baztertzea eta Errioxako industria-sarearen interesei kalte egitea”, iritzi dio.
Beste adierazle batzuk
Gizarte Segurantzako afiliazioari dagokionez, azpimarratzekoa da Errioxak izan duen hazkundea 2018ko abenduan, PPren azken gobernu-urtean, 2023ko abenduan. Bost urtean, 128.495 afiliatutik 136.555era igo da, 8.060 afiliatu gehiago guztira.
Enpleguari buruzko datuek ere berretsi egiten dute Espainiako Gobernuak lan-kalitatearekin eta -egonkortasunarekin eta langileen eskubide eta baldintzak hobetzearekin duen konpromiso irmoa. Ordezkariak zehaztu duenez, lan-erreforma izan da gehien eragin dion alderdietako bat. Horrela, Errioxak 12.895 kontratu mugagabe zenbatu zituen 2019an, eta 2024an 39.009ra igo dira, guztira 26.114 gehiago aldi horretan, hau da, %202,5eko igoera izan da autonomia-erkidegoan.
Bizitzeko Gutxieneko Diru Sarrerari dagokionez, Errioxan metatutako onuradunak 15.253 dira, horietatik 8.316 helduak eta 6.937 adin txikikoak. Gainera, 3.064 prestazio ematen dira, autonomia-erkidegoko haurrentzako laguntzaren osagarriarekin. Halaber, gizarte-bonu elektrikoa 13.303 lagunek jasotzen dute, 2023ko urriko azken eguneratzearen arabera. Hartzaile horiek ere gizarte-bonu termikoaren onurak jasotzen dituzte, baina aldea da lehenengoa enpresa elektrikoek ordaintzen dutela eta bigarrena Estatuko Aurrekontu Orokorren kontura doala.
Hezkuntzaren arloan, zehaztu du 2022-2023 ikasturtean, unibertsitateaz kanpoko mailetan 3.000 lagunek jaso zutela beka bat Errioxan; horietatik 2.322 deialdi orokorrekoak ziren, eta 678 hezkuntza-laguntzaren premia espezifikoa zuten ikasleentzako laguntzetakoak. Hezkuntza maila honetan emandako beken zenbateko osoa 5.348.000 eurokoa izan zen.
Unibertsitate mailan, aurreko ikasturtean 4.307 beka eman ziren, eta horien zenbatekoa 5,5 milioi eurokoa izan zen.
Beraz, “7.307 ikaslek Gobernu zentralaren 10,8 milioi euroko laguntza ekonomikoa jaso zuten”, zehaztu du.
Arraiz Naldak adierazi duenez, “garraioa babestea da Espainiako Exekutiboak gidatu eta bultzatu duen politiketako bat”. Horretarako, Renfek distantzia ertaineko doako 1.797 abonu eman ditu Errioxan, “zifra horrek erakusten du oso harrera ona izan duela onartutako ekimen honek prezioen igoerari aurre egiteko, mugikortasuna errazteko, garraio publikoaren erabilera indartzeko, menpekotasun energetikoa murrizteko eta pairatzen dugun larrialdi klimatikoaren ondorioak arintzen laguntzeko”.
Adierazle horiek zehaztu ostean, ordezkariak berriro esan du: “Espainiako Gobernuak legegintzaldi honetan jarraituko du pertsonei eskubide gehiago emateko hasitako bidean. Zifrek Exekutiboak pertsonen bizitza hobetzeko duen ahalegina berresten dute; Ministroen Kontseiluaren ekintza eta erabaki bakoitzaren helburua da haien eguneroko bizitza erraztea”.
Europako funtsak
Bestalde, autonomia erkidegoan Europako funtsen betearazpenaren azken eguneratzea aurreratu du, “Espainiako Gobernuak Errioxarekin duen konpromisoaren beste erakusgarri bat”.
Datuen arabera, Espainiako Gobernuak Suspertze, Transformazio eta Erresilientzia Planean (PRTR) aurreikusitako inbertsioak hedatzen jarraitzen du gure eskualdean: 492 milioi euro. Kopuru horretatik 327,5 milioi jaso ditu Errioxak, sektoreko batzarrean egindako transferentzien, hitzarmenen eta eskualdeko Gobernuarekin adostutako zuzeneko emakiden bidez.
Gainera, Estatuko Administrazio Orokorraren zuzeneko gauzatze-jardueren bidez, 3.100 proiektu inguru gauzatzen ari dira, 165 milioi euroko laguntzekin.
165 milioi euro horiei dagokienez, norgehiagokako deialdien eta lizitazioen bidez eta EAOko erakundeek kudeatutako beste jarduera batzuen bidez gauzatu dira, hainbat eremutan, hala nola azpiegituren garapena, hala nola Rincón de Sotoko saihesbidea eraikitzeko eta oinarrizko proiektua idaztea edo egun AP-68an dagoen gaineko pasabidearen Larderoko bidearekiko lotura egitea, ziklo-oinezkoentzako errei baten bidez.
“Errioxara bideratzen ari diren Europako funts horiei esker, gure erkidegoak aurrera egin dezake modernitatean, jasangarritasunean, kohesioan, eskubideetan”, azpimarratu du.
Hala, ondorioztatu du PRTRren onuradunen artean Errioxako enpresak, ETEak eta autonomoak direla, Pedro Sánchezen Gobernuak gure autonomia erkidegoko eta eskualde osoko ekonomiarekin duen konpromisoaren beste adibide bat”.