La Delegación do Goberno e a ilustradora Bea Lema replican en Galicia con ‘Bordados contra a Violencia’ a iniciativa de colectivos mexicanos para dar voz ás vítimas da violencia machista

A Delegación do Goberno, xunto con a ilustradora Bea Lema, replicou hoxe nA Coruña con ‘Bordados contra a violencia’ a acción combativa que naceu no seo das plataformas feministas mexicanas para loitar contra os feminicidios e o machismo. Foi a través dunha lección colectiva celebrada na propia Delegación e que estivo dirixida pola creadora coruñesa, Premio Nacional de Cómic 2024. En ela participaron unha vintena de persoas, entre as que se atopaba a subdelegada do Goberno nA Coruña, María Rivas.

En a presentación, o delegado do Goberno, Pedro Blanco, lembrou ás catro mulleres asasinadas este ano/este ano pola violencia machista en Galicia e puxo en valor a importancia de abrir espazos de reflexión sobre a violencia que sofren as mulleres en todos os ámbitos, incluídos o artístico ou o creativo. Neste caso, empregando “o fío e o tecido como ferramentas de expresión colectiva do feminismo e da igualdade”, rompendo coa “idea do bordado como tarefa doméstica, que moitos aínda teñen, que asocia esta actividade á imaxe tradicional da muller na casa e en silencio. Todo o contrario”. Pedro Blanco agradeceu a colaboración de Bea Lema, con quen se reuniu con motivo da concesión do Premio Nacional de Cómic, para traer a Galicia, por primeira vez, este tipo de accións colectivas que xa están presentes noutros lugares do mundo.

En concreto, as accións de bordado reivindicativas naceron hai máis de dez anos en México con colectivos como ´Bordamos feminicidios’ e ‘Fuentes Rojas’, baixo a premisa, ‘unha vítima, un pano’. Nestes encontros, o acto de coser e bordar transfórmase nun diálogo colectivo, no que as persoas que participan reflexionan en voz alta sobre as violencias, sobre as mulleres agredidas e trasladan o froito desta reflexión ao tecido e o fío. Ademais, estes encontros convértense en espazos seguros para que as mulleres poidan reflexionar e expresar as súas experiencias persoais co machismo e, tamén, poidan denunciar situacións de violencia persoal. En ocasións, algunhas das participantes deron cóntase da súa situación persoal de violencia ao coñecer e bordar os relatos que falan de como os homes trataban as mulleres que despois, finalmente, asasinaron. De feito, moitos dos panos reflicten os nomes de mulleres asasinadas, de forma que as participantes tamén dan voz e memoria a esas mulleres falecidas.

Unha iniciativa estendida a todo o mundo

A iniciativa de ‘Bordar feminicidios’ xurdiu en México como reacción á realidade de que nove mulleres e nenas eran asasinadas de media ao día neste país, segundo os datos de ONU Mulleres. Ao pouco, esta idea prendeu noutros países da contorna e do resto do mundo, como Perú, Canadá, ou Sudáfrica, onde máis organizacións empregan a agulla e o fío para denunciar a violencia contra as mulleres. En Arxentina, o colectivo ‘Tecendo feminismos’ confeccionou en 2019 a bandeira feminista máis grande do mundo con achegas de mulleres de distintos países. No Uruguai, o ‘Sindicato da Agulla’, promoveu a fabricación este ano de miles de bandeiras para o Día da Muller a través da iniciativa ‘O meu balcón feminista’; en España, a asociación cultural ‘Fiando Vidas’, realiza tamén este tipo de accións de arte colaborativa para reivindicar a igualdade e a diversidade. A nivel internacional, organizacións como Common Fíos Project empregan o bordado e a costura como ferramenta de recuperación das vítimas de violencia sexual en conflitos ou de situacións de trata.