2024ko urtarrilaren 26a.- Biztanleria Aktiboaren Inkestak (BAI), 2023ko laugarren hiruhilekoari buruz, Estatistikako Institutu Nazionalak (INE) gaur argitaratu dituen datuek erakusten dute lan-merkatuak aparteko portaera izan zuela iaz, eta egiturazko aldaketa izan zuela: okupazioak eta biztanleria aktiboak nabarmen egin zuten gora, langabezia asko murriztu zen, eta egonkortasuna hobetu zen, eta behin-behinekotasuna Europako mailetara jaitsi zen.
Halaber, zifra horiek agerian uzten dute hartutako erreformen eraginkortasuna eta Espainiako ekonomiaren dinamismoa eta indarra nazioarteko testuinguru konplexuan.
Okupatuen kopurua 783.000 pertsonatik gora hazi zen 2023an, %3,83, 2022an baino ia hiru aldiz gehiago, 21.246.900 okupatu izateraino. Azken hiruhilekoan, okupazioak behera egin zuen, termino gordinetan, 19.000 pertsonatan (-% 0,09); termino desestazionalizatuetan, berriz, 125.000tik gora hazi zen (% 0,6), 2015-2019ko batezbestekoaren antzera.
Era berean, langabeziak 193.400 langabe gutxiago izan ditu azken urtean (-%6,4), eta murrizketa hori 2022koa halako bi baino gehiago da. Urteko azken hiruhilekoan joera hori mantendu da, eta langabezia 24.600 pertsonatan jaitsi da (-%0,86). Urtaroen eraginik gabe, murrizketa %1,2koa izan da. Gauzak horrela, urte amaieran 2.830.600 langabe zeuden guztira eta langabezia tasa puntu bat baino gehiago jaitsi zen, %11,76raino.
Langabeziaren beherakada hori bereziki adierazgarria da biztanleria aktiboaren hazkunde nabarmena kontuan hartuta; izan ere, azken 12 hilabeteetan 589.600 pertsonatan igo zen, 2022an baino bi aldiz gehiago, 24 milioi pertsonatik gora, eta horrek agerian uzten du langileek Espainiako lan-merkatuaren dinamismoan duten konfiantza.
Lan-merkatuaren hobekuntza orokorra izan da, Autonomia Erkidego eta sektore ekonomiko gehienetan okupazioak gora egin duelako eta langabeziak behera egin duelako. Era berean, azpimarratu behar da 2023an sortutako enplegu gehiena sektore pribatuak hartu zuela bere gain: 715.900 okupatu berri, sortutako lanpostuen %91 baino gehiago.
Enpleguaren hobekuntza kualitatiboan ere sakontzen jarraitu da, behin-behinekotasuna murriztuz, %16,49raino, Espainia ia Europako batez bestekoaren parean jarriz. Era berean, 2023an sortutako enplegu gehiena lanaldi osokoa izan zen: 695.400 pertsona gehiago; lanaldi partzialekoa, berriz, 87.600.
Okupazioa
Okupazioak 783.000 pertsonatan egin zuen gora azken urtean (+%3,83), 21.246.900 pertsonatan kokatuz. Azken hiruhilekoan okupazioa 19.000 pertsonatan murriztu zen (-%0,09). Termino desestazionalizatuetan % +0,6 igo zen.
Enpleguak sektore guztietan egin du gora azken urtean. Okupazioa gehien hazi zen sektorea Zerbitzuak izan zen (629.200 langile gehiago), ondoren Eraikuntza (108.300) eta Industria (28.000).
Laugarren hiruhilekoan Zerbitzuen sektorean bakarrik jaitsi zen okupazioa, 123.400 landun gutxiagorekin, eta gainerako sektoreetan igo egin zen, bereziki Nekazaritzan, 68.800 langile gehiagorekin.
Autonomia-erkidegoei dagokienez, okupazioak gora egin zuen eskualde gehienetan. Igoera handienak Katalunian (197.600 landun gehiago), Madrilen (160.500) eta Andaluzian (130.800) izan ziren; langile okupatuen kopurua, berriz, Gaztela eta Leonen (4.400 gutxiago), Errioxan (2.700) eta Melillan (2.000 landun gutxiago) jaitsi zen.
Laugarren hiruhilekoan, okupazio-hazkunderik handienak Madrilen (67.600 okupatu gehiago), Euskal Autonomia Erkidegoan (22.200) eta Kanarietan (19.100) izan ziren; jaitsierarik handienak, berriz, Balear Uharteetan (94.400), Valentziako Erkidegoan (20.500) eta Andaluzian (15.700).
Enplegu mugagabeak hazten jarraitu zuen 2023an, eta 804.200 pertsona gehiago izan ziren; aldi baterakoak, berriz, 140.300 gutxiago izan ziren. Laugarren hiruhilekoan, joera horrek jarraitu egin zuen: 68.300 langile mugagabe gehiago kontratatu ziren; aldi baterako kontratuak, berriz, 152.500 gutxiago izan ziren. Horrela, behin-behinekotasun tasak jaisten jarraitu zuen, %16,49raino.
Sektore pribatuak bildu zuen azken urtean sortutako enpleguaren zatirik handiena: 715.900 lanpostu sortu ziren, 17,6 milioi enplegu pribatura iritsi arte; sektore publikoak, berriz, 67.100 lanpostu sortu zituen, ia 3,6 milioi lanpostu. Urteko azken hiruhilekoan sektore pribatuan 77.600 pertsona gutxiago okupatu ziren eta publikoan 58.600 gehiago.
Lanaldi osoko enpleguak ere gora egiten jarraitu zuen: 695.400 pertsona gehiago izan ziren azken urtean, lanaldi partzialekoak baino askoz gehiago (87.600 gehiago). Laugarren hiruhilekoan, lanaldi osoko enpleguak 211.100 pertsona gutxiago ditu, eta lanaldi partzialekoak, 192.100 gehiago.
Generoari dagokionez, emakumeen enplegua 437.800 pertsonatan igo da azken urtean, eta goraka jarraitu zuen laugarren hiruhilekoan, 45.200 emakume landun gehiagorekin. Bestalde, gizonezkoen urte arteko okupazioak ere gora egin zuen, 345.800 langiletan, baina azken hiruhilekoan gizonezkoen enpleguak behera egin zuen, 64.200 langiletan.
Langabezia
Espainiak 2023. urtea 193.400 langabe gutxiagorekin itxi zuen (-%6,4), langabe kopuru osoa 2.830.600era jaitsiz; beraz, langabezia tasa %11,7ra jaitsi zen, eta murrizketak erregistratu ziren Industrian –29.900 langabe gutxiago–, Nekazaritzan –21.300– eta Eraikuntzan –19.100–. Azpimarratu behar da azken 12 hilabeteetan 127.200 pertsona gutxiago izan direla lehen lana bilatzen edo lana utzi dutenak duela urtebete baino gehiago.
2023ko laugarren hiruhilekoan 24.600 langabe gutxiago zenbatu dituzte. Por sectores, bajó en Industria, con 28.000 desempleados menos, seguido de Agricultura, con 24.000. Aldiz, gora egin zuen Zerbitzuen sektorean, 29.000 gehiago eta Eraikuntzan, 6.800.
Autonomia erkidegoei dagokienez, beherakadarik handienak Madrilen (54.200 langabe gutxiago), Andaluzian (4.500 gutxiago) eta Euskal Autonomia Erkidegoan (22.600 gutxiago) izan dira; Kanarietan, aldiz, 27.300 langabe gehiago izan dira.
Azken hiruhilekoan jaitsiera handienak Andaluzian (50.900 langabe gutxiago), Madrilen (25.800 langabe gutxiago) eta Euskal Autonomia Erkidegoan (21.100 langabe gutxiago) izan dira; gorakada handienak, berriz, Balear Uharteetan (33.600 langabe gehiago), Valentzian (23.000 langabe gehiago) eta Katalunian (20.900 langabe gehiago) izan dira.
Emakume langabeen kopurua 93.000 pertsonatan murriztu zen 2022an, eta 100.400etan gizonen artean. Emakume langabeen kopurua 20.300 murriztu zen laugarren hiruhilekoan, 1.530.000 izan arte, eta 1.200 gizonezko langabeen kopurua 1.300.600 izan zen.
2023an, 115.100 etxe gutxiago zeuden kide guztiak langabezian, 932.400era iritsi arte, eta 399.400 etxe gehiago zeuden kide guztiak lanpetuta, 11.654.700eraino.