A delegada do Goberno nA Rioxa, Beatriz Arraiz Nalda, criticou que o Goberno dA Rioxa estea a utilizar como arma arreboladiza a implantación dos cartóns moedeiro para xerar conflito co Goberno central, nun proceso de política partidista a curto prazo porque a partir de xaneiro serán as comunidades autónomas, como administracións con competencia en exclusiva para iso, as encargadas de xestionar en solitario os cartóns moedeiro.
Arraiz Nalda compareceu ante os medios de comunicación esta mañá para aclarar toda a información que se está xerando en torno á implantación dos cartóns moedeiro.
A delegada explicou que os cartóns moedeiro son un novo modelo de axuda para familias en situación de extrema vulnerabilidade, que cobran menos do 40% da media estatal -por baixo dos 6.725 euros anuais- e teñan ao seu cargo nenas, nenos ou adolescentes. Coa implantación das mesmas, cúmprese co obxectivo prioritario de loitar contra a pobreza infantil, fin que fixou a Comisión Europea co Fondo Social Europeo Plus (FSE+) que financia o programa dos cartóns moedeiro.
Para facilitar a transición cara a este novo modelo, o Goberno de España puxo en marcha o sistema este ano/este ano, de maneira transitoria e extraordinaria ata xaneiro de 2025, para facilitar e dar tempo ás comunidades autónomas, administracións competentes diso, a implantar os seus sistemas de xestión e dar continuidade ao programa de Asistencia Material do Fondo Social Europeo Plus.
Os gobernos autonómicos, pola súa banda, tiñan que deseñar un sistema de axudas que incorpore este sistema de xestión e dea seguridade a todas as persoas que o necesiten.
Así mesmo, a delegada aclarou que é importante ter en conta que os cartóns son un medio que debe sumarse a outros cos que xa contan as comunidades autónomas. Por tanto, “é un sistema complementario aos que xa existen e chegaron para converterse nun reforzo da axuda que se ofrece actualmente, non para substituíla”, engadiu.
O pasado mes de xaneiro aprobouse un Real Decreto para que Cruz Vermella puxese en marcha o sistema dos cartóns moedeiro e esta entidade xa licitou en abril un total de sete cadeas de supermercados onde se poderán usar estes cartóns. Nese momento, comunicouse aos gobernos autonómicos que o sistema xa estaba ao seu dispor para que comezasen a identificar as familias que cumpren os requisitos de acceso a estes cartóns e derivalas a Cruz Vermella para autorizar a repartición deses cartóns.
Arraiz Nalda concreta que lle consta que hai gobernos autonómicos que xa teñen moi adiantado este traballo. Non en balde, Cantabria xa empezou a derivar a algunhas familias a Cruz Vermella e, moi pronto, haberá outras comunidades.
Sen comunicar as derivacións
Con todo, a delegada mantivo esta mañá unha reunión con Cruz Vermella para coñecer a situación na nosa comunidade autónoma. Polo momento, o Goberno rexional é das pouco administracións rexionais que aínda non comunicou cando vai empezar a derivar os beneficiarios do cartón moedeiro a esta entidade.
Para Arraiz Nalda, é preocupante que o Goberno dA Rioxa estea a eludir as súas obrigas e pondo como escusa a falta de información. Neste sentido, aclarou que o Goberno de España, a través do Ministerio de Dereitos Sociais, mantivo o 4 e o 19 de abril dúas reunións cos equipos técnicos de todas as comunidades autónomas para informarlles dos últimos detalles para a posta en marcha deste sistema e resolver algunhas cuestións.
Súmase a iso que a semana pasada celebrouse outra reunión técnica entre o Goberno de España e as comunidades autónomas para seguir abordando detalles acerca da implementación do programa, á que se ausentaron catro comunidades, unha delas A Rioxa.
Por tanto, a delegada subliñou que é o Goberno dA Rioxa quen debe dar explicacións de por que non estivo presente nesta reunión para a implementación deste novo sistema. Por iso, esixiu ao Executivo rioxano a que dea explicacións porque “é unha clara mostra de falta de coherencia que se queixe de que carece de información e ao mesmo tempo, non asistan a unha reunión na que se repasou toda a información técnica sobre este programa”.
Apuntou que non é certo que non se informou ás comunidades autónomas, xa que se celebraron reunións para a implantación dos cartóns moedeiro e o Ministerio de Dereitos Sociais mantivo un contacto permanente cos grupos técnicos autonómicos para responder calquera dúbida que se expuxo,
Ademais, por parte do Ministerio respondeuse tamén ás cartas enviadas por gobernos autonómicos en base a esta cuestión e, finalmente, convocouse para este venres, 24 de maio, o Consello Territorial Extraordinario solicitado polas comunidades presididas polo PP para avaliar a posta en marcha deste sistema de cartóns moedeiro que deben xestionar os gobernos autonómicos en colaboración con Cruz Vermella Española.
En canto a este Consello, explicou que non se tomarán decisións referidas a cambios no programa de cartóns moedeiro porque é unicamente informativo. As comunidades autónomas xa saben que non se poden producir cambios porque o programa xa se pechou hai dous anos, cando se aprobaron os requisitos xerais para acceder aos cartóns moedeiro que se estableceron no Programa Básico do FSE+ en 2022 e que se fundamentan no obxectivo prioritario que fixou a Unión Europea de loita contra a pobreza infantil.
Por iso, a delegada manifestou que a convocatoria solicitada polas comunidades autónomas do PP deste Consello Territorial Extraordinario é, lamentablemente, só unha treta máis para non asumir a súa responsabilidade, que é identificar e derivar ás familias que teñen dereito a recibir os cartóns.
Un novo modelo
O sistema de cartóns moedeiro forma parte do Programa Básico de Asistencia Material do Fondo Social Europeo Plus, adoptado por todas as comunidades autonómicas de maneira unánime a finais de 2021 e que ofrece aos executivos autonómicos unha nova ferramenta para reforzar a carteira de servizos e prestacións cos que xa contan para a atención a familias en extrema vulnerabilidade.
As tres liñas de financiamento do programa do FSE+ son:
1. Recárgaa dos cartóns, que é o groso do financiamento, o 88% do total, e é o diñeiro que vai destinado aos alimentos e produtos básicos, e que este ano/este ano recibirá só Cruz Vermella.
2. Asistencia técnica, o 5%, e que, durante 2024, destínase tamén unicamente a Cruz Vermella para xestionar este sistema.
3. Medidas de acompañamento, o 7%, que se destina para as comunidades autónomas e que teñen que xustificar posteriormente en auditorías.
No seu momento decidiuse que o programa se financiase unicamente co tramo estatal do FSE+ para liberar o tramo autonómico e, desta maneira, ofrecer máis recursos aos gobernos autonómicos. Desta forma, cada comunidade autónoma dispón do 7% do Fondo Social Europeo Plus para, se fose necesario, reforzar os seus servizos sociais ou programas de atención social ou incrementar o financiamento a Bancos de Alimentos, e, deste xeito, facer posible que este sistema de repartición alimentaria sirva de complemento aos que xa existen actualmente.