- O Ministerio de Cultura e a Universidade de Alcalá, titular do inmoble, alcanzaron un acordo para a recuperación por parte do Estado da propiedade do inmoble
- O antigo Cárcere de Mulleres, contigua ao Arquivo Xeral da Administración, ten unha superficie construída de máis de 8.000 m2 distribuídos en cinco plantas
O ministro de Cultura, Ernest Urtasun, e o reitor da Universidade de Alcalá, Carmelo García, anunciaron hoxe un acordo para que o antigo Cárcere de Mulleres de Alcalá de Henares, actualmente titularidade da Universidade, volva ser propiedade do Estado para ser destinada ao seu uso por parte do Ministerio de Cultura. Este espazo, situado na localidade de Alcalá de Henares, converterase na sede o Arquivo Histórico dos Movementos Sociais (AHMS). O anuncio realizouse durante unha visita ao inmoble esta mañá.
O antigo Cárcere de Mulleres, tamén coñecida como A Galera ou o colexio de San Cirilo, dispón de máis de 8.000 m2 construídos, e sitúase contigua ao Arquivo Xeral da Administración (AGA), entre as rúas Santo Tomás, Carmen Descalzo e Luís Gómez o Estudante.
O ministro de Cultura, Ernest Urtasun, indicou que “durante décadas, este foi un espazo de peche, de castigo e de dor, e agora queremos converter nun espazo de memoria, de coñecemento e de democracia. Onde houbo silencio, queremos que haxa memoria; onde houbo peche, queremos que haxa investigación, acceso público e cultura democrática”. E engadiu que “hai unha forza simbólica moi potente en transformar un lugar de reclusión nun lugar aberto á cidadanía”.
Pola súa banda, o reitor da Universidade de Alcalá, Carmelo García, destacou que “é unha noticia extraordinariamente positiva para Universidade de Alcalá, para a nosa cidade e para a sociedade española no seu conxunto” e engadiu que o acordo é tamén importante desde o punto de vista patrimonial e arquitectónico, xa que supón dar “un paso decisivo para que A Galera volva ter vida, actividade e unha función pública plenamente acorde coa súa relevancia histórica”.
Actualmente o Arquivo Histórico dos Movementos Sociais do Ministerio de Cultura atópase no edificio do AGA e a súa colección non deixou de crecer desde a súa creación en 2021. Hoxe mesmo anunciouse que o arquivo histórico da confederación Ecoloxistas en Acción, reunido e custodiado durante 50 anos por esta entidade, entrou a formar parte dos fondos do AHMS.
Unha vez o Estado recuperase a propiedade do edificio de maneira efectiva, será reformado por parte do Ministerio de Cultura para adaptalo ás necesidades e usos propios dun arquivo.
Sobre o antigo Cárcere de Mulleres de Alcalá
O antigo Cárcere de Mulleres ten a súa orixe a finais do século XVI nun colexio construído extramuros da cidade de Alcalá de Henares, que no XIX foi demolido para levantarse no seu lugar un edificio utilizado como cárcere desde 1852. De feito, esta era o único cárcere para mulleres existente neses momentos en España e funcionou como prisión de forma intermitente durante preto dun século, ata 1978.
O edificio é un exemplo de arquitectura penal, organizada en módulos radiais: un corpo central e tres crujías en forma de “T”. Algunhas das súas partes anexas foron demolidas, como é o caso dos edificios de talleres sobre os que posteriormente se construíu a Facultade de Documentación. Recentemente, a Universidade de Alcalá acometeu obras na súa envolvente para garantir a estabilidade das cubertas e do propio edificio, que ocupa unha superficie total de máis de 8.000 m2 distribuídos en cinco plantas.
Arquivo Histórico dos Movementos Sociais
Creado en 2021, o Arquivo Histórico dos Movementos Sociais do Ministeriode Cultura é unha institución fundamental para o estudo das transformacións da sociedade española nas últimas décadas.
O Arquivo está constituído polo patrimonio documental e bibliográfico xerado e conservado por distintas organizacións e movementos sociais da España contemporánea, así como polas súas propios militantes, ás veces no exilio. Os seus fondos proveñen de adquisicións realizadas polo Estado e arquivos depositados ou doados polos seus propietarios de forma voluntaria.
O obxectivo deste Arquivo, que forma parte da rede de Arquivos Estatais xestionados de forma directa polo Ministerio de Cultura, é recuperar, reunir, difundir e permitir o acceso e a investigación desta parte esencial do patrimonio documental español, reflexo da nosa historia e cultura e do poder transformador da cidadanía.
Ademais, o Arquivo Histórico dos Movementos Sociais pretende ser tamén un espazo público de participación, intercambio de saberes e encontro de asociacións, comunidades, e cidadanía, que fomente e promova a cohesión social, que visibilice e fomente a diversidade.