- A vicepresidenta do Goberno e ministra para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico, Sara Aagesen, presentçó onte o proxecto LIFE Humidais acompañada de socios e entidades implicadas nesta iniciativa.
- Cun orzamento inicial de 160 millóns de euros pero que chegará ata os 271 millóns, o LIFE Humidais impulsará 284 actuacións para a restauración de 26.100 hectáreas nas 17 comunidades autónomas e espérase unha mobilización adicional de 111 millóns.
- Liderado polo MITECO, conta cun partenariado de 24 socios, representados por catro unidades do propio ministerio, 12 comunidades autónomas, dúas deputacións forais, catro empresas e fundacións públicas, así como catro ONG ambientais.
España pon en marcha o maior proxecto LIFE da historia o principal instrumento de financiamento da Unión Europea dedicado exclusivamente á protección do medio ambiente e á acción polo clima que financiou máis de 6.000 proxectos desde o inicio da súa andaina en 1992.
Con motivo da celebración do Día Mundial dos Humidais, a vicepresidenta do Goberno e ministra para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico, Sara Aagesen, presentou onte en Irún (Guipúzcoa) o proxecto LIFE Humidais, nunha xornada que incluíu a visita a un humidal de Plaiaundi que será restaurado polo Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico (MITECO) no marco desta iniciativa.
“Protexer os humidais non é só cuestión de ecoloxía, é seguridade hídrica, resiliencia, saúde pública, economía verde. É xustiza intergeneracional. Cremos nun país que crece coidando o que é de todos, que xera prosperidade mellorando o medio ambiente e liderando de maneira conxunta”, sinalou Aagesen durante a súa intervención na presentación do proxecto.
Previamente, a vicepresidenta puido coñecer de primeira mano actuacións xa executadas polo MITECO nesta contorna, como o proxecto de naturalización da canle de Artia, no tramo comprendido entre a GI-636 e a ría do Bidasoa, en Irún. Esta actuación contou cun investimento de 3,7 millóns e atópase na súa fase final de execución. A intervención permitiu recuperar a funcionalidade ecolóxica da canle, incrementar a súa naturalidade e mellorar a integración do espazo na Rede Natura 2000, compatibilizando a restauración ambiental co uso público.
UN PROXECTO TRANSFORMADOR
Grazas a LIFE Humidais, durante os próximos 10 anos restauraranse máis de 26.100 hectáreas, superando nun 30% o obxectivo previsto no PEH2030. En total, poranse en marcha 284 actuacións en humidais situados en 107 espazos da Rede Natura 2000 nas 17 comunidades autónomas.
A colaboración neste proxecto será fundamental, como o demostra os 24 socios que van participar: 12 comunidades autónomas: Andalucía, Aragón, Principado de Asturias, Cantabria, Cataluña, Castela-A Mancha, Castela e León, Galicia, Comunidade de Madrid, Rexión de Murcia, A Rioxa e Comunitat Valenciana; así como coas deputacións forais de Áraba e Guipúzcoa. Igualmente, son socias catro empresas e fundacións públicas: a Fundación Patrimonio Natural de Castela e León, TRAGSA, SARGA e Orekan, e catro ONG ambientais: a Fundación Natureza e Home, Fundación Global Nature, SÉ/BirdLife e WWF-España e catro unidades do Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico (Dirección Xeral de Biodiversidade, Bosques e Desertificación; Dirección Xeral da Costa e o Mar; Oficina Española de Cambio Climático, e Fundación Biodiversidade, que coordina o proxecto).
O proxecto LIFE Humidais Impulsando o coñecemento, a xestión e a restauración dos humidais Rede Natura 2000 en España terá un especial foco na recuperación dos ecosistemas de humidal e do estado de conservación de hábitats e especies prioritarias.
Ata 2036 desenvolveranse accións destinadas a incrementar o coñecemento e a información dos humidais, mellorar a súa xestión e planificación e integrar as políticas sectoriais como a agrícola e a turística para contribuír ao bo estado de conservación destes ecosistemas. Tamén se fortalecerá o sistema de gobernación entre os distintos axentes sociais e reforzarase a sensibilización en todos os ámbitos da sociedade sobre os beneficios que achegan e a importancia da súa conservación.
A aplicación de solucións baseadas na natureza contribuirá á restauración de 43 tipos de hábitats e 41 especies de interese comunitario en humidais de distinta tipoloxía como son as lagoas de alta montaña, os humidais de interior, as lagoas costeiras ou as marismas, entre moitos outros. Para iso, poranse en marcha medidas que abordan a restauración hidromorfológica e ecolóxica do humidal, a mellora da orla vexetal, a retirada de residuos, o control de especies exóticas invasoras ou a instalación de caixas niño, entre outras.
Así mesmo, transferirase o enfoque, as metodoloxías e as solucións do proxecto a outras rexións do territorio nacional e do continente para contribuír á conservación e mellora dos ecosistemas de humidal e a súa biodiversidade.
INTEGRACIÓN DE FONDOS
Para desenvolver este extenso programa de actuacións, o proxecto LIFE Humidais conta cun orzamento inicial de 160,5 millóns. Destes, 96 millóns achégaos o MITECO, 34,5 millóns os socios do proxecto e 30 millóns a Comisión Europea. Así mesmo, espérase a mobilización de ata 111 millóns de fondos complementarios durante o período de actuación do proxecto, dos cales xa se comprometeron 26 millóns. Todo iso sumará un orzamento global de máis de 271 millóns.
Enmárcase nunha tipoloxía de proxectos do Programa LIFE denominados proxectos integrados estratéxicos. A través deles, a Unión Europea busca facilitar aos Estados membros a aplicación da lexislación ambiental e climática europea. Para executalos destínanse fondos para plans, programas e estratexias desenvolvidos a nivel rexional ou nacional.
Así, o proxecto complementará o financiamento do Programa LIFE con outras fontes, como os fondos estruturais FEADER, FEDER e FSE+, ademais dos Orzamentos Xerais do Estado e achegas privadas, entre outras.
HUMIDAIS, RILES DO PLANETA
No Día de Mundial dos Humidais, a comunidade internacional ha posto en valor estes ecosistemas, fundamentais para a conservación da biodiversidade e o noso benestar. Cumpren múltiples e importantes funcións. Fornecen auga e alimentos, axudan a mitigar os efectos do cambio climático, contribúen a atenuar as secas e a controlar as inundacións. Ademais, axudan a filtrar a auga, protexen a costa, melloran a calidade do aire e proporcionan materias primas, recursos xenéticos para medicamentos e enerxía hidroeléctrica.
A pesar da súa importancia, están a desaparecer a un ritmo acelerado por causas como a sobreexplotación de acuíferos e ríos, a contaminación, o cambio climático ou a proliferación de especies invasoras. O mundo perdeu máis dun terzo dos humidais do planeta en apenas 50 anos.
Os humidais degradados protexen menos fronte a eventos climáticos extremos principalmente as inundacións e teñen menor capacidade de actuar como filtros verdes e de reter os gases de efecto invernadoiro, co que se xera unha maior aceleración do quecemento global.
As ZONAS HÚMIDAS DE ESPAÑA
España é recoñecida por albergar a maior diversidade de tipos ecolóxicos de humidais dentro da Unión Europea, incluídos ecosistemas únicos como marjales, criptohumedales e lagoas hiperalcalinas. Conta con máis de 2.000 zonas húmidas, das cales o 92% son continentais e, delas, as de auga doce son as máis numerosas (46%).
A situación entre dous continentes e a súa variabilidade xeolóxica, xeográfica e climática acentúa a biodiversidade dos humidais españois. Ao ocupar un lugar clave nas rutas migratorias de moitas especies de aves acuáticas, destacan a presenza de numerosos taxones animais e vexetais raros, endémicos e/ou ameazados, e as elevadas concentracións de vida silvestre, que inclúen ata o 40% das aves acuáticas que invernan no Mediterráneo occidental.
España, ademais, é o terceiro país con máis humidais incluídos na Lista internacional de Ramsar con 76 espazos, que ocupan máis de 300.000 hectáreas de superficie.
No entanto, durante os últimos 200 anos desapareceu entre o 60% e o 75% da superficie húmida do noso país e considérase que a metade dos humidais existentes atópanse alterados ou moi alterados. Esta situación vese empeorada pola falta de coñecemento nalgúns espazos e a necesidade de mellorar a compatibilidade das actividades produtivas coa conservación destes ecosistemas.
COMPROMISO DO GOBERNO
Nos últimos anos, o Goberno está a traballar para reverter a situación de vulnerabilidade sufrida polos humidais do país. Só en tres grandes humidais —Mar Menor, Doñana e a Albufera —, mobilizáronse máis de 1.500 millóns. As actuacións lideradas polo MITECO fundaméntanse en amplos procesos de participación, coñecemento científico e innovación social. De feito, a actuación nun deses humidais o do Mar Menor foi recoñecida pola ONU como unha Iniciativa Emblemática Mundial de Restauración de Ecosistemas pola súa innovación social.