Espainiako Gerra Zibilean (1936-1939) eta diktadura frankistan arrazoi politiko eta ideologikoengatik jazarpena pairatu zuten lau pertsonaren memoria aitortzeko, ordain morala emateko eta berreskuratzeko ekitaldi hunkigarri baten buru izan da gaur Eugenia Gomez de Diego Espainiako Gobernuak Kantabrian duen ordezkaria.
Gobernuaren Ordezkaritzaren egoitzan egindako ekitaldian, biktimen senideei Aitortza eta Erreparazio Pertsonalaren Adierazpena eman zaie, Memoria Demokratikoaren 20/2022 Legean xedatutakoaren arabera. Askatasunaren eta demokraziaren defentsan jazarriak, espetxeratuak eta, kasu batzuetan, hiltzera kondenatuak eta hobi komunetan lurperatuak izan ziren pertsonak dira.
Gobernuaren ordezkariak horrelako ekitaldien garrantzia nabarmendu du, “justiziazkoak” baitira "biktimen memoria ohoratzeko, egindako kaltea konpontzeko eta demokrazia sendotzeko". "Inoiz gehiago ez zarete bakarrik ibiliko", adierazi du ordezkariak, Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidentearen hitzak aipatuz.
Gomez de Diegok "hunkigarri eta berezitzat" jo du ekitaldia, Gerra Zibilaren eta Diktaduraren ondorio latzak pairatu zituztenak "moralki aitortzeko eta erreparatzeko" unea. "Eskerrik asko hainbeste eskuzabaltasunarengatik eta ezarri zaizuen sufrimendu itzela duintasunez eramateagatik. Ukazio eta desmemoria garaietan, duintasun eta erresistentziaren eredu zarete", adierazi die familiei zuzenduta.
Biktimen erreparaziorako eskubidea defendatu du ordezkariak, "gizarte demokratikoen lehentasunezko helburu gisa", eta bermatu du Espainiako Gobernuak Estatuko baliabide guztiak erabiliko dituela biktimen duintasuna babesteko. Horren moduko ekitaldiek "memoria, izan behar duen lehenengo gauza, demokrazia dela kontuan hartzeko" balio dutela adierazi du.
Hezkuntza, pedagogia eta politika publikoak
Memoria historikoa oraindik ere eztabaidagai den testuinguruan, Gómez de Diegok adierazi du memoriak “gorrotozko diskurtsoetatik libre dagoen gizartea eraikitzen jarraitzera eta errespetuan, giza eskubideetan eta elkarbizitzan oinarritutako aliantzak jostera bultzatzen gaituela”. “Gure ardura instituzionala da, Gobernu demokratiko eta demokrata konbentzitu gisa, memoria mantentzea eta zabaltzea basakeriaren aurrean”, adierazi du.
Jarrera horien aurrean, ordezkariak "legea eta giza eskubideak defendatzen jarraitzearen" alde egin du, "gure Konstituzioak, Nazio Batuek eta Espainiak sinatutako nazioarteko konbentzio eta adierazpen guztiek jasotzen duten bezala".
Bereziki ultraeskuinaren gorakadaren une honetan, azpimarratu du “hezkuntza, pedagogia eta memoria-politika publikoak funtsezkoak direla gizarte osoarentzat, eta bereziki gazteagoak, demokrazian eta Europa oparo eta tolerantean jaio eta hazi direnak, beldurraren oinordekoen gorroto-diskurtsoen sareetan eror ez daitezen”.
Ekitaldian, biktimen senideez gain, agintariak eta elkarte memorialisten ordezkariak izan dira, eta Gómez de Diegok haien lana eskertu die: “Eskerrik asko zuen borroka justu eta ausartagatik, desagertuen familiak babesteagatik”.