Aragoiko Gobernuak Aragoin duen ordezkariak, Rosa Serranok, astelehen honetan aurkeztu du Aragoiko udal hauteskundeetarako dispositiboa. “Gobernu Ordezkaritzaren lehentasunezko helburua da kanpaina normaltasunez garatzen dela bermatzea eta herritarrek datorren igandean botoa emateko eskubidea segurtasun osoz baliatu ahal izatea”, adierazi du inplikatu guztiei eskerrak emateko orduan, “hauteskunde-egun hain bizia eraginkortasunez gauzatu ahal izateko egiten ari diren lana”.
Lan horren barruan sartzen da, halaber, Erkidegoan mugikortasun murriztua duten pertsonak lekualdatzeko behar diren bitartekoak antolatzea –zerbitzu hori ez litzateke posible izango Gurutze Gorririk gabe–, bai eta hauteslekurik ez duten herrietan bizi diren pertsonak ere, esleituta dituzten ikastetxeetarako garraioa izan dezaten errazteko.
Azken aldiz 2019an egin ziren hauteskunde horietan, Aragoin bizi diren herritarrak daude hautestontzietara deituta, bai espainiarrak, bai EBko herrialdeetatik datozen atzerritarrak, baita elkarrekikotasun ituna dutenak ere. Guztira, 991.918 hautesle daude deituta (aurreko aldian 994.603 izan ziren); horietatik 720.887 Zaragozako probintziakoak dira; 168.381 lagunek eman dezakete botoa Huescan, eta 102.650ek Teruelen. Atzerritar egoiliarren errolda 12.527 pertsonakoa da.
Datorren igandean, 45.620 herritarrek bozkatu ahal izango dute lehen aldiz udal hauteskundeetan, 2019tik 18 urte bete dituztelako. Aurreko hauteskunde deialdira 41.682 pertsona aurkeztu ziren. Zaragozako probintzian, 33.997 gaztek izango dute botoa emateko aukera; Huescan, 7.358 izango dira, eta, Teruelen, 4.265. “Herritar guztiek botoa emateko eskubidea gauzatu ahal izatea bermatzea da gure mandatu garrantzitsuena eta horretan buru-belarri ari gara lanean duela aste dezentetik”, adierazi du Serranok. Errolda horrekin izendatu ahalko dira Aragoiko udalerrietako 731 alkate, 43 alkate pedaneo, 4.140 zinegotzi (2019an baino 30 gehiago) eta azkenik, probintzietako 77 diputatuak izendatu ahalko dira.
Zaragozako probintzian 293 erregidore, 3 alkate pedaneo, 27 diputatu probintzial eta 1.731 zinegotzi hautatuko dituzte (aurreko hauteskundeetan baino 11 gehiago). Huescan 1.269 zinegotzi bozkatuko dituzte (2019an baino 15 gehiago), eta horietatik 202 alkate, 39 alkate pedaneo eta DPH osatzen duten 25 diputatuak irtengo dira. Teruelgo probintzian emandako botoek 236 alkatetza osatzeko balioko dute, 1.140 zinegotziren artean (2019an baino lau gehiago), auzo-alkate bakar baten eta DPTko 25 diputatuen artean.
Igande honetako hauteskundeak 2.300.000 euro kostatuko dira, gutxi gorabehera.
Aragoin bizi diren atzerritarrak
Datorren igandeko hauteskunde-egunean, Aragoin bizi diren 12.527 atzerritarrek parte hartu ahal izango dute (Europar Batasunekoak edo elkarrekikotasun-itunak dituzten herrialdeetakoak), honako probintzien arabera banatuta: 7.967 Zaragozan, 3.123 Huescan eta 1.437 Teruelen. Besteak beste, herrialde hauetakoak dira: Errumania (8.489), Bulgaria (973), Frantzia (633), Italia (563), Portugal (374), Polonia (336), Alemania (241), Herbehereak (176), Erresuma Batua (152), Belgika (104) edo Kolonbia (87). Guztiak dira beren udal hauteskundeetan beren lurraldean bizi diren espainiarrei bozkatzeko eskubidea aitortzen dieten estatuak.
Giza baliabideak eta baliabide materialak
Istilurik gabeko igandea eta zenbaketa arina bermatzeko, egun osoan inplikazio maila ezberdina duten 29.000 pertsona baino gehiago arituko dira lanean eta elkarlanean. Barne Ministerioak gaur goizean zehaztu duenez, Estatuko Segurtasun Indar eta Kidegoetako 4.449 langile aktibo egongo dira egunean zehar, eta, gainera, 436 udaltzainek parte hartuko dute kidego hori duten herrietan. “Haien funtzioa ez da soilik behar denean laguntzea, gailu seguru eta eraginkor baten bermatzaileak baitira”, nabarmendu du ordezkariak.
Aragoiko 731 udalerrien artean 2.215 mahai banatuko dituzte, Autonomia Erkidegoak dituen 1.115 hauteslekuetan (500 Zaragozan, 338 Huescan eta 277 Teruelgo probintzian). 4.473 hautetsontzi izango dira guztira, aldi berean egiten diren hauteskunde autonomikoetarako botoa jasoko dutenak zenbatuta.
Boto-eskubidea erabiltzeko laguntza
Pertsona guztiek beren eskubidea erabil dezaketela bermatzeko Babes Zibileko eta Gurutze Gorriko Planak aragoarren zerbitzura egongo den dispositibo zabala aurreikusi du. Zaragozako probintzian, 41 boluntariok eta 15 ibilgailuk hartuko dute parte; Huescakoan, 36 boluntario eta 10 ibilgailu mobilizatuko dira; Teruelekoan, berriz, 25 boluntario eta lau ibilgailu egongo dira, hauteskunde-lokaletara joateko, mugikortasun murriztua edo beste kasuren bat izanez gero.
Eta hauteskunde mahairik ez egoteagatik udalerrien arteko joan-etorriak bermatzeko busak edo taxiak jarri dituzte Zaragoza probintziako bost herriren, Huescako probintziako 105 herriren eta Teruelgo 33 herriren artean.
Posta bidezko botoa
Rosa Serranok gogorarazi duenez, Hauteskunde Batzorde Zentralak hartutako erabakiaren arabera, hauteskunde autonomikoetarako eta udal-hauteskundeetarako posta bidezko botoa emateko epea ostegun honetara arte, maiatzaren 25era arte, luzatu da, Correosek Espainia osoan dituen bulegoen ohiko ordutegian. Hasiera batean, asteazkenean amaitzen zen epe hori, baina luzapen-erabakia hartuta, igandean egingo diren hauteskunde autonomiko eta udal-hauteskundeetarako posta bidezko botoa emateko eskubidea gauzatzea eskatu duten herritarrek denbora gehiago izango dute botoa emateko.
Urrutiko botoa eskatzeko epea itxi ostean jakinarazi zuten erkidego osoan 34.202 eskaera onartu dituztela, 28.834 aurrez aurrekoak eta 5.368 telematikoak. Probintziaka, 21.924 jaso dira Zaragozan (18.370 presentzial), 7.534 Huescako probintzian (horietatik 6.404 presentzialak izan dira) eta 4.744 Teruelen; horietatik 4.060 postetxean bertan jaso ziren, eta 684 Internet bidez.