Espainiako 1978ko Konstituzioa erreferendumean berretsi zenetik 46 urte bete direla ospatzeko ekitaldiaren buru izan da gaur Anselmo Pestana Espainiako Gobernuak Kanarietan duen ordezkaria, Gobernuaren Ordezkaritzaren egoitzan.
Gobernu Ordezkaritzak Kanaria Handiko Las Palmasen duen egoitzako Tronuaren Aretoan agintari zibil eta militarren aurrean, Anselmo Pestanak leialtasun konstituzionala berreskuratzeko deia egin du, eta horrek, bere hitzetan, Karta Magnak finkatzen dituen “funtsezko balioekin koherentziaz jokatzea” eskatzen du, horien artean pluralismoa.
“Demokraziak gaur ere baditu bere erronkak, hemen, gure herrian, eta baita gure herrixka globalean ere. Polarizazioa, desinformazioa eta elkarrizketa falta gure bizikidetza mehatxatzen duten errealitateak dira, eta gatazkaren eta bazterketaren dinamikak lehenestetik eta zentzugabekeriaraino datoz, akordioarenak eta integrazioarenak baino”, nabarmendu du Gobernuaren ordezkariak.
“Hori dela eta, zentzugabekeria da gaur ez izatea lege-esparru berri bat ahalbidetuko duen hitzarmenik, hain zuzen ere, bakarrik dauden eta mugako lurraldeetara iristen diren adingabe atzerritarren banaketa ekitatiboa ezarriko duena. Gaur egun, Kanariar Uharteak daude, baina baita Andaluzia, Ceuta, Melilla, Murtzia, Valentziako Erkidegoa edo Balear Uharteak ere. Inork ulertzen ez duen zentzugabekeria bat gehiago”, gaineratu du.
Bere hitzaldian, Anselmo Pestanak Valentziako Erkidegoan eta Gaztela-Mantxan DANAk eragindako pertsonak oroitzeko hitz batzuk izan ditu, eta alderdi politiko batzuen alde egin du, gai izango direnak “eztabaida plurala erakundeei helarazteko ardura hartzeko eta baita akordioetan artikulatzeko ere”, hain zuzen ere konstituziogileak 1978ko Oinarrizko Legean sortu zituen bezala.
“Konstituzioarekiko leialtasunak ez du esan nahi bere aukerak besterik gabe onartzen dituenik. Aktiboki defendatu behar da, eta, are gutxiago dirudien arren, askoz gehiago den zerbait eskatzen du, gure ekintzen gainean proiektatzen delako, eta ez besteen ekintzen gainean. Konstituzioarekiko leiala izateak eskatzen du, oroz gain, bestearen zilegitasuna eta bere proposamenak aitortzea; eztabaida politikoa konstituziokontrakotasunaren etengabeko gaitzespen bihurtzea saihestea, gure arau gorenaren barruan aukera politiko anitz kabitzen direlako”, adierazi du Gobernuaren ordezkariak.
“Politika alferrik judizializatzeak Justizia politizatzea dakar, baina, batez ere, sistema politiko demokratiko orok berezkoa duen espazio deliberatiboa ez ezagutzea dakar. Konstituzioarekiko leiala izatea sistema konstituzionalean norberaren posizioa onartzea eta bereganatzea da, eta harekin besteena. Onartzea batzuetan norberaren aukerak gehiengoarenak direla eta beste batzuetan azken erabakitik kanpo geratzen den gutxiengoaren alternatiba izatera mugatu behar dutela. Konstituzioarekiko leiala izatea bestearen garaipenaren zilegitasuna onartzea da, eta eztabaida eta eztabaidaren bidez akordio handiagoak edo txikiagoak lortzeko ahaleginarekin onartzea”, gaineratu du.
Anselmo Pestanak uste du 1978ko Konstituzioa “gure aniztasunaren” isla dela, eta aukera ematen duela arau beraren barruan urrun dauden proiektu politikoei lekua egiteko; gainera, adierazi du “leialtasun konstituzionala gehiago eskatzen dela norberari besteari baino. Leialtasuna, ororen gainetik, autoexijentzia da, norberaren arduraz kontziente izatea eta bere mailan egotea eskatzen du”.
Eta krisi garaietan dauden arriskuez ohartarazi du, non ordezkari publikoei “ardura berezia” eskatzen zaien: “Testuinguru horretan handia da arazo konplexuei irtenbide sinpleak eskaintzeko arriskua, norbere segurtasunetan zatiketa, bazterketak eta atrintxeramenduak sortzekoa. Handia da errealitatearen ikuspegi populista eta arduragabea bultzatu eta kohesio soziala, besteen eskubideak eta akordio eta integrazio politikorako gaitasuna arriskuan jartzeko arriskua, sistema demokratikoan funtsezkoak direnak”.
“Arrisku bat da, esperientzia historikoak erakusten diguna, eta beti amaitzen da erakunde ordezkatzaileen deslegitimazioan. Bestearen deslegitimazioa ez da inoiz bere baitan agortzen; aitzitik, komunaren deslegitimaziora darama beti”.
Aintzatespenak ematea Konstituzioaren espiritua sustatzeagatik
Urtero bezala, Gobernuaren Kanarietako Ordezkaritzak, abenduaren 6ko zeremonian, aintzatespen batzuk eman dizkie egunero Konstituzioaren espiritua praktikara eramaten duten figurei eta erakundeei. Oraingoan, 1978ko Oinarrizko Legearen 34., 44.2 eta 49. artikuluen esparruan egindako ekarpenak nabarmendu dira.
Oraingo honetan, Kanaria Handiko Las Palmaseko Unibertsitateko Histologia eta Albaitaritzako Anatomia Patologikoko katedradun Antonio Fernández palmondoari eman zaio saria, EKko 44.2 artikuluaren arabera. Stanfordeko Unibertsitateak munduko ikertzaile onenetakotzat jo du, Kanarietako zientziaren nortasun-zeinutzat itsasoa eta itsasoko animalien ongizatea aztertzea eta kontserbatzea izan dadin egindako ekarpenagatik. Horregatik, Kanarietako Ozeanoetako Ozeanoak Saria jaso du, Health Ikerketa eta Saria.
Halaber, Espainiako Konstituzioaren 34. artikuluaren esparruan, Juan Negrín Fundazioak aintzatespen bat jaso du. Irabazi-asmorik gabeko erakunde hori 1992an sortu zen, Kanarietako zientzialari, humanista eta estadistaren (Espainiako II. Errepublikako Gobernuko azken lehendakaria) pentsamendua eta lana leheneratzeko, humanismoaren eta gizarte-aurrerapenaren balioak sustatzeko egindako lanagatik. Horien adibide dira Gran Negrín Unibertsitate Ospitalearen Osasun Ikerketako Urteko Sariak, erakunde horrentzat laguntzen baitu.
Hirugarren aintzatespena, EKren 49. artikuluari jarraiki, San Joan Jainkoarenaren Ospitale Ordenak jaso du. Nazioarteko irabazi-asmorik gabeko erakunde katoliko horrek 400 zentro baino gehiago ditu mundu osoan, eta kolektibo zaurgarrienei ematen die arreta, horien artean migratzaileei eta mendekotasuna duten pertsonei, desgaitasuna duten pertsonen eskubideei eta gizarteratzeari egiten dien ekarpenagatik.