Kantabrian, 2024an, erregistrorik izan den urterik beroenetako bat izan da, batez besteko tenperatura 1991-2020 erreferentziazko epeko batezbestekoa baino 0,8 gradu altuagoa izan baita, Eugenia Gomez de Diego Espainiako Gobernuko ordezkariak eta Sergio Fernandez Estatuko Meteorologia Agentziako (AEMET) lurralde-ordezkariak ostegun honetan aurkeztu duten eskualdeko klimaren egoerari eta bilakaerari buruzko txostenaren arabera.
Kantabriako AEMETeko teknikariek egin dute dokumentua, eta Ingurumenaren Nazioarteko Egunarekin bat eginez aurkeztu dute. Txostenaren arabera, 2024 1961etik eskualdeko bosgarren urterik beroena izan zen. Errekor absolutuak duela gutxi lortu ziren, 2022an eta 2023an, batez beste 16,3 graduko tenperaturarekin.
Txostenak argi islatzen du Kantabriako klima aldatzen ari dela, tenperaturek goranzko joera argia dutela: bero gehiago, elur gutxiago eta itsaso epelagoa. 1961 eta 1990 artean Badiako Arkuaren urteko batez besteko tenperatura 13,8 ºC-koa bazen, 1991-2020 aldian 14,8 ºC-ra igo zen eta 2020ko hamarkadatik hona –datu ez finkatuekin– 15,8 ºC-an dago.
"Batez besteko tenperatura 0,36 ºC igotzen ari da hamarkadako, Seve Ballesteros-Santander aireportuaren inguruko erregistroek erakusten dutenez", adierazi du AEMETeko ordezkariak, eta azken hamarkadetan gorakada hori "areagotzen" ari dela ere gaineratu du.
"Txosten honek zifra zehatzak jartzen dizkio jada sumatzen dugun errealitate bati: klima aldaketa ebidentzia zientifikoa da, hemen ere, Kantabrian”, azpimarratu du Espainiako Gobernuaren ordezkariak, eta "agerikoa dena ezin da ukatu". "Errealitatea gero eta zailago jartzen zaie ukaziozaleei. Nahita ukatzen dituzte frogatutako gertaerak", esan du ultra sektoreei eta klima aldaketari aurre egiteko jarrera antizientifikoak dituzten alderdi politikoei erreferentzia eginez.
Aitzitik, berretsi du Pedro Sanchezen Gobernua "oso konprometituta" dagoela gizarte gisa dugun erronka horrekin, eta gogorarazi du Espainiako Gobernuak bultzatutako neurri batzuk, hala nola klima-aldaketaren aurkako lehen Legea, zeinak lehentasuna eman baitio ekoizpen-eredua ekonomia iraunkorrago baterantz aldatzeari, inbertsio garrantzitsuak eginez bai aurrekontuetan, bai Europako funtsekin Suspertze Planean.
"Gure konpromisoa da politika berdeak bultzatzen jarraitzea: emisioak murriztea, gure biodibertsitatea eta naturguneak babestea, mugikortasun jasangarria bultzatzea, ekonomia zirkularra sustatzea... Azken finean, ingurumena bezalako ondasun publikoa zaintzea", azpimarratu du Gomez de Diegok.
2024: Urte beroa eta elur gutxiagorekin
2024. urtea oso beroa izan da Kantabrian; batez besteko tenperatura 0,8 ºC izan da, 1991-2020 aldiko batez bestekoaren gainetik. 1961etik izan den bosgarren urterik beroena izan da, 2022aren eta 2023aren atzetik, horiek izan baitira historiako urte beroenak, 16,3 ºC-ko batez bestekoarekin.
2024an, Santanderreko aireportuan 64 egun egon ziren 25 ºC-tik gorako tenperaturekin, eta 1991tik 2020ra 37 egun izan ziren batez beste. Urteko tenperatura maximoa 43,1 ºC-koa izan zen Taman, Teran errekor absolutua baino 0,4 ºC baxuagoa. Horren harira, AEMETeko arduradunak azpimarratu du iaz "Torrelavegak lehen aldiz gainditu zuela 40 ºC-ko tenperatura".
Prezipitazioei dagokienez, 2024a urte normala izan zen, eskualdeko batez bestekoa 1.244 mm-koa izan baitzen, eta azken hamarkadetako euri-erregimenaren bilakaerak ez zuen joera argirik izan. Hala ere, elur-egunak asko gutxitu dira: Mataporteran (930 metroko altueran), 2000ko hamarkadan, batez beste, 31 elur-egun egon ziren urtean, eta hamarkada honetan, berriz, 15 besterik ez. 2024an eta 2025ean, behatokiak 6 egun bakarrik erregistratu ditu elurteekin.
Eguzki-ordu gehiago, eta itsasoa ere berotu egiten da
Eguzki erradiazioari dagokionez, 2024a balio normaletan mantendu bazen ere, goranzko joera ikusten da, nahiz eta ez oso nabarmena. 1990az geroztik, Kantabriako urteko batez besteko eguzki-orduak 1.699 ordukoak izatetik 1.838 ordukoak izatera pasatu dira, hau da, % 8ko igoera izan da hamarkada honetan.
Bestalde, Kantauri itsasoko azaleko tenperaturak ere islatzen du berotze globala. 2024an, erregistratutako hirugarren baliorik altuena lortu zen, +0,7 ºC-ko anomaliarekin. Hiru maximo historikoak 2022, 2023 eta 2024 urteei dagozkie, eta aldagai horretan ere igoera 0,3 ºC-koa da hamarkadako, apiriletik azarora bitartean nabarmenagoa izanik.
Txosten osoa eskuragarri dago Espainiako Gobernuak Kantabrian duen Ordezkaritzaren webgunean. Espainia osoan, 2024a oso urte beroa izan zen (+1,1 ºC), tenperaturen serie historikoaren buru izan zen hirugarren urtea jarraian.
Txosten autonomikoa AEMETek Munduko Meteorologia Erakundearen (MME) jarraibideei jarraiki aurkeztu duen ikerketa nazionalaren barruan kokatzen da, zeinak hamarkada bakoitzean eguneratutako 30 urteko erreferentzia-aldiak ezartzen dituen. Estatu mailan, 2024a oso urte beroa izan zen, +1,1ºCko desbideratze termikoarekin, eta azken hiru urteak Espainiako serie historikoko beroenak izan dira.