- Jarduera teknikoetako eta osagarrietako langileek ere jaso ahal izango dute prestazio hau
- IPREMen % 100era arteko bi zenbateko finko ezartzen dira, kotizazio-atalasearen arabera
- Prestazioa bateragarria da irudi-eskubideak eta jabetza intelektuala jasotzearekin
- Neurri horiei esker, gaur egun 70.000 afiliatu izatera irits daitezke, bai Erregimen Orokorrean, bai Langile Autonomoen Erregimen Berezian.
2023ko urtarrilaren 10a.- Ministroen Kontseiluak, Lan eta Gizarte Ekonomiako Ministerioak, Inklusio, Gizarte Segurantza eta Migrazio Ministerioak eta Kultura eta Kirol Ministerioak proposatuta, kultura- eta arte-sektoreko langileentzako langabezia-prestazio berezia onartu du.
Onuradunek honakoak eskuratu ahal izango dituzte:
- Legezko langabezia-egoeran dagoela egiaztatzea, eta azken 18 hilabeteetan arte-jardueran benetan lan egiteagatik 60 egun kotizatu dituela egiaztatzea.
- Gizarte Segurantzan 180 eguneko alta egiaztatzea jarduera artistikoan zerbitzuak emateagatik edo legezko langabezia-egoeraren aurreko 6 urteetan egindako urteko erregularizazioengatik, baldin eta aldez aurretik prestazio bat aitortzeko kontuan hartu ez badira.
Langileek, gainera, ez dute kotizaziopeko prestazio arrunt bat jasotzeko eskubiderik izan beharko, nahiz eta, prestazio berezia aurreko prestazio bat baino onuragarriagoa den kasuetan, berriro martxan jartzeke dagoena, prestazio berezi berria jasotzeko aukera izan.
Iraupena eta zenbatekoak
Prestazioak lau hilabeteko iraupena du, eta IPREM adierazlearen % 100era arteko zenbatekoa du, 61 euroko atalasea gainditzen duten kotizazioetarako. Maila horren azpitik, IPREMen% 80ko prestazioa egokituko da.
Prestazioa bateragarria da jabetza intelektualaren eta irudi-jabetzaren eskubideak jasotzearekin.
Artisten babesa hobetzea
Errege Lege Dekretuak, gainera, hainbat neurri jasotzen ditu artisten gizarte-babesa beren lanbideen ezaugarrietara egokitzeko, batez ere beren jardueraren aldizkakotasunera, eta bereziki indartzen du diru-sarrera txikiak dituzten autonomoentzako laguntza. Neurri horiek Artistaren Estatutua garatzeko Ministerioarteko Batzordearen lanaren emaitza dira. Batzorde horretako kide dira Lan eta Gizarte Ekonomiako Ministerioa, Kultura eta Kirol Ministerioa eta Inklusio, Gizarte Segurantza eta Migrazio Ministerioa.
- Zabaldu egin da erretiro-pentsioaren % 100eko bateragarritasuna jarduera artistikoarekin, baita klase pasiboentzat ere. Orain arte, bateragarritasun horrek jabetza intelektualeko eskubideak sortzen zituzten jarduerei bakarrik eragiten zien; arau hau indarrean sartzen denetik, horrekin lotutako jarduerei ere aplikatuko zaie (adibidez, liburu baten aurkezpenari lotutako hitzaldi bati, eta ez bakarrik obraren jabetza-eskubideei). Gainera, bateragarritasuna arte eszenikoen, ikus-entzunezkoen edo musikalen artistetatik, interpretatzaileetatik edo exekutatzaileetatik harago doa, eta beharrezko jarduera teknikoak edo osagarriak egiten dituzten profesionaletara ere iristen da.
- Kotizazio gabeko pentsio baten onuradunek jarduera artistikoaren etekinekin bateratu ahal izango dute, betiere Lanbide arteko Gutxieneko Soldataren atalasea gainditzen ez badute.
- Pentsiodunek jarduera artistikoak egiten dituztenean izango duten kotizazioa arautzen da, soilik kontingentzia profesionalengatik izango dena, kontingentzia arrunten %9ko elkartasun kotizazio bereziarekin.
- Diru-sarrera txikiak dituzten artista autonomoentzat (urtean 3.000 eurokoak edo txikiagoak), kotizazio murriztua dakar arauak: 2023an, 526,14 euroko kotizazio-oinarria ezartzen da haientzat, hau da, 161 euroko hileko kuota. Oinarria hurrengo urteetan eguneratzen joango da. Gainera, talde horren jarduera askoren (eta, beraz, sortzen dituzten diru-sarreren) irregulartasuna dela-eta, interesdunak eskatu ahal izango du kuotak hiru hilean behin ordaintzeko, eta ez hilean behin.
Neurri horien bidez, gaur egun Erregimen Orokorrean zein Langile Autonomoen Erregimen Berezian artista gisa sartuta dauden 70.000 afiliatura irits daitezke.
Artistaren Estatutuaren garapena
Artistentzako eta kultura-teknikarientzako langabezia-prestazio berezi bat egiturazko izaerarekin sortzea kultura-sektorearen aldarrikapen historikoa da, eta Artistaren Estatutua garatzeko Ministerioarteko Batzordearen helburu nagusietako bat. Batzorde hori 2021eko irailean eratu zen. Lehen aldiz, ohiko langabezia-prestazioa jasotzeko baldintza orokorrak egokitu dira kulturako langileen errealitatera, aldizkakotasunak markatuta.
Langabeziagatiko prestazio berezi horrek aukera emango die langileei langabezia kontributibora jotzeko, kontuan hartuta langile artistikoak, bere jardueraren ezaugarri den aldizkakotasunagatik beragatik, nahitaez txandakatu behar dituela enplegu-aldiak eta jarduerarik gabeko aldiak.
Horrez gain, bi lantalde sortzea ere adostu du Ministroen Kontseiluak. Lehenak, kulturaren artista eta langile autonomoek lan esparruan eta Gizarte Segurantzan duten intermitentzia aitortzeko neurriak aztertu eta bultzatuko ditu.
Bigarren lantaldearen helburua da kulturaren sektoreko jarduera espezifikoetatik eratorritako gaixotasun profesional jakin batzuen ebaluazioa eta aitorpena bultzatzea. Bi talde horiek ministerio-sail eskudunen ordezkariek osatuko dituzte, baita sindikatu- eta enpresa-erakundeetakoek eta kultura-sektoreko beste erakunde esanguratsu batzuetakoek ere.
Astearte honetan Ministroen Kontseiluan onartutako neurriekin, aurrerapauso handia eman da Artistaren Estatutuaren garapenean; izan ere, Estatutua egitea Suspertze, Transformazio eta Erresilientzia Planaren 24. Osagaian jasotako erreformetako bat da.
Artistaren Estatutuaren garapenean zortzi ministeriok hartzen dute parte: Presidentetza, Gorteekiko Harremanak eta Memoria Demokratikoa; Ekonomia Gaiak eta Transformazio Digitala; Lana eta Gizarte Ekonomia; Ogasuna eta Funtzio Publikoa; Hezkuntza eta Lanbide Heziketa; Inklusioa, Gizarte Segurantza eta Migrazioak; Unibertsitateak; eta Ministerioa
lanak koordinatzen eta bultzatzen dituen Kultura eta Kirol Saila).
Hobariak Ceutako eta Melillako autonomoentzat
Azkenik, sektore artistikoari buruzko gaiez gain, Errege Lege Dekretuak kuotaren % 50eko hobaria ezartzen die Norberaren Konturako Langileen edo Langile Autonomoen Araubide Berezian Ceuta eta Melilla hiri autonomoetan bizi eta diharduten langileei. Hobari horren bidez, mantendu egiten da uztailaren 26ko 13/2022 Errege Lege Dekretuak gauzatutako erreformaren aurreko araubidean lehendik zegoen xedapen bat; izan ere, errege lege-dekretu horren bidez, norberaren konturako langileen kotizazio-sistema berri bat ezartzen da, jarduera eten edo hobetze aldera.