Uztailaren 1ean, 315 Auzialdiko Auzitegi (IT) jarriko dira martxan. Auzitegi horiek Gorte Nagusiek urtarrilean onartutako Justizia Zerbitzu Publikoaren Eraginkortasunari buruzko Legea ezartzeko lehen fasekoak dira. Presidentetzako, Justiziako eta Gorteekiko Harremanetako Ministerioak bultzatutako antolakuntza-aldaketa horrek hainbat hamarkadatan Justiziak izan duen egiturazko erreformarik handienaren hasiera markatzen du.
I. fase honetan, Justizia arloko eskumenak eskualdatuta dituzten autonomia-erkidegoetan, 236 auzialdiko auzitegi aktibatuko dira, eta Ministerioak kudeatutako lurraldean, berriz, 79; hau da, aurreikusitakoen % 100, eta, hala, Legean ezarritakoa beteko da. Urtean zehar beste bi fase osatuko dira: 16 auzitegi berri urriaren 1ean eta beste 100 abenduaren 31n, Espainia osoan 431 auzialdiko epaitegietara iritsi arte.
Auzialdiko auzitegi bakoitzak, gainera, Bulego Judizialaren eredu berri bat izango du, zerbitzu erkideak zentralizatuko dituena eta dauden baliabideak ahalik eta ondoen aprobetxatzea ahalbidetuko duena. Bulego Judizialaren eredu berri horrek Badajozeko epaitegi batean izan duen esperientziari esker, epaiketak ebazteko denbora hobetu dela egiaztatu da, ebazteke dauden gaiak %40 baino gehiago jaitsiz eta ebazpenen exekuzioa %70 igoz.
Uztailaren 1ean 4.818 Justizia Bulego ere jarriko dira martxan herrian, lehen fase honen parte diren barruti judizialetan. Bulego horiek Justizia herritar guztiengana hurbiltzeko aukera emango dute, baita egoitza judizialik ez duten herrietan ere, eta hainbat tramite erraztuko dituzte: dokumentazio judiziala lortzea, idazkiak aurkeztea, biktimei arreta eskaintzea edota epaitegiekin bideokonferentzia bidezko konexioa. Arreta deszentralizatu eta digitaleko eredu berri bat da, justizia-zerbitzu publikorako berdintasunezko sarbidea bermatzen duena.
Kantabriako banakapena
Kantabriak lehen fase honetan 7 Instantzia Auzitegi jartzen ditu martxan, barruti judizial bakoitzeko bat. Udalerriko Justizia Bulegoei dagokienez, guztira 89 jarri dira martxan, lehen fase honetako barruti judizialei dagozkienak.
Egitura malguagoa, erantzuteko gaitasun handiagoa eta aurrezki handiagoa
Egitura judizial berriak pertsona bakarreko 3.900 epaitegi jurisdikzioek eta sail espezializatuek antolatutako 431 Auzialdiko Epaitegi bihurtzen ditu, eta horrek aukera ematen du giza baliabideak hobeto kudeatzeko, prozesuak bizkorragoak izateko, lan-karga handitzen denean erantzuteko gaitasun handiagoa izateko eta diru-kutxa publikoak aurrezteko. Horri esker, adibidez, egoitza eta plantilla osoa izango duen epaitegi berri bat sortu beharrean, nahikoa izango da lehendik dagoen Auzialdiko Auzitegi baten barruan plaza judizial berriak gehitzea, eta horrek 400.000 eurotik 86.000 eurora murriztuko du epaile plaza berri bakoitzaren kostua.
Guztira, eskumenak transferituta dituzten autonomia erkidegoek 290 milioi euroko aurrezpen metatua lortuko dute datozen hamar urteetan. Eta eraldaketa hori errazteko, Europako funtsetatik datozen 325 milioi euro baino gehiago transferitu ditu Ministerioak; horiei irtenbide teknologikoetara bideratutako 25 milioi gehitu behar zaizkie.