Ministroen Kontseiluak, Trantsizio Ekologikorako eta Erronka Demografikorako Ministerioak eta Barne Ministerioak proposatuta, bi errege-dekretu onartu ditu gaur. Errege-dekretu horiek zehazten dituzte, alde batetik, Kantauri Mendebaldeko, Guadalquivirreko, Segurako, Jucarreko eta Miño-Sileko, Dueroko, Ceutako, Galiziako Kostako, Tadianako eta Melillako demarkazio hidrografikoetako demarkazio interkomunitarioen uholde-arriskua (PGRI) kudeatzeko planak.
Plan horiek funtsezko tresnak dira datozen 6 urteetan uholde-arriskua planifikatzeko eta murrizteko. Horregatik, arriskuaren kudeaketa-, prebentzio-, babes-, prestaketa- eta berreskuratze-zikloaren fase guztiak kontuan hartzen dituzten neurriak barne hartzen dituzte. Plana egitean, administrazio guztien inplikazioa hartu da kontuan, baita gizartearena ere, prozesu osoan parte hartu behar baitu, eta eragiten dien arriskuaz eta arriskua murrizteko egin dezaketenaz jakinaren gainean egon behar baitu.
PGRIek klima-aldaketaren inpaktuaren azterketan sakontzen dute bereziki, haren inpaktu okerrenetara prestatzeko, Uholdeen Zuzentarauarekin eta Klima Aldaketaren eta Trantsizio Energetikoaren Legearekin bat etorriz. Horregatik, planetan izendatutako Uholde Arrisku Potentzial Nabarmeneko Eremuetan (ARPSI) klima aldaketak eragin dezakeen inpaktua aztertu da.
ARRISKUA HAUTEMATEA ETA EGOKITZEA
Bestetik, uholdeen aurrean prestatzean kontzientzia publikoa hobetzea, arriskuaren pertzepzioa handitzea eta autobabeserako estrategiak hartzea ezinbestekoak dira planak arrakastaz aplikatu ahal izateko. Hori dela eta, ziklo honetan aurreikusitako neurririk garrantzitsuenetako bat da uholde-arriskua jakinarazteko eta klima-aldaketara egokitzeko Estrategia Nazional bat egitea eta ezartzea.
Hala, PGRIek uholde-arriskura egokitzeko programak sendotzea dakarte, eta, besteak beste, programa espezifikoak garatzen dituzte erresilientzia handitzeko eta uholde-arriskura egokitzeko eragin handiena duten lurralde-sektore edo -eremuetan, laguntzen errege-dekretuen bidez, hala nola Campo de Cartagenako zenbait udalerritarako onartutakoak (1158/2020 Errege Dekretua), Ebroren eta ibaiadarren erdiko tarterako (731/2022 Errege Dekretua) eta Ibarraren Behe Ibairako (786/2022 Errege Dekretua).
AURREIKUSPEN- ETA ALERTA-SISTEMAK HOBETZEA
Bigarren ziklo horretan, Babes Zibileko Sistema Nazionalaren Legeak aurreikusten dituen bi tresna ezarriko dira: Babes Zibilari buruzko Informazioaren Sare Nazionala (17/2015 Legea). Sare horren helburua da administrazio publiko eskudunen eta Alerta Sare Nazionalaren artean larrialdiari erantzun eraginkorrak emango zaizkiola bermatzeko behar diren datu eta informazio guztiak interkonektatzea. Sistema horren bidez, larrialdi-abisuen berri emango zaie babes zibilean eskumena duten agintariei, bai eta alerta meteorologiko eta hidrologikoen berri ere, oinarrizko zerbitzu publikoek eta herritarrek edozein mehatxuren berri izan dezaten.
PGRIek 100 milioi euro baino gehiagoko inbertsioa ere aurreikusten dute, kontrol-sareak modernizatzeko eta optimizatzeko, neurketa-puntuak handitzeko eta uholde-egoeretan erabakiak hartzen laguntzeko tresna informatikoak garatzeko.
NATURAN OINARRITUTAKO IRTENBIDEAK
Uholde-arriskua kudeatzeko plan berrietan, ibai-espazioa handituko duten neurriak egikaritzea, habitatak berreskuratzea, uholde- eta atzeraemanguneak sortzea edo babes-obra zaharkituak edo funtzionaltasun gutxikoak ezabatzea ere bultzatzen da, hori guztia plangintza hidrologikoarekin eta habitat eta espezieen babesarekin koordinatuz.
Zehazki, 100 proiektu berri baino gehiago gauzatzea aurreikusten da, 570 milioi euro inguruko zenbatekoarekin, inbertsioaren %30.
UHOLDEETATIK BABESTEKO OBRAK
Era berean, oro har hiriguneetan forma puntualen arriskua murrizten duten edo pertsonen segurtasunean eragiten duten azpiegituretan eragina duten egiturazko jarduerak ere sartzen dira, beste kudeaketa-jarduera batzuekin konbinatuta eta kostuaren eta onuraren arteko azterketek abalatuta, hautatutako aukeraren bideragarritasuna justifikatzen baitute. Lehenengo fasean, plan horietan argitaratutako kostu-irabazien aldeko azterketak dituzten lehentasunezko jarduerak egitea aurreikusi da, eta horiei gehituko zaizkie ziklo honetan zehar aztertzen eta garatzen joango diren jarduerak. Guztira, 600 milioi euro inguruko inbertsioa aurreikusten da.
BIGARREN ZIKLOKO PGRI-EN AURREKONTUA
Gaur onartzen diren planetako bigarren zikloan 2.100 milioi eurotik gorako inbertsioa aurreikusi da erkidegoen arteko mugaketetarako. Horri gehitu behar zaizkio Galizia-Kostako mugapearen planean aurreikusitako 109 milioi euroak; horrek esan nahi du lehen zikloko planen aurrekontua halako bi baino gehiago handitu dela.
Plan horien edukiaren laburpen zabalago bat kontsulta daiteke MITECOren webgunean.