O Consello de Ministros aprobou un anteproxecto de Lei Orgánica para a reforma da Lei Orgánica 13/1982, de reintegración e amejoramiento do Réxime Foral de Navarra, co fin de reintegrar á Comunidade Foral de Navarra o pleno exercicio das funcións en materia de tráfico, circulación de vehículos a motor e seguridade viaria, para o que é necesario que esta asuma a competencia de vixilancia e control do tráfico dentro do territorio da Comunidade Foral de Navarra.
O Real Decreto 252/2023, de traspaso de funcións e servizos da Administración do Estado á Comunidade Foral en materia de tráfico e circulación de vehículos a motor, aprobou o acordo adoptado pola Xunta de Transferencias Administración do Estado-Comunidade Foral de Navarra.
Posteriormente, as sentenzas do Tribunal Supremo 281/2024 e 258/2024 anularon o Real Decreto 252/2023 de traspaso e o seu acordo complementario. En síntese, ambas as sentenzas concluíron que non cabía empregar un real decreto de traspaso para atribuír unha competencia non recoñecida a Navarra na Lei Orgánica 13/1982, de reintegración e amejoramiento do Réxime Foral de Navarra (LORAFNA), nin amparada no seu Dereito histórico. Podería asumila, ben reformando a LORAFNA, ou ben mediante lei orgánica de transferencia ou delegación do artigo 150.2 da Constitución.
O Tribunal Supremo, mediante Autos do 27 de febreiro e 5 de marzo de 2024, puntualizou que a nulidade do mencionado Real Decreto 252/2023 de traspaso de funcións e servizos alcanza ás funcións ou servizos prestados pola Agrupación de Tráfico da Garda Civil en Navarra.
El artículo 71 de la LORAFNA, además, establece que, dada la naturaleza jurídica del régimen foral, el amejoramiento de éste es inmodificable unilateralmente. Por tanto, la iniciativa de reforma corresponderá a la Diputación Foral y al Gobierno de la Nación.
Reforma de común acordo da LORAFNA
El Consejo de Ministros del 19 de marzo de 2024 aprobó el acuerdo por el que se designaban los representantes del Gobierno de España para la negociación de la iniciativa de reforma de la LORAFNA, remitiéndose a la Presidencia del Gobierno de Navarra: ministro de Política Territorial y Memoria Democrática, Ángel Víctor Torres; secretario de Estado de Política Territorial, Arcadi España; secretaria general de Coordinación Territorial, Miryam Álvarez; delegada del Gobierno en la Comunidad Foral de Navarra, Alicia Echeverría; y directora general de Cooperación Autonómica y Local, Alejandra del Río, como secretaria por parte del Gobierno de España.
O texto definitivo foi acordado por ambas as administracións e elevouse á Comisión Negociadora para a súa adopción o 23 de abril. O Parlamento de Navarra aprobou o 23 de maio o texto da proposta de reforma.
Finalmente, o Goberno de Navarra acordou remitir ao Goberno de España o acordo aprobado polo Parlamento de Navarra para que, á súa vez, sexa sometido á aprobación das Cortes Xerais o proxecto de lei orgánica de reforma da LORAFNA.
Contido da reforma
O presente anteproxecto de lei orgánica consiste na asunción da competencia de vixilancia e control do tráfico dentro do territorio da Comunidade Foral de Navarra. O artigo único contén dous apartados:
- O primeiro modifica o apartado tres do artigo 49 da LORAFNA, no sentido de que corresponden a Navarra en materia de tráfico, circulación de vehículos a motor e seguridade viaria, en virtude do seu réxime foral e do disposto nesta lei orgánica, ademais das facultades e competencias que vén ostentando, a competencia para a execución da lexislación do Estado, así como as funcións de vixilancia e control do tráfico.
- O segundo engádese un parágrafo á LORAFNA dispondo que en materia de tráfico, circulación de vehículos a motor e seguridade viaria as competencias da Policía Foral rexeranse polo disposto no artigo 49.3 da LORAFNA.
Tramitación
Aprobado polo Parlamento de Navarra o texto da proposta de reforma da LORAFNA o 23 de maio de 2024, procede agora promover a tramitación do anteproxecto de lei orgánica de reforma e, tras adoptalo o Consello de Ministros, será remitido ás Cortes Xerais para a súa aprobación.
A aprobación da lei orgánica de reforma da LORAFNA non producirá repercusións económicas ou orzamentarias. Para o pleno, progresivo, adecuado e efectivo exercicio pola Comunidade Foral de Navarra da competencia de vixilancia e control do tráfico dentro do seu territorio, haberase de tramitar, posteriormente á súa entrada en vigor, a adopción pola Xunta de Transferencias de senllos acordos:
- Un acordo de ampliación das funcións da Administración do Estado traspasadas á Comunidade Foral de Navarra polo Real Decreto 252/2023, en materia de tráfico e circulación de vehículos a motor, asignándolle de novo a función de “detectar infraccións”.
- Un acordo complementario ao anterior acordo de ampliación, que regule o despregamento definitivo dos axentes de Policía Foral para a vixilancia e control en materia de tráfico, a tramitación e resolución dos expedientes sancionadores e a recadación subseguinte