A delegada do Goberno nA Rioxa, Beatriz Arraiz Nalda, visitou esta mañá o proxecto “Novas estratexias para abordar o estado de saúde do chan, rexeneralo microbiológicamente e potenciar a sustentabilidade do agroecosistema” de Laboratorios Excell, subvencionado polo Centro para o Desenvolvemento Tecnolóxico e a Innovación (CDTI), dependente do Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades. O proxecto conta, ademais, coa participación activa e financiamento propio de Adegas Rioxanas como membro do consorcio de I+D.
Durante a visita, a delegada do Goberno estivo acompañada por Antonio Tomás Palacios García, director xerente de Laboratorios Excell Ibérica e Elvira Zaldívar Santamaría, directora de calidade e I+D da esta entidade.
En concreto, o custo do proxecto, aprobado en febreiro de 2024, elévase a 334.224 euros, sendo a achega do CDTI do 75%, 250.668 euros. Esta axuda do CDTI corresponde, por unha banda, cunha parte non reembolsable que ascende ao 15% e outra parte reembolsable que comprende o resto da axuda e á que se aplicará un interese do 3,61% anual.
O obxectivo principal do proxecto, de aplicación na industria vitivinícola, é investigar e desenvolver un mapa holístico do chan para abordar o estado de saúde do mesmo, rexeneralo microbiológicamente e potenciar a sustentabilidade do agroecosistema. Adicionalmente, preténdese reducir o uso de pesticidas e herbicidas no chan, utilizando como ferramenta a análise ambiental de residuos fitosanitarios para coñecer o efecto que teñen sobre o microbioma da planta.
O chan onde se asinta o viñedo é un factor permanente de gran importancia, pois non só constitúe o elemento de nutrición da vide, senón que tamén actúa como hábitat e é un elemento do ecosistema. A saúde do chan indica a súa capacidade continua para funcionar como ecosistema vital que sustente as vides. Para lograr que o chan funcione correctamente é importante o uso de prácticas de manexo encamiñadas a aumentar a produtividade e rendibilidade dos cultivos.
Os chans con maior diversidade biolóxica tenden a resistir e recuperarse con maior rapidez de diferentes tipos de tensión biótico e abiótico. Eses chans, por tanto, son considerados como “resilientes”, xa que impiden a proliferación de enfermidades brindando maior protección ao cultivo da vide, converténdose nunha ferramenta fundamental para mitigar as consecuencias do cambio climático.
Tras estudar en profundidade as características físico-químicas e microbiológicas dos chans do viñedo, realízase un traballo personalizado para rexeneralos, obtendo unha comunidade microbiana abundante a nivel da rizosfera co obxectivo de mobilizar nutrientes, recrutar microorganismos e establecer relacións entre eles para incrementar a resistencia sistémica inducida como mecanismos de defensa das vides ante factores bióticos e abióticos (tolerancia á tensión, estimulación do desenvolvemento vexetal, degradación de axentes contaminantes…).
Para iso, dentro do proxecto ensáianse diferentes métodos de rexeneración de chans como a aplicación de microalgas ou o estudo de seméntaa de cubertas vexetais adaptadas ás condicións edafo-climáticas do chan naquelas parcelas seleccionadas polo tamén membro do consorcio de I+D Adegas Rioxanas.
Derivado do obxectivo principal do proxecto, xorde un obxectivo secundario, exposto como a optimización da multiplicación e fermentación de fermentos adaptados a uvas procedentes de chans rexenerados mediante o uso de multiplicadores optimizando as capacidades de crecemento en biorreactores que potencien un adecuado estado de crecemento fisiológico das células de fermento en ausencia doutros organismos contaminantes.
Laboratorios Excell foi creada en 2008 e céntrase na análise para asesorar aos profesionais da industria vitivinícola e agroalimentaria, co obxectivo de que o produto final estea sempre á altura dos criterios de calidade máis esixentes.