- O Consello de Ministros aprobou este martes un real decreto-lei que supón o maior incremento da historia na achega do Goberno á dependencia cun investimento de 6.200 millóns de euros máis en 2026 e 2027 respecto dos últimos orzamentos
- Trátase dunha reforma estrutural que amplía as contías que o Estado transfire aos gobernos autonómicos por cada persoa que ten recoñecido un grao de dependencia, e que implica duplicar as contías das persoas que requiren máis apoios
- Este aumento do financiamento, impulsado polo Ministerio de Dereitos Sociais, quedará blindado por lei e suporá que a achega do Estado á dependencia alcance un total de 7.239,4 millóns de euros en 2027, o dobre que a que houbo en 2025
- A partir do 1 de xullo, os gobernos das CCAA recibirán unha maior dotación económica para continuar reducindo listas de espera, contratar a máis persoal, mellorar as súas condicións, ofrecer máis servizos e ampliar outros como os coidados a domicilio
- Ademais, con este real decreto-lei, o goberno de coalición culmina o seu compromiso político de garantir que a achega do Estado ao SAAD alcance en 2027 o 50% do gasto total da dependencia, que se financia xunto ao que achega cada goberno autonómico
- Así mesmo, este plan de expansión permitirá aos gobernos das CCAA pór en marcha os cambios estruturais que establecerá a reforma das leis de Dependencia e de Discapacidade, que se tramita actualmente no Congreso dos Deputados, e consolida o mandato do novo Artigo 49 da Constitución Española para garantir dereitos e inclusión ás persoas con discapacidade
O Consello de Ministros aprobou este martes un real decreto-lei co que o Goberno de España vai realizar o maior investimento da súa historia ao sistema da dependencia: 6.200 millóns de euros máis (6.162.904.040 €), só entre 2026 e 2027. Unha cifra marca que se alcanzará mediante unha reforma estrutural do financiamento do SAAD (Sistema para a Autonomía e Atención á Dependencia) e que consistirá nun incremento das contías do nivel mínimo de protección que o Estado transfire aos gobernos autonómicos por cada persoa que teña recoñecido un grao de dependencia. Contías que serán duplicadas no caso das persoas con maior dependencia e que, por tanto, requiren máis recursos:
- As contías para o grao III (gran dependencia) soben un 128%, pasando de 290 euros ao mes a 660 euros ao mes.
- As contías para o grao II (dependencia severa) soben un 100%, pasando de 130 euros ao mes a 260 euros ao mes.
- As contías para o grao I (dependencia moderada) soben un 18%, pasando de 76 euros ao mes a 90 euros ao mes.
En total, estes incrementos implican que a achega económica do Goberno de España á dependencia alcanzará os 5.513,8 millóns de euros en 2026 e os 7.239,4 millóns de euros en 2027. Isto supón que o ano que vén, o investimento do Estado en dependencia será o dobre que en 2025 e cinco veces máis que hai unha década, cando o executivo que gobernou entre 2011 e 2018 recortou a súa achega ao SAAD en máis de 5.400 millóns de euros. Recortes que foron revertidos na pasada lexislatura cun plan de choque que puxo en marcha o Goberno de España e que permitiu duplicar a achega estatal.
Desta maneira, o Goberno de España dá o primeiro paso para refundar o sistema da dependencia, ampliando a súa achega ao financiamento do SAAD.
Facer a través do real decreto-lei aprobado este martes, cuxos efectos serán inmediatos. A partir do 1 de xullo deste ano 2026, a AGE (Administración Xeral do Estado) comezará a transferir unha cantidade maior de diñeiro aos gobernos das CCAA (Comunidades Autónomas), que son quen teñen a competencia exclusiva de xestionar a dependencia.
Ademais, blíndase a futuro este investimento ampliado xa que suporá unha obriga para o Estado, independentemente de cal sexa o goberno e da súa situación orzamentaria, e dado que estas novas contías para cubrir os niveis mínimos de protección só poderían reverterse por unha norma con rango de lei. Consolídase así este novo financiamento, co obxectivo de mellorar a calidade de atención e, ao mesmo tempo, enfrontar novos retos como o envellecemento da poboación ou os cambios nas estruturas familiares.
Igualmente, este incremento no financiamento suporá, de maneira inmediata, aumentar as prestacións de máis de 1,6 millóns de persoas en España (hai 1.682.785 persoas con prestación efectiva segundo os últimos datos publicados polo Imserso, a data do 31 de maio de 2026, no noso país). E, así mesmo, isto traducirase en que en 2027 a achega do Estado ao SAAD alcanzará o 50% do gasto total da dependencia, o que implica que o Goberno culmine este compromiso político asinado no acordo de coalición.
Máis investimento, máis melloras
Con este importante paso para refundar o SAAD, o Goberno de España non só pon a disposición dos gobernos das CCAA máis recursos para poder levar a cabo melloras no sistema, tamén para que poidan avanzar cara ao novo modelo de coidados que impulsou o Ministerio de Dereitos Sociais hai dous anos cunha estratexia estatal para desinstitucionalizar ás persoas en situación de dependencia. É dicir, para deixar atrás un enfoque asistencialista dos coidados e avanzar cara a un máis centrado na persoa, no que dispoña de máis dereitos e autonomía, e que priorice a súa vontade (como a de vivir no seu fogar ou en contornas próximas e comunitarias).
Con este obxectivo, os gobernos autonómicos disporán agora dunha maior cantidade económica cada ano para investir en dependencia e en melloras como:
- Continuar reducindo listas de espera para acceder a unha prestación por dependencia, axilizando o sistema e minimizando a burocracia
- Contratar a máis traballadoras para ofrecer coidados ás persoas en situación de dependencia e mellorar as súas condicións laborais
- Ofrecer máis e mellores servizos ás persoas en situación de dependencia, especialmente aquelas nunha situación máis grave
- Ampliar a atención a domicilio e incrementar os centros de día
- Investir máis en tecnoloxía e consolidar servizos como a teleasistencia
- Transformar os centros residenciais para superar o modelo das macrorresidencias e habilitar espazos no que os usuarios teñan máis autonomía, en sintonía cos diferentes proxectos residenciais que o Goberno de España puxo en marcha nos últimos anos a través do PRTR (Plan de Recuperación, Transformación e Resiliencia)
Unha investimento social con retorno económico
Ademais de todas as melloras que poderán aplicarse con este incremento no financiamento da dependencia, o Ministerio de Dereitos Sociais estima que esta política social terá unha elevada rendibilidade económica e social, e que será capaz de xerar un impacto significativo sobre a actividade económica, en base a diferentes estudos publicados respecto diso nos últimos anos.
Un deses estudos foi publicado hai un mes co título «O Dereito ao Coidado e a Economía dos Coidados en España», e realizado polo CENIE (Centro Internacional sobre o Envellecemento). Segundo este informe, que analizou o plan de choque do Goberno de España para reverter os recortes no SAAD, cada euro que se investiu en dependencia xerou 1,6 euros de actividade económica. O estudo tamén sinala que este investimento creou 95.000 empregos directos no sector e que o 49% do gasto neste sistema regresou ás administracións públicas a través de cotizacións sociais e impostos.
En base a estes datos, o Ministerio de Dereitos Sociais estima que, a partir deste 2026, o maior investimento que vai facer o Estado en dependencia con esta plan de expansión pode traducirse nun impacto económico cifrado en ata 4.000 millóns de euros, cun retorno aproximado ás arcas públicas de 3.000 millóns de euros, posibilitando ademais que se cren preto de 100.000 novos empregos.
Reforma das leis de dependencia e discapacidade
Outro obxectivo fundamental desta ampliación do financiamento do SAAD é reforzar os recursos que reciben os gobernos autonómicos para pór en marcha os cambios estruturais que establece a reforma das leis de Dependencia e de Discapacidade, actualmente en fase de tramitación no Congreso dos Deputados. Unha norma que, se conta co apoio da cámara, modificará tanto a Lei de promoción da Autonomía Persoal e Atención ás Persoas en Situación de Dependencia como a Lei Xeral de Dereitos das Persoas con Discapacidade e da súa Inclusión Social.
Esta reforma lexislativa inclúe novos servizos que os gobernos das Comunidades Autónomas terán que ofrecer a través do SAAD como:
- Novos modelos de convivencia colaborativa, e coidados e apoios en vivendas compartidas
- Produtos de apoio que melloren a autonomía como cadeiras de rodas eléctricas, andadores, camas articuladas ou asistentes de voz, que se servirán mediante préstamo ou cesión temporal
- Servizos de asistencia persoal para aquelas persoas que o desexen e teñan maiores necesidades de apoio
- Extensión do servizo de axuda no domicilio, para as persoas que reciban esta axuda poidan ser acompañadas polas súas persoas coidadoras noutras actividades como ir ao médico ou a facer a compra
Ao mesmo tempo, esta reforma consolidará novas conquistas como recoñecer a teleasistencia como un dereito universal para garantir que toda persoa que require deste servizo poida acceder a el, e garantindo igualmente que esta prestación non poderá ser única e deberá combinarse con outros apoios. Así mesmo, estenderase a prestación económica para coidados familiares ata o último día do mes no que se produza o deceso da persoa dependente, para evitar así que deban reintegrar prestacións económicas.
Esta reforma incorpora outros avances importantes como ofrecer á persoa usuaria o dereito a decidir sobre as prestacións e os servizos que reciba, e garantir o seu dereito a permanecer na contorna elixida ou a recibir unha atención libre de suxeicións físicas, mecánicas, químicas ou farmacolóxicas.
Doutra banda, garántese que as persoas en situación de dependencia recibirán unha atención sanitaria sexa cal for o lugar no que viva, incluíndo
as residencias, establecendo bases para que os gobernos autonómicos coordinen os seus servizos sanitarios e sociais, e co obxectivo de evitar ocorrer durante a pandemia da COVID-19 nalgunhas residencias.
Emprego de máis calidade e menos burocracia
Entre os principais obxectivos tanto do incremento orzamentario aprobado este martes como desta reforma lexislativa atópase tamén mellorar a calidade no emprego das persoas que traballan na dependencia, coa máxima de mellorar as condicións das persoas coidadas e, ao mesmo tempo, mellorar as condicións das persoas que coidan.
De igual forma, unha das metas máis importantes é poder incorporar máis profesionais a un sistema que vai necesitar aumentar os seus persoais nos próximos anos para facer fronte ao desafío demográfico que supón ter poboacións cada vez máis envellecidas.
Para iso, os gobernos autonómicos non só disporán de máis diñeiro para poder contratar e mellorar as condicións laborais das traballadoras do sistema (maioritariamente mulleres), senón que a propia reforma das leis de dependencia e discapacidade incorpora un artigo específico sobre a calidade nos empregos dos coidados, encamiñado a garantir que as traballadoras teñan unha situación laboral digna, estable e profesionalizada. Ese artigo sinala, ademais, que o Consello Territorial, integrado polo Goberno de España e polos gobernos das CCAA, deberá establecer tanto os criterios de acreditación de calidade e estándares do emprego, como o número adecuado de profesionais segundo perfil de usuarios, a súa cualificación e formación.
Por outra banda, tanto a ampliación do investimento en dependencia como esta reforma lexislativa permitirá introducir mecanismos para axilizar e acelerar os procesos administrativos vinculados á dependencia e á discapacidade.
A nivel normativo, un dos avances máis destacados será o recoñecemento automático dun 33% de discapacidade ás persoas cun grao I no SAAD, e ás persoas que obteñan un grao II ou III ofreceráselles unha pasarela para ser recoñecidas co 65% de discapacidade. Ademais, establecerase un procedemento de urxencia para que as persoas en situación de especial vulnerabilidade poidan acceder antes a servizos e prestacións.
Cumprir o mandato do Artigo 49
Co novo financiamento estatal do SAAD e a reforma en curso, o Goberno dá tamén un paso moi importante para dotar de máis recursos económicos e normativos aos gobernos das CCAA para que cumpran co mandato do novo Artigo 49 da Constitución Española, reformado en 2024 para ofrecer máis dignidade e máis protección ás persoas con discapacidade, e que implica garantir dereitos como, por exemplo, a accesibilidade universal.