Espainiako Gobernuak Galizian duen ordezkari Jose Miñones pozik agertu da “inoizko Estatuko Aurrekontu Orokor sozialenak indarrean” daudelako “galiziar bakoitza etxeetan sartzeko”. Ordezkariak azpimarratu duenez, gizarte segurantza eta pertsonak dira 2023ko Estatuko kontuen protagonista nagusiak; izan ere, 10 eurotik 6 gizarte gastura bideratzen dituzte. Osasun, Hezkuntza, Beka, Enplegu eta Etxebizitza sailek nabarmen egin dute gora, 264.000 milioi euroraino. Galiziari dagokionez, ia 1.200 milioi euroko inbertsioa da esleitutakoa. Kopuru hori kontuan hartuta, galiziar bakoitzak 400 euro jasoko ditu, hau da, Estatuko batez bestekoa (284 euro biztanleko) baino %40,8 gehiago. Gainera, Xuntak finantzaketa sistematik 9.402 milioi euroko errekorra jasoko du, 2022an baino %24 gehiago.
“Pedro Sanchez da presidenterik onena Galiziarentzat”, amaitu du delegatuak, ikusirik Sanchezen Gobernuaren bost urtean erkidegoak Rajoyren azken bost urteetan baino %31,7 helegite gehiago jaso dituela. Ordezkariak azpimarratu duenez, “familiei laguntzen dieten aurrekontuen aurrean gaude, babesteko eta aurrera egiteko”, eta herritar guztiei mesede egiten dieten neurriak hartzea goraipatu du, hala nola trenbideko garraioko abonuen doakotasuna zabaltzea, neurri antrikrisi sorta berriarekin indartzen baitira.
PGE2023ek gizartean izango duten eragin handia baloratu du Jose Miñonesek, Ministroen Kontseiluak joan den astean onartu zuen krisiaren aurkako neurri sorta berriarekin batera. “Gobernu honek aurre egiten diegun erronka eta zailtasunen aurrean erantzuten du, inflazioa arintzeko neurri berriekin aurrera egiten du eta kolektibo zaurgarrienak babesten ditu”, adierazi du ordezkariak. Premiazko elikagaiei BEZa %4tik %0ra jaisteak, 27.000 euro arteko errentak dituzten familientzako 200 euroko laguntzak eta argindarraren eta gasaren zergen beherapena luzatzeak zuzenean arintzen du hilabete amaierara iristeko zailtasun gehien dituzten galiziarren egoera ekonomikoa.
Gainera, nabarmentzekoa da Galiziako gizartean eragin handia duela aurten pentsioak %8,5 handitzeak, nagusien erosteko ahalmena bermatzeko. Ildo horretan, Jose Miñonesek aurreratu duenez, hiru galiziarretik batek hilero igoko ditu kotizaziopeko pentsioak, kotizazio gabekoak eta Bizitzeko Gutxieneko Diru-sarrera. “Gobernuak atzean uzten ez dituen eta inflazioaren igoeraren aurrean erosteko ahalmena ez galtzea bermatzen dien 873.000 pertsona dira”. Pentsioen %8,5eko igoerak 814.000 pentsioduni lagunduko die Galizian, eta hiru urtetik beherako seme-alabak dituzten gurasoei hilean 100 euroko laguntza ematea 38.000 familiatara iritsiko da. Hezkuntzan, Jaurlaritzak 400 milioi euro gehiago emango dizkio ikasketetarako diru-laguntzei.
Langile publikoen erosteko ahalmena ere bermatuko du Jaurlaritzak, eragile sozialekin hitzartutako %2,5eko igoera aurrekontuetan txertatuko duelako eta “administrazio ezberdinetan lan egiten duten 155.000 galiziarren ordainsariak hobetuko” dituelako.
Azpiegiturak
Garraio, Mugikortasun eta Hiri Agendako Ministerioaren (Mitma) 2023ko aurrekontuak 1.056 M€ baino gehiago aurreikusten ditu Galiziarako, %4,4 gehiago. Horietatik 53,6 milioi Galizian OSP (Zerbitzu Publikoaren Betebeharra) izendatutako trenbide zerbitzuak finantzatzeko dira.
Trenbide-jarduketetarako 433 M€ baino gehiago bideratu dira, batez ere, Atlantikoko ardatzean inbertsioak egiten jarraitzeko, Vigo-Tui tartea elektrifikatuz, Vigo-Ourense eta Santiago-Coruña tarteak berrituz edo Vigo, Coruña eta Santiagoko intermodalak, Ourenseko saihesbidea eta haren geltokia, Ourense-Monforte-Lugo linearen berrikuntza eta elektrifikazioa, eta Ferrero-Cullero eta Ferradleon-Ferrero linea berritzea eta Ferradilla Ferradarekin lotzea. Gainera, LAV Vigo-Portugalgo muga (Vigo-Porto konexioa) eta Betanzoseko baiparen proiektuetan aurrera egiten jarraitzeko partida bat ere aurreikusi dute, Coruña-Ferrol linean.
224 M€ baino gehiago (%10 gehiago) esleituta daude bide-jarduerak garatzen edo burutzen jarraitzeko, hala nola Lugotik Santiagorako autobiako Arzua-Melide eta Melide-Palas de Rei (Lugo) zatiak, A-54 autobidearen eta AP-9 autobidearen arteko lotune orbitala, Coruñan; Pontevedrako ingurabideko Vilaboa-A Ermida zatia (A-57), Pontevedrako iparraldeko saihesbidea (Pontevedrako saihesbidea) edo Pontevedrako saihesbidea (Pontevedrako erdigunea); eta Pontevedrako erdigunea (Pontevedrako erdigunea).
Eta Gobernuak aurrera jarraitzen du, halaber, eskari handia duten jarduera-espedienteetan: Ponteareas autobidearen hobekuntza, Ponteareas (PO-403 eta N-120 konexioa) eta A Estrada (N-640) saihesbideak, Rías Baixas autobia (A-52) edo Avda. Madrildik Vigora, Pontevedran; Rivelako lotunea (Azilak) eta N-525eko sarbideen berrantolaketa, Ourensen.
145 milioi euro baino gehiago, 2022an baino % 43 gehiago, Coruñako eta Pontevedrako portu-jardueretarako erabiliko dira. Tartean, Langosteira trena, puntaz punta.
8 milioi euro baino gehiago bideratu dira hiru aireportuetan ENAIRE eta AENA taldearen bidez jarduteko.
Aurrekontuetan, Galiziarentzako inbertsiorik handienetako bat bezala nabarmentzen da Ferroleko F-110 fragaten ia 340 milioi euroak, beste asko bezala, ia 1.200 milioi euroko lurraldekako inbertsioaren barruan ez dagoen partida bat.