O Goberno de España dispón en Castela e León de 451 quitaneves para facer fronte á tempada invernal nos 5.600 quilómetros da Rede de Estradas do Estado

• Virginia Barcones destaca que a Administración Xeral do Estado está preparada para “actuar de maneira inmediata” ante nevadas ou fenómenos meteorolóxicos extremos que afecten as condicións das estradas • O obxectivo do Plan de Vialidad Invernal é “evitar ou reducir ao mínimo o número de tramos con restricións ao tráfico” e igualmente asegurar “a atención ás persoas que ocupan os vehículos” cando as circunstancias o fagan necesario • O dispositivo conta con máis de 3.000 efectivos, 265 depósitos e silos para almacenar 88.000 toneladas de sal así como depósitos para almacenar máis de cinco millóns de litros de salmuera

16 de novembro de 2023.- A delegada do Goberno en Castela e León, Virginia Barcones, presidiu en Ávila a Comisión de Coordinación do Plan de Vialidad Invernal 2023-2024. Este plan contará cun amplo dispositivo de medios humanos e mecánicos para facer fronte á neve e outros fenómenos meteorolóxicos extremos que poidan afectar á Rede de Estradas do Estado de Castela e León. O dispositivo conta con 451 máquinas quitaneves para cubrir os 5.600 quilómetros da Rede de Estradas do Estado e máis de 3.000 efectivos.

A Comisión de Coordinación do Plan de Vialidad Invernal en Castela e León está presidida pola delegada do Goberno e compona nóvelos subdelegados do Goberno, os dous responsables das Demarcacións de Estradas de Castela e León (Occidental e Oriental), Garda Civil, Dirección Xeral de Tráfico, Corpo Nacional de Policía, Protección Civil do Estado, Axencia Estatal de Meteoroloxía e a Unidade Militar de Emerxencias.

Durante a reunión analizouse o protocolo da Delegación do Goberno en Castela e León así como a coordinación dos órganos da Administración Xeral do Estado situacións meteorolóxicas.

Trátase dun protocolo no que toman parte os efectivos e medios da Administración Xeral do Estado (AGE). Un protocolo no que é esencial e fundamental a colaboración e coordinación coa Xunta de Castela e León, as deputacións provinciais e os concellos así como con comunidades autónomas limítrofes. “Esta coordinación é necesaria para unha correcta implementación de plan de vialidad cuxos beneficiarios finais son os usuarios das nosas estradas”, sinalou Virginia Barcones.

A delegada do Goberno explicou que a Administración Xeral do Estado está preparada para “actuar de maneira inmediata” ante nevadas ou fenómenos meteorolóxicos extremos que afecten as condicións do estado das estradas. O obxectivo final é que, ante este tipo de fenómenos, tómense decisións de “maneira inmediata” e así “evitar ou reducir ao máximo” o número de tramos con restricións ao tráfico ou retencións así como a súa duración. “Por suposto, asegurar a atención ás persoas que ocupan os vehículos cando as circunstancias o fagan necesario”, aseverou Barcones.

Coas instrucións que recolle o protocolo téntase, primeiro, previr a formación de placas de xeo sobre as calzadas cando se esperan xeadas. En caso de nevadas, retirar con celeridade e eficacia a neve para minimizar as perturbacións ao tránsito de vehículos. E tamén, informar os usuarios das estradas de calquera incidencia coa antelación suficiente.

A campaña de vialidad invernal estará vixente ata o 30 de abril de 2024. No entanto, os equipos están preparados por se, unha vez superada esa data, prodúcese un episodio no que é necesaria a súa intervención. “Todos sabemos que o tempo se está volvendo un pouco irregular debido ao cambio climático e como consecuencia diso cada vez son máis comúns fenómenos meteorolóxicos extremos en calquera momento”, expresou a delegada.

AMPLO ABANICO DE RECURSOS

Por Castela e León discorren máis de 5.600 quilómetros de estradas de titularidade estatal, dos que 2.400 son autovías e autoestradas e 3.200 son vías convencionais. Ao longo do todo o ano realízanse traballos de mantemento e conservación das estradas do Estado co obxectivo de que se atopen nas mellores condicións posibles.

A delegada do Goberno sinalou que máis 3.000 profesionais, procedentes de diferentes departamentos e con funcións diversas, traballarán no correcto desenvolvemento do Plan de Vialidad 2023-2024 cando “as condicións o requiran”.

Respecto diso explicou que se trata dunha estimativa, porque poden ser moitos máis. Así, por exemplo, calquera dos 7.000 gardas civís que hai en Castela e León ou dos 3.000 policías nacionais. Ou mesmo dos 3.500 militares cos que conta a UME que se apoian e complementan. Na BIEM V, con base en León, son 500 efectivos. “Trátase dunha cifra estimativa polos efectivos poden ser moitos máis en caso de necesidade. É dabondo coñecida a capacidade de adaptación e de mobilización que, en caso de ser necesario, posúen tanto Garda Civil como a UME. Demostrar en moitas ocasións”, expresou a delegada.

Concretando cifras, trátase de 1.250 persoas adscritas ás demarcacións de Estradas Occidental e Oriental, contando ademais coas das empresas que teñen adxudicadas os labores de conservación dos distintos sectores nos que se divide a comunidade autónoma.

Hai ademais 1.300 axentes da Agrupación de Tráfico da Garda Civil de Tráfico e os 500 efectivos que a UME no Quinto Batallón de Intervención de Emerxencias de León.

A todas estas persoas hai que sumar as 150 que forman os Comités Executivos de Emerxencias e as que traballan no Centro de Control de Tráfico da DXT e na Axencia Estatal de Meteoroloxía.

Virginia Barcones recoñeceu a importancia de contar cun capital humano profesional e comprometido para paliar os efectos da neve. Igualmente subliñou que é imprescindible dotar a ese capital humano das mellores ferramentas posibles.

Neste sentido, explicou que o Plan de Vialidad Invernal dispón de 451 máquinas quitaneves. “Temos capacidade para almacenar 88.000 toneladas de sal sólido nos 265 depósitos e silos distribuídos en puntos estratéxicos da nosa rede viaria”, engadiu. Igualmente, disponse de 74 plantas de fabricación desa mestura de sal e auga, a salmuera, que prevén a formación de placas de xeo, e 72 depósitos con capacidade para almacenar 5,3 millóns de litros dese produto. A Dirección Xeral de Tráfico posúe ademais 73 estacións meteorolóxicas que se unen ás 93 estacións automáticas e as 245 estacións manuais que ten AEMET para tentar prognosticar o tempo e recoller datos de fenómenos meteorolóxicos.

A estes medios técnicos hai que sumar os que ten o Centro de xestión de Tráfico de Castela e León, que controla as estradas da Comunidade durante 24 horas ao día os 365 do ano grazas a un circuíto pechado de televisión composto por 105 cámaras, 148 paneis de mensaxes variables e máis de 800 detectores de tráfico. “O labor que desenvolve o Centro de Xestión de Tráfico en Castela e León sempre é importante e ese traballo cobra especial relevancia en situacións de condicións meteorolóxicas adversas”, advertiu a delegada.

A presentación do Plan de Vialidad Invernal tivo lugar no Centro de Conservación de Estradas de Ávila. Nesta provincia, a Unidade de Estradas contará con 24 quitaneves permanentes, tres depósitos e 17 silos para fundentes con capacidade para 3.170 toneladas, e tres plantas con capacidade para fabricar e almacenar 165.000 litros de salmuera. Se se suman elementos de apoio de provincias lindeiras, a provincia de Ávila chegará a contar con ata 40 quitaneves, seis depósitos e 19 silos con capacidade para 4.550 toneladas de sal e seis plantas para o almacenamento de salmuera con capacidade para 254.000 litros desta mestura de sal e auga.

Por outra banda, para facilitar e facer máis operativo o establecemento das restricións á circulación e evitar situacións de embolsamientos, Castela e León posúe 541 espazos para estacionamento de vehículos. Localízanse 53 en Ávila, 119 en Burgos, 76 en León, 21 en Palencia, 70 en Salamanca, 63 en Segovia, 33 en Soria, 39 en Valladolid e 67 en Zamora. Neles poderán estacionar de maneira ordenada os vehículos que teñan restrinxida a súa circulación temporalmente en situacións de nevada.

COLABORACIÓN CIDADÁ

Con estes números na man, Virginia Barcones sinalou que os cidadáns deben saber que o Goberno de España conta “con medios humanos e materiais suficientes para tratar de paliar os posibles efectos negativos que para o tráfico supoñen a neve e outros fenómenos meteorolóxicos adversos”.

A delegada engadiu que, a pesar de todos estes medios materiais e humanos, e a pesar da “boa disposición e o compromiso para que non haxa inconvenientes nas estradas”, ás veces estes prodúcense. En situacións de intensas nevadas, de fenómenos meteorolóxicos extremos, hai que adoptar medidas como esixir o uso de cadeas, recomendar circular por determinadas vías e mesmo prohibir transitar por certos tramos. Ante este tipo de circunstancias, se chegasen a darse, pediu á cidadáns “comprensión e colaboración”.

Respecto diso lembrou aos cidadáns a importancia de estar atentos ás informacións “oficiais”, e en especial aos boletíns informativos que ofrecen a Axencia Estatal de Meteoroloxía ou a Dirección Xeral de Tráfico a través da rede social X (antes Twitter). Tamén a través do teléfono 011, a web inforcar.dgt.es ou a aplicación da DXT. Non obviou tampouco o papel importante que xogan os medios de comunicación para difundir a información que ofrece AEMET e a DXT sobre fenómenos meteorolóxicos e como afectan á rede viaria. “É moi importante ter en todo momento ben informada á cidadanía sobre as previsións meteorolóxicas e o estado das estradas. E máis cando, ante situación de fenómenos meteorolóxicos extremos, as condicións viarias poden cambiar nun período moi curto de tempo”, subliñou a delegada

FASES DO PROTOCOLO

O Protocolo da Delegación do Goberno en Castela e León para a ‘Coordinación de actuacións dos órganos da Administración Xeral do Estado ante nevadas e outras situacións meteorolóxicas extremas que poidan afectar á Rede de Estradas do Estado en Castela e León’ establece que se poderá declarar fase de alerta, preemerxencia ou emerxencia segundo as condicións meteorolóxicas e o estado da vía. Cada fase ten unha intensidade de resposta, de actuación por parte do Goberno de España. Son as seguintes:

• A fase de alerta declararase cando a AEMET emita boletíns de aviso por nevadas con niveis vermello ou laranxa, ou amarela por nevadas naquelas áreas correspondentes ás capitais de provincia ou municipios de máis de 20.000 habitantes, así como cando o aconselle a valoración das circunstancias específicas que concorran (lugar, horario, día da semana, etc.).

O só feito de activar esta fase significa que as unidades de Estradas mobilizan aos seus medios na zona na que se activa. En concreto, o esparexidonivel de sal e fundentes, e as máquinas quitaneves. Significa tamén que a Garda Civil desprega aos seus efectivos de Tráfico, así como a preparación do equipamento do Centro Xestión Tráfico (CXT) nos puntos de desvío a zonas de embolsamiento. Supón igualmente que se realizan as previsións necesarias por se houbese que reunir ao Comité Executivo.

• A fase de preemerxencia declararase cando a intensidade da nevada faga prever dificultades para a circulación ou a neve caída na calzada, o xeo ou calquera outra circunstancia dificulte efectivamente a circulación nalgún tramo da Rede de Estradas do Estado.

Implica, entre outras medidas, a posta en funcionamento permanente do Centro de Coordinación Operativa da Delegación do Goberno e o das subdelegacións de Goberno implicadas, establecendo os Postos de Mando Avanzados asociados aos tramos da Rede de Estradas do Estado que pola súa situación requírano, con previsión de apoio polas Forzas do Comandancia da Garda Civil.

Ademais, pode supor o establecemento e cesamento, no seu caso, de restricións ás condicións normais de circulación, como a circulación con cadeas, ou prohibido circular ou restrición para vehículos pesados.

Se a situación requirir, poderase incrementar o despregamento de efectos da Garda Civil para intensificar os puntos de control e as medidas restritivas á circulación, e mobilizar guindastres para retirar vehículos inmobilizados que dificulten as actuacións. En caso de necesidade, poderíase solicitar a intervención da UME.

Cando resulte necesario prestar atención a persoas que quedaron bloqueadas ou retidas e non poden seguir a súa viaxe por medios propios, declararase a fase de emerxencia. En tales casos, débese destacar a firma entre a Delegación do Goberno en Castela e León e a Consellería de Fomento e Medio Ambiente da Xunta de Castela e León do ‘Protocolo de xestión da atención a persoas bloqueadas ou retidas en estradas de Castela e León ante unha situación declarada de emerxencia por fenómenos meteorolóxicos adversos’, que supón un sistema áxil, sinxelo e coordinado para poder asistir ás persoas que estean bloqueadas ou retidas en situacións de emerxencia.

Por outra banda, os niveis de risco que establece a DXT son os seguintes:

• Nivel Verde. Comeza a nevar. Pídese prudencia e estar atento ao parte meteorolóxico.
• Nivel Amarelo. Hai neve na calzada. Pouco cuberto. Pídese circular con precaución e prohíbese o tránsito a camións e articulados.
• Nivel Vermello. A calzada está completamente cuberta de neve. Só poden circular turismos con cadeas ou pneumáticos especiais. Prohíbese circular a camións, articulados e autobuses.
• Nivel Negro. A estrada atópase intransitable (moito espesor) e prohíbese a circulación. Pechada ao tráfico.