• Guztira, 9.242 prestazio lehenengo gurasoarenak izan ziren, normalean amarenak, eta 10.216, bigarrenarenak • Gizarte Segurantzak 135 milioi euro bideratu zituen iaz prestazio horietara • Familiakoa zaintzeagatiko eszedentzien kopurua 2.897 da

2023ko urtarrilaren 30ean.- Jaiotza eta adingabearen zaintzagatiko 19.458 prestazio izapidetu zituen Gizarte Segurantzak 2023an Gaztela eta Leonen. Guztira, 9.242 lehen gurasoarenak izan dira, normalean amarenak, eta 10.216 bigarren gurasoarenak, normalean aitarenak.

Prestazio horri lotutako gastua, 2023ko urtarriletik abendura, 135 milioi eurokoa izan da.

Espainia osoan, 2023an, batez beste, 8,2 eguneko izapidetze-denbora izan da, eta abenduan, zehazki, 7,8 egunekoa. Jaiotza eta adingabearen zaintzagatiko prestazioak amatasun eta aitatasun prestazio zaharrak ordezkatu zituen 2021eko urtarrilaren 1ean indarrean jarri zenean eta bien arteko erabateko parekatzea ekarri du. Gaur egun, baimena 16 astekoa da bi gurasoentzat, eta eskubide indibidual eta besterenezin gisa aitortzen da. 16 aste horietatik, sei erditu edo ebazpen judiziala edo administratiboa eman eta berehala hartu behar dira, adopzio, zaintza edo harrera kasuetan. Gainerako denbora ondoz ondoko aldietan har daiteke, astebetekoak gutxienez.

Prestazio horien zenbatekoa erditu, adoptatu, zaindu edo hartu aurreko hileko kotizazio-oinarriaren baliokidea da, eta Gizarte Segurantzako Institutu Nazionalak (GSIN) ordaintzen du zuzenean, baimenak irauten duen asteetan.

Beste autonomia erkidego batzuetan, Andaluzian (87.008), Katalunian (82.180), Madrilen (74.755) eta Valentziako Erkidegoan (47.758) aitortu dituzte jaiotza eta adingabearen zaintzagatiko prestazio gehien.

2023ko urtarriletik abendura bitartean, adingabea jaio eta zaintzeagatiko prestazioen batez besteko iraupena 113 egunekoa izan da emakumeentzat, eta 108 egunekoa gizonentzat.

Gizarte Segurantzako Institutu Nazionalak jaiotzagatiko prestazioa modu telematikoan eskatzeko aukera ematen du, Zure Gizarte Segurantza atariaren bidez (https://sede.seg-social.gob.es/) eta formularioaren bidez, helbidean https://tramites.seg-social.es/acceso/prestacion-nacimiento-cuidado-menor.html

Jaiotza edo adingabearen zaintzagatiko atsedenaldi jarraituak ere telematikoki eska daitezke, gurasoek aldia zatitzea aukeratzen badute.

Eszedentziak Gaztela eta Leonen seme-alabak, etxean hartutako adingabeak edo familiakoak zaintzeagatik

Bestalde, 2023an alta emandako eszedentzien kopurua 2.897koa izan zen.

Madril (11.413), Katalunia (8.143), Andaluzia (6.281), Valentziako Erkidegoa (5.593) eta Euskal Autonomia Erkidegoa (5.337) dira lan-utzialdi gehien bideratu dituzten erkidegoak.

Eszedentzien kopurua erkidego guztietan igo bada ere, aurreko urtearekin alderatuta eszedentzien kopurua gehien igo dutenak Galizia (%32,6), Kantabria (%25,6) eta Kanariak (%22,5) dira.

Langileek eszedentzia eska dezakete seme-alabak edo etxean hartutako adingabeak zaintzeko edo beste senide batzuk zaintzeko. Seme-alaba bat edo hartutako adingabe bat zaintzeko eszedentziaren lehenengo hiru urteak kotizazio-aldi eraginkortzat hartuko dira, Gizarte Segurantzaren prestazioen ondorioetarako, erretiroagatik, ezintasun iraunkorragatik, heriotzagatik eta biziraupenagatik, amatasunagatik eta aitatasunagatik. Halaber, benetan kotizatutzat joko da, prestazio horien ondorioetarako, beste senide batzuk zaintzeko eszedentziako lehenengo urtea.