Espainiako Gobernuak susperraldi ekonomiko eta sozial “justu eta bidezkoa” lortzeko bultzatutako “demokrazian aurrekaririk ez duen ezkutu soziala” nabarmendu du Ainoa Quiñones Gobernuak Kantabrian duen ordezkariak eta, horretarako, neurriak hartu ditu “gehien behar dutenei eta ahulenei laguntzeko, baita langile klaseari ere”.
Quiñonesek hala goraipatu du astearte honetan, prentsaurreko batean, “gizarte-ezkutu” horren neurri nagusien balantzea egin duenean. Ezkutu horren bidez, Gobernuak “gehiengo soziala babestu” nahi du, kudeatu behar izan dituen “garai zailetan”, “azken ehun urteetako pandemiarik okerrenarekin, La Palmako uhartean sumendi baten erupzioarekin eta Ukrainan urte bat baino gehiago irauten duen inbasio errusiarraren osteko gerra batekin”.
Horren guztiaren aurrean, “desberdintasunaren arrakala murrizteko” Jaurlaritzak bultzatutako neurriak aldarrikatu ditu Gobernuko ordezkariak, hala nola pentsioen eta Lanbide Arteko Gutxieneko Soldataren igoera, Bizitzeko Gutxieneko Diru-sarrera martxan jartzea edo beketan egindako inbertsio “historikoa”.
Hala, Quiñonesek adierazi duenez, “150.000 kantabriarrek eta kantabriarrek, zehazki 144.277k jaso dute pentsioen balioa handitzearen onura”, eta, horietatik, 2023 honetan, Kantabrian erretiratutako 90.302 pertsonak jasotzen dute kotizaziopeko pentsioen % 8,5eko igoera, eta % 15ek kotizazio gabekoena.
“Hau da, batez beste 100 euro gehiago 14 ordainsaritan, gure pentsiodunei asko laguntzen diena prezioak igotzen ari diren garai hauetan, adibidez, elikagaien kasuan, hilean gutxienez erosketa bat gehiago egiteko aukera ematen dielako”, gaineratu du ordezkariak, eta zehaztu du Kantabriako batez besteko pentsioa, pentsio mota guztiak kontuan hartuta, 1.256 eurokoa dela, eta erretiroko batez besteko pentsioa 1.456,09 eurokoa, hau da, 2018an baino ia 277 euro gehiagokoa.
Quiñonesen ustez, “horrek argi erakusten du gehiengo sozialaren ongizatearekin konprometitutako Gobernua daukagula”, eta horrentzat “beste neurri historiko bat bultzatu du, hala nola legegintzaldi honetan prestazio berri bat martxan jartzea, Bizitzeko Gutxieneko Diru-sarrera”.
Herritarren eskubide berri hori 6.055 etxetara iristen da gaur egun Kantabrian, 15.748 pertsonarekin, eta horietatik %40 baino gehiago adingabeak dira (6.530). Gainera, etxe horietatik 3.213k haurrentzako laguntza osagarri espezifiko bat jasotzen dute.
“Izan ere, Bizitzeko Gutxieneko Diru-sarrera da Espainiako Gobernutik abian jarri den anbizio handieneko politika pobrezia larriko egoerekin amaitzeko eta gizarte-bazterkeria egoeran dauden pertsonen erabateko integrazioa lortzeko”, zehaztu du.
“Ezkutu sozial” horren beste neurrietako bat gizarte-bonu elektriko eta termikoa da, eta Kantabrian 14.363 pertsonak jasotzen dute. “Argiaren fakturan eta gasaren fakturan egingo den deskontuaz ari gara, kalteberatzat jotzen diren kontsumitzaileentzat eta familia ugarientzat”, adierazi du.
21.000 KANTABRIAR, LGS-REN AZKEN IGOERAREN ONURADUN
Gainera, Gobernuaren ordezkariak esan du Espainiako Gobernuak beste neurri batzuk bultzatu dituela herrialde honetako gehiengo sozialaren onerako, hala nola Lanbide arteko Gutxieneko Soldata behin eta berriz igotzea, azkena 1.080 eurora, joan den otsailetik aplikatua eta 21.000 langile kantabriarrentzat onuragarria dena, hau da, lanaldi osoko soldatapeko guztien % 12,3.
“Gutxieneko soldataz gain, Jaurlaritzak lan-merkatuan kontratu mugagabeak bultzatu ditu; 2023ko urtarrilean 56.010 ziren Kantabrian –2019an 16.432 zeuden–, hau da, %240,9 gehiago”, zehaztu du Quiñonesek, eta kontratu mugagabe berri asko balio erantsi handiko sektoreetan gertatzen direla goraipatu du”.
Puntu horretan, Quiñonesek beste “lan-merkatuaren lagin bat” aipatu du: “Gizarte Segurantzako afiliazioa. Aurtengo otsailean 221.279 afiliatu ditu, eta 2018ko otsailean, berriz, 207.449. 13.830 afiliatu gehiago dira”.
Beste neurri batzuekin jarraituz, nabarmendu du errenta baxuenentzako laguntzak ere ezarri dituztela, hala nola “27.000 eurotik beherako errententzako 200 euroko txekea eta oraindik martxoaren 31ra arte (ostirala) eska daitekeena”. Kantabrian 25.458 eskaera egin dituzte dagoeneko, zehaztu duenez.
Ildo berean, “Espainiako Gobernua ikasteko beken aldeko aurrekaririk gabeko apustua” egiten ari dela azpimarratu du. Une honetan Kantabrian unibertsitateko eta beste hezkuntza mailetako 8.708 ikasle daude bekadun, 16,49 milioi euroko inbertsioarekin.
Zehazki, 2.999 unibertsitate-ikasle dira (2.548 Kantabriako Unibertsitatekoak eta 451 Atlantikoko Europako Unibertsitatekoak), eta Ministerioak 6,22 milioi bideratzen ditu beketara; 5.709, berriz, beste hezkuntza-maila batzuetako ikasleak dira, eta 10,27 milioi euroko bekak dituzte.
“Datorren 2023-2024 ikasturterako, Espainiako Gobernuak beketan 2.250 milioi euroko inbertsio historikoa onartu du, aurreko Jaurlaritzaren beken azken partida baino %70 gehiago”, esan du.
Gazteen artean kulturaren kontsumoa sustatzeko Kultur Bonoa ezartzea Gobernu honen beste neurri sozial bat dela aldarrikatu du Quiñonesek, eta gogorarazi du lehen edizioan, 2022koan, Kantabriako 3.249 gaztek eskatu zutela.
“Hau da, eskubidea zutenen %58 baino gehiago. Bonu horiekin –jakin dakizuen bezala, 400 euro dira hainbat kultur produktutan gastatzeko– 290.354 euroko balioa duten 7.442 eragiketa egin dira dagoeneko otsaila itxi arte”, aurreratu du.
Beste hainbat neurriren artean, ordezkariak gogorarazi du Jaurlaritzak udal eta eskualdeko autobusentzako diru-laguntzak jarri dituela martxan, txartelaren %30aren truke, udalekin eta eskualdeko gobernuarekin elkarlanean beste %20 diruz lagunduz.
Garraio publikoaren erabilera sustatzearen aldeko apustu horretan, trenentzako garraio-abonuak ere jarri dituzte martxan, eta Kantabrian 26.364 dira, aldiriko 25.458 eta distantzia ertaineko 906.
Beste laguntza batzuk ere eman ditu Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura Ministerioak, erregaien edo pentsuen prezioak igo aurretik lehen sektorean gerraren ondorioak arintzeko. Kantabriaren kasuan, 1.025 abeltzainek 9,69 milioi euro jaso dituzte.
“Azken batean, neurri sorta bat da, benetako ezkutu sozial bat osatzen duena gehien behar dutenak, ahulenak, babesteko, eta inoiz ez bezala bultzatu da herri honetan, inor atzean ez uzteko helburuarekin”, nabarmendu du Gobernuaren ordezkariak.
KANTABRIAKO BERRESKURATZE-PLANA GAUZATZEA
Bestalde, Quiñonesek adierazi duenez, “erreforma horietako asko Suspertze, Transformazio eta Erresilientzia Planari esker dira posible, non inbertsioak bezain garrantzitsuak diren”. Zehazki, Kantabrian planaren 518 milioi euro ari dira exekutatzen, 166 Estatuko Administrazio Orokorreko erakundeek eta 352 eskualdeko gobernuak.
“Espainiako Gobernuaren kogobernantza bokazioaren adibiderik onena da Plana”, goraipatu du ordezkariak, eta zehaztu du Estatuak 2.250 proiektu inguru egikaritzen dituela Kantabrian 166 milioi horiekin, eta horietatik 70 baino gehiago proiektu eraldatzaileetara bideratzen direla, adibidez, Estatuko Errepide Sareko tunelak hobetzera bideratzen ari diren 25 milioi euroak.
Nabarmendu du, halaber, “Kantabriak parte-hartze aktiboa duela Zientzia eta Berrikuntza Ministerioaren plan osagarrien programan”, eta Kantabriako erakundeek 12,5 milioi euro baino gehiago lortu dituztela ikerketa- eta berrikuntza-proiektuak garatzeko. Nabarmentzekoa da Marqués de Valdecilla ospitaleak 1,6 milioi euro baino gehiago lortu dituela doitasun-medikuntzan eta haurren gaixotasunen diagnostikoan eta tratamenduan ikertzeko.