Gobernuak, Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura Ministerioaren eta Nekazaritza Bermatzeko Espainiako Funtsaren (FEGA) bitartez, 2023ko kanpainako Nekazaritza Politika Bateratuaren (NPB) zuzeneko laguntzetatik Errioxari 22 milioi euro baino gehiago (22.799.190 euro) ordaintzea koordinatu du.
2023-2027 NPE berriaren lehen ordainketak dira. 2023ko urtarrilaren 1ean jarri zen indarrean, eta, guztira, 3.475 milioi euro baino gehiago utzi ditu autonomia-erkidego guztientzat 2023ko kanpainan, abenduaren 31ra arte, eta urriaren 16an hasi zen epea aurretiaz ordaintzeko.
3.475 milioitik gorako zenbateko osoa, abenduaren 31n ordaindua, Nekazaritzako Politika Bateratu berria abian jarri den lehen kanpainetan egindakoaren antzekoa da, trantsizio-urte horiek dakartzaten berezitasunengatik.
NPBren 2023ko kanpainaren kasuan, eskaerak aurkezteko epea martxoan hasi zen, ohikoa baino hilabete geroago, araudiak eskatzen baitzuen oinarrizko ordainketako eskubideak jasangarritasunerako errentaren oinarrizko laguntzako eskubideetara bihurtzea aurkezteko epea ireki aurretik.
Hasiera batean aurreikusitako epea hilabetez luzatu zen, 2023ko ekainaren 30era arte, autonomia-erkidegoek eta sektoreak eskatuta, eskaeren kudeaketako berritasunetara egokitzea errazteko. Horrek berekin ekarri du eskaerak aldatzeko epeak luzatzea, argazki georreferentziatuak aurkeztea eta monitorizazio bidezko kontroletatik eratorritako gorabeherak kudeatzea.
NPE berriaren alderdiak
Nekazaritza Politika Bateratu berriak esku-hartze berriak jaso ditu, hala nola, ekorregimenak; edo baldintza berriak, hala nola, aldi honetan ezarritakoak, nekazari aktiboaren izaera betetzeari begira; horiek, laguntzak ordaindu aurretik, autonomia-erkidegoek egin beharreko kontrol gehigarriak eskatzen dituzte, horrela, Europar Batasuneko funtsak modu egokian erabiltzen direla bermatzeko.
Era berean, kontrolak indartu dira, eskatzaileak eskura ez dituen azaleretan (jabetzan edo gozamen-, errentamendu- edo apartzeria-erregimenean) zuzeneko laguntzak iruzurrez eskatu ahal izatea saihesteko.
Kontu horiek guztiek egokitzapenak ekarri dituzte esku-hartzeen ordainketa-egutegian, eta, beraz, zuzeneko laguntzak ordaintzeko epea amaitu arte itxaron behar da, hau da, 2024ko ekainaren 30era arte, 2023an eskaera bakarra aurkeztu zuten 622.400 nekazari eta abeltzainek jaso beharreko 4.875 milioi euroak osatzeko.
Ordaindutako zenbatekoen banaketa, laguntza erregimenen arabera, honako hau da:
(Ikus prentsa-oharra)
Abenduaren 1etik aurrera, errentarako oinarrizko laguntzaren % 90era arteko ordainketa eta ordainketa osagarriak baimendu ziren. Abenduaren 1etik aurrera, halaber, ekorregimenen ordainketaren % 90 transferitu ahal izan zen, baita landare-jatorriko proteinen, arrozaren, azukre-erremolatxaren, eraldaketarako tomatearen, basamortutzeko arriskua duten eremuetako fruitu lehorren, desertifikazio-arrisku espezifikoko eta ingurumen-balio handiko mahats-pasaren eta olibadiaren produkzio iraunkorrarekin lotutako laguntzen araubideak ere, eta abeltzaintzari lotutako laguntzak, txekorrak gizentzeko laguntzak izan ezik.
Kontrol guztiak amaituta dituzten eskabideak baino ezin izango dira izan ordainketa horien onuradun.
Behin Errentarako Oinarrizko Laguntzaren Erreserba Nazionaleko eskubideak esleitu direnean (2024ko apirilaren 1a da azken eguna), bai eta behin betiko zenbateko unitarioak, gerakinak eta esku-hartzeen arteko transferentziak kalkulatu direnean ere (2024ko maiatzaren 1a baino lehen), gainerako % 10a ordaintzeko baimena emango da, eta hori ordaintzeko epea 2024ko ekainaren 30ean amaituko da.
Kotoiaren ordainketa espezifikoari eta txahalak gizentzeko laguntzei dagokienez, laguntza horien onargarritasun-baldintzak ezin izango dira egiaztatu 2024. urtearen hasierara arte; izan ere, unitate-zenbatekoaren kalkulua laguntza-erregimen horietako baldintza guztiak betetzen dituzten ekoizpen-unitateetan oinarritzen da (hektareak eta animalia-kopurua). Gainerako araubideetan bezala, bi laguntza horiek ordaintzeko epea 2024ko ekainaren 30ean amaituko da.
