- Son un exemplo do Patrimonio Industrial en España e unha das infraestruturas aeronáuticas máis relevantes do proceso de modernización da aviación comercial
- A súa conservación e posta en valor son indispensables polo seu valor histórico, técnico e arquitectónico. Esta declaración supón o máximo nivel de protección establecido pola Lei 16/1985, do 25 de xuño, de Patrimonio Histórico Español
- A decisión do arquitecto Alejandro da Sota de non ocultar o sistema estrutural supuxo unha solución innovadora para a súa época e constitúe un dos principais valores do inmoble
O Consello de Ministros, por proposta do ministro de Cultura, Ernest Urtasun, aprobou hoxe a declaración de Ben de Interese Cultural (BIC) na categoría de Monumento dos Talleres Aeronáuticos de Barajas-TABSA, situados dentro do Aeroporto Adolfo Suárez Madrid-Barajas. O Ministerio de Cultura iniciou en febreiro de 2026 o trámite do expediente para esta declaración, que supón a aplicación do máximo nivel de protección establecido pola Lei 16/1985, do 25 de xuño, de Patrimonio Histórico Español.
Os Talleres Aeronáuticos de Barajas-TABSA constitúen un exemplo excepcional do Patrimonio Industrial en España e unha das infraestruturas aeronáuticas máis relevantes do proceso de modernización da aviación comercial durante a década dos cincuenta. A súa conservación e posta en valor considéranse indispensables polo seu valor histórico, técnico e arquitectónico.
O complexo foi proxectado entre 1957 e 1958 polo arquitecto Alejandro da Sota Martínez (1913-1996), coa colaboración do enxeñeiro aeronáutico Enrique Guzmán, director de TABSA nese período, e o enxeñeiro industrial Eusebio Rojas Marcos. A construción enmárcase no contexto do intenso investimento público e privada que experimentaron os aeroportos españois neses anos, un proceso que culminou no Plan de Aeroportos de 1958, que consolidou a separación entre a aviación comercial e a militar.
Talleres Aeronáuticos de Barajas-TABSA
Os Talleres Aeronáuticos de Barajas-TABSA constituíronse en 1953 co obxectivo de asumir o mantemento dos avións de Iberia e AVIACO. Entre as entidades fundadoras figuraba a británica Bristol Aeroplane Cou. Ltd., cuxa achega foi decisiva ao proporcionar equipamento técnico e persoal especializado. Desde os seus primeiros anos de actividade, TABSA ampliou progresivamente as súas funcións, incorporando labores de inspección, bancos de probas e reparación dun número crecente de modelos de motores e material auxiliar, o que fixo necesaria a construción dunha nave específica adaptada a todas as fases do proceso de revisión.
O conxunto dos Talleres Aeronáuticos de Barajas está formado por dúas edificacións: unha nave principal de 107 metros de lonxitude e outra de menor tamaño destinada ao banco de probas de motores. A decisión do arquitecto Alejandro da Sota de non ocultar o sistema estrutural supuxo unha solución innovadora para a súa época, achegando unha sensación de lixeireza e desmaterialización que constitúe un dos principais valores do inmoble.
O edificio combina a eficiencia funcional esixida pola súa actividade cunha solución técnica diferente e unha clara aposta por unha estética racionalista. Esta maniféstase tamén na ausencia de elementos accesorios e a exposición da estrutura e dos materiais, como vigas, alicerces, formigón, instalacións eléctricas, placas de xeso e tuberías.
O arquitecto
Alejandro da Sota (1913-1996) é un dos mestres da arquitectura española do século XX. Foi profesor na Escola Técnica Superior de Arquitectura de Madrid e unha figura de referencia para varias xeracións de arquitectos. Entre os seus recoñecementos figuran o Premio Nacional de Arquitectura e o Premio Nacional de Artes Plásticas en 1973, así como a Medalla de Ouro ao Mérito nas de Belas Artes en 1986.
A súa implicación directa na fase inicial do proxecto de TABSA foi determinante para concibir un edificio axustado con precisión ás necesidades operativas do taller, e que resolveu mediante unha concepción espacial innovadora e a aplicación de solucións tecnolóxicas avanzadas para a época.