Gobernuak, Trantsizio Ekologikorako eta Erronka Demografikorako Ministerioaren (MITECO) bitartez, 78 milioi euro bideratuko ditu Asturiasera, IPCEI Hy2Useren hidrogeno berriztagarriko kluster eta teknologia industrialen proiektu baterako. 'Asturias H2 Valley 'proiektua da, eta EdPek Aboñon du proiektatua, 100 MW-eko potentziarekin.
Ministroen Kontseiluak, MITECOk proposatuta, Errege Dekretu bat onartu du gaur, Europako Interes Komuneko Proiektu Garrantzitsuaren esparruan (IPCEI, ingelesezko siglak) Europako Batzordeak eskala handiko industria-jardueretan hidrogeno berriztagarria ekoizteko eta modu intentsiboan erabiltzeko aukeratu dituen Hy2Use Espainiako zazpi proiektuei 794 milioi euroko laguntza zuzenak esleitzeko eta banatzeko. EBn hidrogeno berdearen balio-kate industriala bultzatzeko apustu estrategikoaren barruan Bruselak onartutako bigarrena da, I+Gtik hasi eta energia-bektore horren ekoizpen eta erabileraraino, deskarbonizatzeko zailenak diren jarduera ekonomikoko eta produktiboko sektoreetan.
Ekimen horietako bostek ahalmen handiko elektrolizagailuak –100 MW-ekoak edo gehiagokoak– eraikitzea barne hartzen dute industria-jarduera handiko inguruneetan, hala nola portuetan eta beste industria-konplexu batzuetan, eta Andaluzian, Asturiasen, Gaztela-Mantxan, Euskal Autonomia Erkidegoan eta Murtzian kokatuko diren kluster edo haran integratuak eratzen dituzte. IPCEI Hy2Useren Technology Field 1 lerroan sartzen dira, hidrogeno berriztagarria bultzatzeko.
IPCEI Hy2Useren Espainiako beste bi proposamenak Aragoin zabalduko dira, eta aurreikusten dute hidrogeno berriztagarria sortzeko bi proiektu martxan jartzea, ongarriak eta beste konposatu kimiko batzuk fabrikatzeko erabiltzeko. Technology Field 2 lerroaren barruan sartzen dira. Lerro horren helburua industria-sektoreetan energia fosilen ordezkapen teknologikoa erraztea da.
Berehalako inbertsioa: 1.141 milioi
IPCEI Hy2Useren zazpi proiektuek 652,2 MW elektrolisi-potentzia gehitu dute, eta, ekonomiari dagokionez, 1.141 milioiko balioa duten baliabideak mobilizatuko dituzte berehala, eta 6.000 milioitik gorako inbertsioa egingo dute bizitza baliagarri osoan.
Laguntzak Suspertze, Transformazio eta Erresilientzia Planaren (PRTRren 9. osagaia) NextGenEU funtsen kargura banatuko dira, eta MITECOren mendeko Energia Dibertsifikatzeko eta Aurrezteko Institutuak (IDAE) bideratuko ditu.
Zazpi proiektuen finantziazio publikoak aukera emango du aurrera egiten jarraitzeko hidrogeno berriztagarri solidoaren ekonomia eraikitzen, bai Europar Batasunean, bai Espainian, deskarbonizazio-prozesua bizkortzeko eta energia berriztagarrien hedapen globalean lehiakortasun industriala irabazteko. Hala, gure herrialdea aitzindari izan daiteke nazioartean.
Hidrogeno berriztagarriko bost haran
Errege-dekretu honetan oinarritutako haranen edo klusterren garapenarekin lotutako bost proiektuek barne hartzen dute hidrogeno berriztagarriaren eskala handiko ekoizpena, elektrolisi-instalazioaren inguruetan kokatutako polo industrialetan transformatuta eta kontsumituta, lehen aipatutako sektoreen barruko jarduera intentsiboetan. Horiek guztiek barnean hartzen dute inguruko industria-kontsumitzaileentzako zuzeneko hornidura, hidroduktoen bidez, eta, batzuetan, baita errepidez ere.
Hain zuzen ere, Green H2 Los Barriosek ekoitzitako hidrogeno berriztagarria ekoizpenetik gertu dauden altzairutegi eta instalazio kimikoei emango die. Asturias H2 Valleyk, bere aldetik, lortutako hidrogenoa hornituko du, bai 3 km ingurura dauden zementu eta altzairutegi plantan erabiltzeko, bai Avileseko polo industrialean erabiltzeko, besteak beste.
Puertollanon (Ciudad Real) amoniakoa eta ongarri berdeak ekoizteko hidrogeno berriztagarria proiektuan, bertako ongarri enpresa izango da lortutako hidrogenoaren kontsumitzaile nagusia. Bilbao Large Scale electrolyzer izenekoan elektrolizatzailea hidrogenoaren kontsumitzaile nagusiaren kokaleku berean kokatzen da, Petronorrek Muskizen (Bizkaia) duen findegia bera. Eta Cartagena Large Scale Electrolyzer-en proposamenari dagokionez, hidrogeno-ekoizpenaren zati handiena Cartagenako findegiaren autokontsumorako izango da.
Klusterretan txertatze horren azken helburua da inpaktu handiko industria-prozesuen deskarbonizazioa erraztea, erabilitako hidrogeno grisa erabat edo partzialki ordeztuz eguzki-energia fotovoltaikoaren, eolikoaren eta hidraulikoaren bidez lortutako hidrogeno berdeaz, kasuaren arabera. Aurrez egindako kalkuluen arabera, urtean 17.000 tona hidrogeno fosil baino gehiago sortuko dira, eta horiek molekula berriztagarriekin ordezkatuko dira bost proiektu horietan.
Aplikazioak industria kimikoan
Bestalde, Aragoin finkatuko diren bi proiektuek sektore kimikoan hidrogenoa zuzenean industrian aplikatzea ekarriko dute. Ver-Amonia ekimenak, Teruelen, 25 MW-eko potentzia duen elektrolisi integratua garatuko du, iturri berriztagarriekin elikatua, eta horrekin 15.000 tona amoniako berde ekoitziko ditu urtean ongarrien konposatu gisa.
Zaragozako Magalloneko Hidrogeno Berdearen Proiektuari dagokionez, 7,2 MW-eko elektrolizagailu bat instalatzea eta probatzeko bi konfigurazio desberdin erabiltzea aurreikusten du. Elektrolizagailuak instalazio fotovoltaiko eta eoliko batekin partekatuko du kokalekua, eta ekoitzitako hidrogenoa kamioietan garraiatuko da.
Hidrogenoaren bigarren IPCEIa
Europako Batzordeak onartutako lehen IPCEIren ondoren, Hy2Tech, hidrogeno berriztagarriarekin lotutako teknologiak garatzera bideratua –funtsak esleitu zizkien Espainiako enpresei ere–, industria-prozesuak deskarbonizatzeko IPCEI Hy2Use hori 13 estatu kidek garatu dute: Austria, Belgika, Danimarka, Eslovakia, Espainia, Finlandia, Frantzia, Grezia, Italia, Herbehereak, Polonia, Portugal eta Suedia; azken horri Norvegia gehitu zaio, Europako Merkataritza Askearen Elkartearen esparruan.
Helburua da hidrogeno-merkatu berriztagarri eta karbono-emisio gutxiko baten garapena bermatzea, eta, horretarako, laguntza ematea hidrogenoarekin lotutako azpiegiturak eraikitzen (bereziki, eskala handiko elektrolizagailuak eta garraio-azpiegiturak) eta hidrogeno-teknologiak garatzen hainbat industria-sektoretan. Estatu kideek emandako kalkuluen arabera, IPCEIk 26.000 lanpostu zuzen sortzen lagunduko du, gutxi gorabehera, sistema hori ezartzen den bitartean. Erkidego-mailan, proiektuak 3,5 GW-ko elektrolisi-potentzia du, eta horietatik 0,65 GW Errege Dekretuan aurreikusitako proiektu espainiarrei dagozkie.
Hidrogeno berriztagarria, herrialdearen apustua
Gaur onartutako errege-dekretuak nabarmentzen duenez, Espainiak IPCEI horretan parte hartzea, zehazki Europako Batzordeak estrategikotzat jotako proiektuen bidez, aukera paregabea da industria nazionala hidrogeno berriztagarrien lehia-lasterketan kokatzeko, non gure inguruko beste herrialde batzuk inbertsio handiak egiten ari diren dagoeneko.
IPCEIren proiektuak finantzatzea Gobernuak hidrogeno berriztagarriaren alde egindako apustuaren zati bat da. Hidrogeno berriztagarria funtsezko faktorea da industriatik, garraio astunetik eta karbonogabetzeko zailak diren beste sektore batzuetatik CO2-aren emisioak ezabatzeko, eta koherentea da Energia Berriztagarrien, Hidrogenoaren eta Biltegiratzearen PERTEren (ERHA) garapenarekin.
Bruselak plazaratutako bi IPCEI olatuei funtsak esleitzeaz gain, MITECOk, IDAEren bitartez, PRTRren zazpi laguntza-deialdi ebatzi ditu orain arte (H2 Aitzindariak eta H2 Balio-katea programetan) hidrogeno berdearen ekosistema teknologiko eta industriala sortzeko. Guztira, 1.330 milioi euro baino gehiago konprometitu dira Espainia osoan garatutako berrogeita hamar proiektu baino gehiagotan. Laster plazaratuko den hidrogeno-kluster edo bailara berriak sortzeko laguntzen deialdirako oinarri arautzaileen proiektua ere entzungai eta jendaurrean jarri da.