Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura Ministerioak (MAPA) 347 milioi euro bidaltzeko eskatu dio Europako Batzordeari, fruta- eta barazki-sektoreko ekoizleen erakundeen programa eragileak finantzatzeko 2023rako; horietatik 145 milioi Andaluziakoak izango dira. MAPAren eskaera 2022an eskatutakoa baino %6 handiagoa da, eta azken bederatzi kanpainetako batez bestekoari dagokiona baino %27 handiagoa.
Laguntza horiek 457 ekoizle-erakunderentzat izango dira, 15 autonomia-erkidegotan banatuta. Horien artean nabarmentzekoak dira, merkaturatutako ekoizpen-balioari eta, beraz, eskatutako laguntzari dagokienez, Andaluzia (ekoizleen ehun bat erakunde ordezkatzen ditu), Murtzia, Valentziako Erkidegoa, Katalunia, Aragoi, Nafarroa eta Extremadura.
Batzordeari bidalitako jakinarazpenak urte bakoitzaren hasieran egiten den aurreikuspenari erantzuten dio, autonomia-erkidegoek onartutako programa eragileen arabera. Aurten, Nekazaritza Politika Bateratuaren (NPB) erreformaren aurreko araudiaren arabera aplikatzen jarraitzen diren programa eragileak eta fruten eta barazkien sektoreko esku-hartzearekin bat onartu direnak biltzen ditu komunikazioak. Azken horiek Aragoiko, Andaluziako, Valentziako Erkidegoko, Kataluniako eta Murtziako Eskualdeko ekoizleen 24 erakunderi dagozkie, eta guztira 13 milioi euro baino gehiagoko laguntza aurreikusi dute.
Eskura ditugun azken datuen arabera, Espainia da programa eragileak gauzatzen dituen lehen estatu kidea, Europar Batasuneko guztizkoaren % 30 baino gehiagorekin, eta, ondoren, Italia dago. Espainian, laguntza horrek goranzko bilakaera izan du 1997an sortu zenetik.
FRUTEN ETA BARAZKIEN SEKTOREKO ESKU-HARTZEA
Funts eragile bat osatzen duten ekoizleen erakundeek hainbat ekintza egiteko laguntzak eskura ditzakete beren esku-hartze sektorialaren barruan, urte anitzeko (3 eta 7 urte arteko) programa eragileen barruan. Besteak beste, ekoizpen- eta merkaturatze-azpiegiturak hobetzeko, kalitatea eta ingurumena hobetzeko, ikerketarako, prestakuntzarako eta aholkularitzarako, eta merkatu-krisiak prebenitzeko eta kudeatzeko erabil daitezke ekintza horiek.
Funts eragileak Europar Batasunaren laguntzen zenbatekoek eta ekoizleen erakundeen edo haien kideen ekarpenek osatzen dituzte, eta haiek finantzatzen dituzte jarduerak. NPBren erreformaren ondoren, programa eragileen diseinuak indartu egiten du laguntza horien ingurumen-izaera, laguntzen % 15eko gastua eskatzen baitu, gutxienez, ingurumen-helburuak lortzeko.
Laguntza-ehunekoa handituz bultzatzen dira neurri-mota horiek: oro har egindako ekintzen % 50etik % 80ra. Zenbait kasutan, ekoizleen erakundeek ere jaso dezakete ehuneko hori. Bestalde, merkaturatutako ekoizpenaren balioaren % 4,1eko muga % 5,5era igo daiteke ingurumen-helburuak, I+G, sektoreko produktuen kontsumoa sustatzea eta handitzea eta krisiak prebenitzea eta kudeatzea lortzen laguntzen duten erakunde transnazionalen kasuan.