O Real Decreto-lei 29/2020, do 29 de setembro, de medidas urxentes en materia de teletrabajo nas Administracións Públicas e de recursos humanos no Sistema Nacional de Saúde para facer fronte á crise sanitaria ocasionada polo COVID-1, introduciu un novo artigo 47.bis no texto refundido da Lei do Estatuto Básico do Empregado Público para regular o teletrabajo, considerado como aquela modalidade de prestación de servizos a distancia na que o contido competencial do posto de traballo pode desenvolverse, sempre que as necesidades do servizo permítano, fóra das dependencias da Administración, mediante o uso de tecnoloxías da información e comunicación.

O novo artigo establece que a prestación de servizos mediante teletrabajo realizarase nos termos das normas que se diten no seu desenvolvemento, que serán obxecto de negociación colectiva no ámbito correspondente. Iso ten por finalidade o desenvolvemento da regulación definitiva do teletrabajo como forma de organización da prestación de servizos na Administración Xeral do Estado. A tal fin, a disposición final segunda do citado real decreto-lei establece que as Administracións Públicas disporán dun prazo de seis meses para adaptar a súa normativa de teletrabajo.

O desenvolvemento normativo dun instrumento organizativo como o é o teletrabajo require a aprobación dunha norma que fixe con carácter xeral e permanente as regras que haxan de rexer a organización desta forma de traballo nos distintos departamentos ministeriais e organismos públicos da Administración Xeral do Estado.

O proxecto de Real Decreto polo que se regula o teletrabajo no ámbito da Administración Xeral do Estado pretende configurar o marco normativo xeral desta forma de traballo, esbozada xa polo novo artigo 47.bis do texto refundido da Lei do Estatuto Básico do Empregado Público para o persoal ao servizo da Administración Xeral do Estado. Este marco normativo ha de servir como base para a implementación do teletrabajo nos distintos departamentos ministeriais e organismos públicos unha vez determínese o fin da crise sanitaria pola COVID-19, nos termos previstos na normativa vixente.

O desenvolvemento de programas piloto, auspiciados pola Orde APU/1981/2006, do 21 de xuño, pola que se promove a implantación de programas piloto de teletrabajo nos Departamentos ministeriais, viuse acelerado polo impacto da crise sanitaria por Covid-19, que obrigou a utilizar as ferramentas tecnolóxicas a disposición para garantir un funcionamento eficaz dos servizos e o exercicio dos dereitos da cidadanía e empresas salvagardando a saúde de todos, mediante o uso intensivo de formas de organización e prestación de traballo en modalidade non presencial. A experiencia demostrou que a introdución do teletrabajo como forma de prestación de servizos favorece o impulso de transformacións que redundan na mellora da eficacia, o benestar das empregadas e os empregados públicos, e o desenvolvemento dunha administración dixitalizada, máis aberta e participativa.

O compromiso adquirido coa transformación dixital do sector público enmarcado na estratexia España Dixital 2025, así como a identificación da Administración do Século XXI como unha das dez políticas panca de reforma estrutural para un crecemento sustentable e inclusivo das que se compón o Plan de Recuperación, Transformación e Resiliencia, evidencian como a xeneralización do teletrabajo supón un punto de partida sobre o que apoiar este impulso da dixitalización e a cohesión territorial.

Iso require, dunha parte, a regulación das condicións de teletrabajo e, doutra, a provisión de ferramentas ás empregadas e empregados públicos que lles permitan realizar o seu traballo de forma colaborativa segundo as necesidades de cada perfil. Así mesmo requirirá o emprego de infraestruturas e solucións de conectividade de nova xeración que poidan dar soporte a este teletrabajo.

Para iso tórnase crucial a adopción dun texto normativo con vocación de futuro, que configure un modelo xeral de teletrabajo para a súa definitiva implantación na Administración Xeral do Estado como forma estable de organización do traballo nun contexto de normalidade unha vez superada a crise epidemiolóxica por Covid-19.

O proxecto de Real Decreto polo que se regula o teletrabajo no ámbito da Administración Xeral do Estado enmárcase entre as reformas emprendidas no Plan de Recuperación, Transformación e Resiliencia, co obxectivo de impulsar a modernización das Administracións Públicas.

O obxectivo primario constitúeo dar cumprimento ao mandato efectuado polo Real Decreto-lei 29/2020, do 29 de setembro, adaptando a regulación ao disposto no artigo 47.bis do texto refundido da Lei do Estatuto Básico do Empregado Público.

O obxectivo principal, no entanto, constitúeo a mellora e modernización dos instrumentos de organización do traballo na Administración Xeral do Estado, normalizando o teletrabajo como forma de prestación de servizos públicos.

Sen prexuízo do anterior, a regulación do teletrabajo na Administración Xeral do Estado persegue varios obxectivos de carácter indirecto. Así, a implementación do teletrabajo deberá contribuír igualmente:

• Á modernización da organización do traballo a través da xeneralización da dirección orientada á consecución de obxectivos e a avaliación do rendemento;
• Á redución de custos, cun mellor uso dos espazos;
• Á sustentabilidade ambiental e o fomento da presenza da Administración Xeral do Estado no territorio, especialmente naquelas zonas en declive demográfico; así como
• Á mellora da conciliación do desenvolvemento profesional coa vida persoal e familiar, respectando en todo caso os principios de igualdade de trato entre muller e home e a corresponsabilidade.

Esta proposta obedece ao mandato que efectúa a disposición final segunda, relativa á adaptación de normas, do Real Decreto-lei 29/2020, do 29 de setembro.

A posibilidade de levar a cabo unha regulación pormenorizada da figura, máis aló das regras xerais que ordinariamente constitúen o contido propio dunha norma con rango legal, estímase conveniente.

A solución alternativa non regulatoria sería o mantemento do statu quo, e a pervivencia dun marco normativo disperso, dado que o mandato esixe a adaptación da regulación do teletrabajo, máis aló de proxectos ou experiencias piloto.

Doutra banda, a alternativa da modificación da orde ministerial actualmente vixente non se considera procedente, dado que foi aprobado co obxecto de favorecer a extensión de experiencias piloto, obxecto que actualmente se atopa sobradamente excedido pola realidade regulatoria, de forma que a adaptación da mesma ao disposto no artigo 47.bis do texto refundido da Lei do Estatuto Básico do Empregado Público debe realizarse a través dunha norma de novo cuño como a que se propón.