Delia Losa Espainiako Gobernuak Asturiasen duen ordezkariak Pedro Sanchezen Gobernuak hartu dituen neurri sozial garrantzitsuenek Asturiasen izan duten eragina aztertu du. “Gobernu hau lehiakortasun ekonomikoa eta biztanleriaren oparotasuna bateragarriak direla erakusten ari da, aberastasuna sortu eta ongizate estatua sendotzea posible dela, politika aurrerakoiei esker, pertsonen arazoak gure politiken erdigunean daudelako”, nabarmendu du Losak, azken urteetan “Covid-19ak eragindako osasun larrialdia, edo Errusiak Ukrainan egindako inbasioaren ondorioak bezalako egoerei aurre egin behar izan diegula” gogorarazi aurretik.
“Gobernu aurrerakoia izan den bost urteetan, profezia katastrofista bakoitzaren aurrean datu positibo bat inposatu da”, nabarmendu du Gobernuko ordezkariak, “eta gaurko Espainia Exekutibora iristean aurkitzen duguna baino hobea da”. Losaren ustez, joera hori sendotu egingo da, “oraindik lau urte geratzen baitira aurrerapauso horiek guztiak finkatzeko eta inor atzean utzi gabe”.
Enplegua
Aurrerapauso horien artean, Delia Losak lan-merkatuko datuak nabarmendu ditu: “Enplegu gehiago eta hobea sortzen ari gara”. Inklusio Ministerioaren datu berrienen arabera, Gizarte Segurantzan 380.073 kotizatzaile daude Asturiasen. 2018ko abenduan baino 15.917 gehiago dira, igoera ehuneko 4,3koa da. Gainera, lan-merkatuaren erreformari esker, kontratu mugagabeak ehuneko 179,2 igo dira 2019tik, 78.102raino, “eta horrek gutxieneko historikoetan dagoen behin-behinekotasun tasa dakar”.
Halaber, Espainiako Gobernuaren ordezkariak gogorarazi duenez, orain dela gutxi igo dute gutxieneko soldata profesionala: Hilean 1.134 euro kobratzen dute, eta Asturiasen 40.000 pertsonari egiten die mesede. 2018tik zifra ehuneko 54 igo da, eta bereziki emakumeei eta gazteei egin die mesede: “Espainiako batez besteko soldataren ehuneko 60an jartzeko konpromisoa betetzeko bidean jarraitzen dugu”.
Neurri sozialak
Delia Losaren ustez, Gobernu hau “historiara ere pasatuko da” Bizitzeko Gutxieneko Diru-sarrera onartu zuena izateagatik, “jada gure ongizate estatuaren hanka bat gehiago dena”. Asturiasen, 19.337 familiari ematen diete zerbitzua, eta 45.391 pertsona bizi dira bertan; horietatik ia 17.000 adingabeak dira.
Espainiako Gobernuak bultzatutako neurrien artean, inflazioaren eragina arintzeko familien aurrezkian eragina izan duten neurrien artean daude bonu sozial elektrikoa –40.314 etxetara iritsi da– edo Aldirietan edo Distantzia Ertainean doan bidaiatzeko abonua –familia bakoitzeko hilean 100 euro inguru aurreztea dakar horrek–; 2023an 150.000 tren-erabiltzaile erabili zituzten Asturiasen, eta 2024tik hona 32.318 pertsonari eman zaie.
“Gure helburua”, esan du Losak, “gure herrialdeko pertsonen bizitza hobetzen jarraitzea da”. Eta gogora ekarri ditu Ministroen Kontseiluak onartutako neurri sozialak jasotzen dituzten errege-dekretuak, Diputatuen Kongresuan baliozkotu zirenean eskuinaren babesik jaso ez zutenak: “Hori da oposizioaren gehiengoak duen estatu zentzua”.
Pentsioak eta bekak
Gobernuaren ordezkariak gazteak hartzaile dituzten neurriei heldu die: “Gure gazteek eta euren etorkizunak kezkatzen gaituzte”. Iaz Espainiako Gobernuak inoizko diru-kopururik handiena onartu zuen beketarako: 2.500 milioi euro. 2022an baino ehuneko 18 gehiago da, eta ehuneko 70 handiagoa “PPren azken aurrekontuarekin alderatzen badugu”. Asturiasen 21,7 milioi euro dira, eta 11.343 gaztek jasotzen dituzte: 4.529 unibertsitario eta 6.814 ez-unibertsitario. Gazteei zuzendu zaie Losa: “Gobernu honi ez zaio axola nondik zatozen, baizik eta landu dezakezun etorkizuna. Zure gaitasunak baino ez du axola”.
Delia Losak gogorarazi duenez, “gazteek eta biztanleriaren zati handi batek etxebizitza bat eskuratzeko dituzten zailtasunez jabetuta”, lehenengo Etxebizitzaren Estatu Legea onartu zen. “Gobernu honek etxebizitza ongizate-estatuaren bosgarren zutabe gisa kokatu nahi du, eta konpromisoa da alokairu eskuragarriko 180.000 etxebizitza baino gehiago mobilizatzea herrialde osoan”, zehaztu du. Adibidez, Berreskuratze Planaren barruan, Espainiako Gobernuak hitzarmenak sinatu ditu Printzerriko Gobernuarekin eta Asturiasko hamabi kontzejurekin alokairu sozialeko 551 etxebizitza eraikitzeko. 21,6 milioi euro ordaindu ditu Jaurlaritzak.
Pentsioei dagokienez, Espainiako Gobernuak KPIaren arabera eguneratzeko konpromisoari eusten dio. Horrek esan nahi du 2024an Asturiasko batez besteko erretiro-pentsioa 1.697,41 eurotan geratzen dela, 2018an kobratzen zutena baino 354,6 euro gehiago. “Badakizue zenbat igoko zen PPren eredua indarrean jarraituz gero?”, galdetu dio bere buruari Losak, “21 euro”, erantzun du.
Berreskuratze Plana
Gobernuko ordezkariak Asturiasen mobilizatu diren Europako funtsen zifrak ere eguneratu ditu: “Ukaezina da gobernu honek pandemian zehar borrokatu zituen eta zoritxarrez oposizioaren babesik izan ez zuten funts batzuen eragina”. 2021. urtetik eta 2023ko abenduaren amaierara arte, Asturiasek 2.066 milioi euro jaso ditu Next Generation-EU Funtsetatik. React-EUtik jasotako 196 milioi euroen eta Berreskuratze Planeko 1.870 milioi euroen batura da.
Berreskuratze Planeko 1.870 milioi euroetatik, 640 milioi euro Printzerriko Gobernuak jaso ditu Konferentzia Sektorialeko transferentzien, hitzarmenen eta zuzeneko emakiden bitartez. Gainerako dirua, 1.230 milioi euro, Estatuko Administrazio Orokorrak gauzatzen du zuzenean, eta Asturiasen 8.500 proiekturi egiten diete mesede.
Europako funtsen hainbat jarduera nabarmendu ditu Delia Losak, hala nola ArcelorMittali deskarbonizazio proiekturako emandako 450 milioi euroko diru-laguntza: “Espainiako historiako laguntza zuzenik handiena da. Industria Ministerioak multinazionalarekin dituen elkarrizketak etengabeak eta arinak dira, eta espero dugu ataka onera iritsiko direla”.
Next Generation-EU funtsei esker, hidrogeno berriztagarriaren balio-katea indartzeko bost proiektu handi finantzatzen ari dira dagoeneko, 66 milioi euroko finantzaketarekin, energia berriztagarrien, hidrogenoaren eta biltegiratzearen PERTEri esker.
Beste PERTE batek, ontzigintza sektorekoak, Gondan eta Armon ontziolei ere mesede egiten die, eta PERTE honen barruan onartutako laguntzak jasotzen dituzte. Bi enpresak Navantiak bultzatutako trakzio-proiektuaren barruan lehiatzen dira, 57,8 milioi euro jasotzen dituena.
Azkenik, turismo jasangarritasunerako 24 planak nabarmendu ditu Gobernuko ordezkariak, 75,4 milioi euro baino gehiagoko diru-laguntza jaso baitute.