A Delegación do Goberno en Navarra concedeu as Meninas deste ano/este ano ao Centro Integrado de Formación Profesional de Huarte, a asociación “Luns Lilas” e a Rede de Técnicas de Igualdade de Entidades Locais de Navarra. Trátase dun recoñecemento a organizacións, institucións e persoas comprometidas na erradicación da violencia contra as mulleres. Promovida pola Delegación do Goberno para a Violencia de Xénero dependente do Ministerio de Igualdade, a entrega das Meninas enmárcase nos actos conmemorativos do Día Internacional da Eliminación da Violencia contra a Mujer que se celebra o 25 de novembro.
Un dos recoñecementos é para o CIP Huarte / Uharte IIP, un centro de titularidade pública con máis de 40 anos de historia, e que se consolidou como un espazo de segunda oportunidade para moitos mozos. A súa proposta educativa baséase nun enfoque inclusivo, innovador e centrado na persoa. Pero, ao mesmo tempo, un dos seus valores fundamentais é a defensa da igualdade efectiva de dereitos e oportunidades entre mulleres e homes, a igualdade de trato e a non discriminación das persoas, así como o fomento dos bos tratos, a convivencia, a prevención e a resolución pacífica dos conflitos. Para iso, o instituto conta con orientadoras que desenvolven actividades que promoven a sensibilización fronte á violencia de xénero e os valores igualitarios. Así mesmo, imparte talleres incluídos dentro do Plan Director para a Convivencia e a Mellora da Seguridade Escolar sobre cuestións talles como a prevención da violencia contra as mulleres, a ciberviolencia, a adicción á pornografía ou a construción dunhas relacións afectivas sas e igualitarias.
Outra das Meninas é para a asociación “Luns Lilas”. Nace en 2008 como unha iniciativa vinculada á veterana asociación feminista Andrea, que levaba máis de 30 anos atendendo a mulleres vítimas de violencia machista. Mediante o impulso de concentracións mensuais na Praza do Castelo, convertéronse nun símbolo da demanda de xustiza e de visibilización da violencia contra as mulleres. Mobilizáronse ante situacións relevantes como o asasinato de Nagore Laffage ou o caso de “a manda”. Ademais, impulsan a formación en igualdade de xénero tanto a profesionais como ao público en xeral, e colaboran activamente na Casa das Mulleres de Pamplona organizando actividades dirixidas ás mulleres vítimas de calquera tipo de violencia. Tamén participan en redes como o COMPI (a Coordinadora de Organizacións de Mulleres para a Participación e a Igualdade); a Plataforma Istambul; ou a Rede de Loita contra a Pobreza.
Por último, recibirá unha Menina a Rede de Técnicas de Igualdade de Entidades Locais de Navarra. Trátase dunha agrupación técnica que reúne ás persoas que se encargan de impulsar as políticas de igualdade nos municipios navarros, e que está centrada en asesorar e en impulsar medidas con perspectiva de xénero no ámbito local. A partir do ano 2018, tras a asunción por parte das entidades locais da competencia en materia de prevención da violencia de xénero, este corpo profesional ha asumido múltiples funcións neste ámbito, talles como o deseño de políticas municipais, a difusión de campañas de concienciación e sensibilización, ou a implantación e xestión dos recursos ofrecidos ás mulleres que se atopan en contextos de violencia. A Rede coordina as actividades que desenvolven as técnicas de igualdade nas entidades locais nas que están presentes, e forma parte do grupo de traballo para a creación dunha Rede de Entidades Locais pola Igualdade entre mulleres e homes e contra a violencia machista na Comunidade Foral.
Junto a as tres Meninas, este ano/este ano recibirán un recoñecemento Jesús González, de Policía Nacional; Óscar Silva, de Garda Civil; Cristina Eseverri, de Policía Foral; e Ángel Beortegui, de Policía Municipal de Pamplona, por “a súa entrega e a súa dedicación á loita policial contra a violencia de xénero”.
“Dando voz ás vítimas”
Dentro do programa de actos conmemorativo do 25N, a Delegación do Goberno en Navarra organizou o seu VIII Xornada sobre Violencia contra as Mulleres. Baixo o título “Dando voz ás vítimas”, celebrarase o 21 de novembro no Auditorio de Civican.
En ela, abordaranse distintas problemáticas ás que se enfrontan algunhas vítimas de violencia de xénero, talles como a atención psicolóxica sen perspectiva de xénero, ou as dificultades engadidas por tratarse de mulleres migrantes ou de mulleres con discapacidade. Falarase, ademais, do longo camiño que percorren as sobreviventes de prostitución e trata ata recuperar as súas vidas, e da importancia da denuncia nas violencias machistas.
Las cifras da violencia de xénero en Navarra
Según figura no Sistema de Seguimento Integral nos casos de Violencia de Xénero (VioGén), con data de 10 de novembro hai rexistrados en Navarra 11.098 casos que afectan a 9.911 vítimas e a 10.198 agresores. Iso significa que preto dun 3% das mulleres da Comunidade Foral han denunciado ser vítimas de violencia de xénero e esa mesma porcentaxe de homes son victimarios.
De este número global, 2.090 casos están activos. Afectan a 2.031 vítimas e a 2.040 agresores, dos cales 306 (15%) son “agresores persistentes”, aqueles que exercen violencia cara a máis dunha vítima. Do total de casos activos, 25 son de risco alto, 304 son de risco medio e 1.761 son de risco baixo. Á súa vez, en 138 casos hai menores en situación de risco, un 6,6% do total. Isto supón que, debido á convivencia ou proximidade cunha vítima de violencia de xénero, están expostos a un risco potencial ou directo de sufrir danos físicos, emocionais ou psicolóxicos.
Por otro lado, hai en Navarra 182 mulleres dentro do Servizo Telefónico de Atención e Protección para Vítimas de Violencia contra as Mulleres (ATENPRO). Mentres que hai 75 instalacións en activo do dispositivo telemático COMETA para o control de medidas de afastamento. Respecto do servizo 016, ata o mes de setembro recibira 1.004 consultas procedentes de Navarra.
Impulso á rede de Puntos Violeta
Dentro de as actividades da Unidade de Coordinación contra a Violencia sobre a Mujer, destaca a formación impartida aos corpos policiais integrados en VioGén, en particular, sobre a Instrución 1/2025 da Secretaría de Estado de Seguridade e sobre VioGén 2. Ademais, e no marco do Plan Director para a convivencia e mellora da seguridade nos centros educativos e as súas contornas, a Unidade de Coordinación impartiu un total de 111 charlas e talleres, aos que asistiron 2.756 alumnas e alumnos de 18 centros de Navarra, durante o pasado curso escolar.
Dentro de as campañas de sensibilización, destaca a iniciativa “Non camiñas soa: Camiño de Santiago libre de violencias machistas” destinada ás mulleres peregrinas e que se desenvolve en todas as comunidades autónomas polas que discorre o Camino de Santiago francés.
A directora da Unidade, Estrella Lamadrid, destacou a extensión da rede de Puntos de Violeta na Comunidade Foral. Así, en Navarra establecéronse 660 puntos violeta estables: 602 nas farmacias e 58 en diferentes Administracións Públicas.
Respecto a os fondos do Pacto de Estado contra a Violencia de Xénero, os concellos navarros han recibido este ano 819.000 euros do Goberno de España para realizar campañas de sensibilización e prevención, mellorar a resposta institucional no ámbito local; reforzar os servizos municipais de atención e información ás vítimas; ou para a formación especializada e continuada das e os profesionais.
Lamadrid tamén destacou a adhesión de Corella e de Huarte/Uharte a VioGén, de maneira que xa son 17 os concellos da Comunidade Foral cuxos corpos policiais forman parte do sistema.