- Adquiríronse dos artistas Annette Messager, Claudia Andujar, A Ribot, Ester Chacón, Pere Noguera, Oriol Vilanova, Kapwani Kiwanga, Venuca Evanán, Anxo Bados, Amparo da Sota, Joan Gelabert, Ana Laura Aláez, María Alcaide e Robert Jacoby
- Dos 14 artistas aos que se adquiriu obra nesta edición de Arco, na súa maioría españois e de galerías españolas, nove son mulleres, o 64% do total
- Do total de artistas, nove non están representados no Museo Raíña Sofía e entran por primeira vez a formar parte das súas coleccións
O ministerio de Cultura e o Museo Raíña Sofía acudiron un ano máis a ARCO 2026 para reforzar as Coleccións da Raíña coa adquisición de novas obras e en apoio aos artistas e a feira de arte máis importante a nivel estatal. Nesta nova edición, o Ministerio de Cultura investiu 402.760 euros na adquisición de 17 obras de 14 artistas, nove delas mulleres, o 64% do total.
Con estas adquisicións reforzouse e mesmo incrementado o compromiso coa presenza de mulleres artistas nas coleccións do Museo Raíña Sofía, que actualmente supoñen o 15% dos fondos, tal como comunicaron esta mañá o secretario de Estado de Cultura, Jordi Martí, e o director do Museo Centro de Arte Raíña Sofía, Manuel Segade, tras a Comisión Permanente do Real Padroado do Museo Raíña Sofía reunida hoxe en ARCO.
Dos 14 artistas cuxas obras foron adquiridas polo Ministerio de Cultura e o Museo Raíña Sofía en ARCOmadrid 2026, oito son españois e seis doutros países (catro deles latinoamericanos). Trátase de Annette Messager, Claudia Andujar, A Ribot, Ester Chacón, Kapwani Kiwanga, Venuca Evanán, Amparo da Sota, Ana Laura Aláez, María Alcaide, Pere Noguera, Oriol Vilanova, Anxo Bados, Joan Gelabert e Robert Jacoby.
As adquisicións centráronse sobre todo en arte española ou en galerías españolas, atravesando un século de prácticas artísticas, con artistas que van desde os 34 anos de idade de María Alcaide, a máis nova, ata os 94 anos de Claudia Andújar.
A selección de adquisicións realizouse tendo en conta criterios como incrementar a presenza de mulleres nos fondos do museo, ademais de cubrir aspectos inéditos ou pouco representados nas súas coleccións. Así mesmo, tratouse de complementar liñas de investigación que xa se traballan no Museo Raíña Sofía, como a arte de acción e a performance, a arte téxtil, a arte conceptual matérico ou a arte relacional, ademais de completar algúns nomes fundamentais no panorama da arte contemporánea e non existentes aínda nos seus fondos.
A maior parte dos artistas, nove dos catorce, o 64%, non están representados no museo, é dicir, entran por primeira vez a formar parte das coleccións do Museo Raíña Sofía. Unha delas é Annette Messager (Berk-sur-Mer, Francia, 1943), unha das artistas fundamentais do último terzo do século XX en Francia que, aínda que en 1999 dedicóuselle unha retrospectiva no Palacio de Velázquez do Retiro, aínda non formaba parte das súas coleccións.
A obra adquirida, ‘Voeux avec laine’, (‘Desexos con la’) (1989-2024) está formada por fotografías de detalles do corpo feminino e masculino, e corresponde coa súa emblemática serie denominada ‘Mes voeux’ que inicia en 1988. Maria Ribot (Madrid, 1962), A Ribot, coreógrafa, bailarina e artista, incrementa a súa participación nas coleccións coa obra ‘Nove chichis e un flash’, (2000), un conxunto de nove fotografías polaroid enmarcadas, adquiridas en Max Estrella.
As tres obras adquiridas de Pere Noguera (‘Bisbal d’Empordà’, 1941) ‘Sapates (‘Zapatos’) Primeira enfangada (estudo)’ (1979); ‘Rellotge i penjador (‘Reloxo e percha’) Primeira enfangada (estudo)’ e ‘Televisió’ (‘Televisión’) (1979), enriquecen os fondos escultóricos do museo coa representación do artista catalán no mesmo.
Dos seis artistas non españois adquiridos en ARCO, catro son de orixe latinoamericana. Da suíza-brasileira Claudia Andujar (Neuchâtel, Suíza, 1931), recoñecida fotógrafa documental, adquírese a obra ‘A sônia’ (1971- 2024), unha videoinstalación con tres proxeccións simultáneas coa que se profunda nas prácticas artísticas feministas e de mulleres na arte latinoamericana desde os anos 60.
Pola súa banda, Ester Chacón (Santiago de Chile, 1936), coa súa obra ‘Mamita’ (1978), enriquece os fondos do Museo que xa contan con outras obras téxtiles inscritas no ámbito de resistencia política e cultural feminina.
Venuca Evanán (Lima, Perú, 1987), unha artista visual, educadora e activista, herdeira das expresións artísticas de Sarhua, comunidade orixinaria de Ándelos peruanos na rexión de Ayacucho, entra a formar parte das coleccións do Museo Raíña Sofgía con dúas obras, ‘Dúo de varas "llamaq e campona”’(2024) e ‘Llamaq e campona’ (2024), coas que Evanán fai unha afirmación de identidade, memoria e resistencia cultural, ademais de feminismo comunitario na vida das mulleres andinas.
De Roberto Jacoby (Buenos Aires, 1944) incorpórase aos fondos unha nova obra, o vídeo Body Art: ‘15 segundos de fama na discoteca Palladium’, (1988) sobre un festival-acción ou performance colectiva participativa realizado en 1988 na discoteca Palladium de Buenos Aires. Constituíu unha das propostas máis singulares do circuíto underground porteño dos anos oitenta.
En clave postcolonial áchase a obra de Kapwani Kiwanga (Hamilton, Canadá, 1978), unha artista francocanadiense cuxo traballo analiza os desequilibrios de poder do pasado e o presente mediante a posta en diálogo das narrativas históricas. A obra adquirida, ‘Flowers for Africa’ (2026), é un protocolo para a creación e presentación dun arranxo floral representativo dos que se exhibiron durante as súas cerimonias oficiais de independencia en Guinea Bissau.
No desexo de enriquecer e completar a colección de deseño téxtil do Museo Raíña Sofía, especialmente do traballo de artistas mulleres cunha voz propia na arte contemporánea do noso país, adquiriuse a obra de Amparo da Sota (Madrid, 1963), ‘Mapa VIN, Aquí agora’ (2021), bordado sobre dous fundas de almofadas rachadas e saba antigas tinguidas con té.
No caso de Joan Gelabert (Mataró, 1954), incorpórase a súa obra ‘Tríptic de Barcelona’ (1988), pola súa vinculación ao novo proxecto de reordenación no que se pretende ilustrar a irrupción de movementos contraculturales, relacionado á súa vez con outros artistas xa presentes nas Coleccións como Armando Suárez ou Zush, vinculados pola esperanza de buscar un novo universo.
A artista Ana Laura Aláez (Bilbao, España, 1964), xa presente nos fondos do museo, incrementa a súa participación coa peza adquirida, ‘Dance & Disco’, (2000/2019), seis fotografías sobre papel Ilford, xunto con o vídeo documental ‘Dance & Disco’ (2000), que fai referencia á instalación que a artista fixo no Espazo 1 do museo no ano 2000 e que se identificou como un xesto pioneiro que buscaba subvertir as lóxicas tradicionais da institución museística.
Por último, óbraa ‘Capa pluvial ou manto para cabalo’ (2025) de María Alcaide (Aracena, 1992), a artista máis nova adquirida nesta edición, permite incorporar nas coleccións a esta artista que revisa e actualiza cuestións estruturais para a relectura da identidade andaluza desde unha mirada feminista e ecolóxica.
➢ Ligazón ao documento coas novas incorporacións á colección do Museo Raíña Sofía