2023ko urriaren 17an.- Gobernuak Valladoliden duen ordezkariordeak, Alicia Villarrek, Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura Ministerioak Nekazaritza Bermerako Espainiako Funtsaren bidez pertsona behartsuenei laguntzeko 2023 Programaren garrantzia azpimarratu du gaur. Laguntza hori, laguntza horrekin batera ematen diren neurriekin batera –laguntza behar duten pertsonen gizarteratzea erraztera bideratuak–, funtsezkoa da zaurgarritasun-egoeran dauden pertsona eta familia askorentzat.
Gobernuak Valladoliden duen ordezkariordeak hartu ditu probintzian izendatutako banaketa erakunde elkartuetako arduradunak: Jesus Mediavilla Elikagaien Bankuko presidentea eta Juan Jose Zancada Gurutze Gorriko presidentea, operazioaren bigarren fase horren xehetasunak eman dizkiotenak.
Valladolideko 2023 Programa, Estatu mailan bezala, bi fasetan garatzen da: lehena, udaberrian izan zena, eta bigarrena, egun hauetan hasten dena.
Elikagaiak dagoeneko banatu dira Espainiako Gurutze Gorriaren eta Elikagaien Bankuaren Biltegiratze eta Banaketa Zentroetan, eta dagoeneko azken onuradunei helarazten ari zaizkie: pobrezia ekonomiko egoeran dauden gizabanako, familia, etxe edo taldeei, etxerik gabeko pertsonei eta gizarte-egoera bereziki ahulean dauden beste pertsona batzuei.
Oinarrizko elikadura
Elikagaien saskia erraz garraiatu eta biltegiratzen diren produktuez osatuta dago, ez dira oso galkorrak eta, batez ere, oinarrizkoak dira. Atal honetan, arroza, garbantzu egosiak, kontserbako atuna eta sardinak, janari-pasta -espagetiak eta fideoak-, tomate frijitua, galletak, barazki-mazedonia, fruta kontserban, babarrun egosiak, kakao disolbagarria, haurrentzako poteak -frutazkoa eta oilaskozkoa- eta txerri-giharra sartzen dira. Horri esker, erraz presta daiteke pertsona batentzako edo hainbat kide dituen familia batentzako janaria, haurtxoak barne.
Valladoliden, bigarren fase honetan, 312.017 kilo elikagai banatuko dituzte doan, 564.375 euroko balioarekin.
Horrekin, 2023. urte honetan, 458.000 kilo elikagai banatuko dira bi faseen artean, Valladolideko probintzian, eta balioa 807.000 eurotik gorakoa izango da.
Gaztela eta Leonen, bigarren fase honetan, 1,3 milioi kilo elikagai banatuko dituzte doan, 2,3 milioi euro baino gehiagoko balioarekin.
Valladolideko probintzian, 9.451 pertsona daude gaur egun mendekotasun sozial edo ekonomikoko egoeran. Lehen fasean, laguntza hori baliatu zuten, 9.898 lagunek.
2023 programa
Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura Ministerioak, Nekazaritza Bermatzeko Espainiako Funtsaren bidez, pertsona behartsuenentzako elikagai-laguntza programa kudeatzen du. Edizio honetan, urte amaieran, 51 milioi kilo edo litro elikagai banatuko dira doan Espainia osoan, eta 88,5 milioi euro inguruko zenbatekoa duen lizitazio publikoko prozesu baten bidez elikagaiak erosi dira.
Bigarren hornidura-fase horretan, 36 milioi kilo elikagai inguru banatzen dira Espainia osoan.
Elikagaien Bankuen Espainiako Federazioak eta Gurutze Gorriak banaketako kide diren 5.400 erakunderen artean banatzen dituzte elikagaiak, 1,26 milioi azken onuradunentzat.
Gizarteratzearen alde egitea
Programak barne hartzen ditu merkatuan erositako elikagaiak erostea, banaketako erakunde elkartuetako biltegiratze- eta banaketa-zentroei ematea, baimendutako banaketako erakunde elkartuen artean banatzea eta azken horiek, aldi berean, pertsona behartsuenei doan ematea, laguntza-neurriekin batera, elikadura-laguntza hori jasotzen duten pertsonak gizarteratzen laguntzeko.
Baimendutako banaketako erakunde elkartu guztiak behartuta daude gertuen dituzten gizarte-baliabideei buruzko informazioa ematera, oinarrizko laguntza-neurri gisa. Neurri osagarri horien aplikazioa Gizarte Eskubideetako eta 2030 Agendako Ministerioari dagokio.
Nekazaritza Bermerako Espainiako Funtsak elikagaiak erosi eta banatzen ditu lizitazio publikoko prozedura baten bidez, eta banaketako erakunde elkartuak izendatzen ditu ebazpen publiko baten bidez. Probintzia bakoitzeko gobernu ordezkaritzek eta ordezkariordetzek prozesua kontrolatu eta koordinatzen dute, Elikagaien Bankuen Espainiako Federazioarekin eta Espainiako Gurutze Gorriarekin elkarlanean.
1987tik
1986an eta 1987an Europa astindu zuten hotz boladen ondorioz sortu zen Europar Batasunaren elikadura laguntza programa. Europako Batzordeak erabaki zuen estatu kideetako esku-hartze erakundeetan biltegiratutako produktuak pertsona zaurgarrienei eta behartsuenei bideratzea.
Espainian, Nekazaritza Ministerioak, Nekazaritza Bermerako Espainiako Funtsaren bitartez, 1987az geroztik etengabe ezarri ditu elikagaiak laguntzeko planak.
Valladolideko probintzian, laguntza hori batez beste 16.000 onuradunengana iritsi da faseko, eta, azken 10 urteetan, 7,8 milioi kg/litro elikagai jarri ditu haien eskura. Horretarako, ia 7,8 milioi euroko aurrekontua egin da.
Europako laguntzak direnez, eta diru publikoa behar bezala erabiltzen dela bermatzeko, programa hau Gobernuko ordezkaritza eta ordezkariordetzetako funtzionarioen kontrol-mekanismoei lotuta dago.
Hori dela eta, ordezkariordeak eskerrak eman dizkio egindako lanagatik; izan ere, 2023. urtea da Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura Ministerioak programan parte hartzen duen azkena. 2024tik aurrera, Lan eta Gizarte Ekonomiako eta Gizarte Eskubideetako eta 2030 Agendako ministerioek ‘Oinarrizko Laguntza Materialeko Programa EGIF+ 2021-2027’ gisa artikulatuko dute laguntza hori Espainian. Kudeaketa-agintaria Europako Gizarte Funtsaren laguntza-unitatea izango da, eta autonomia-erkidegoetako bitarteko erakundeak.