O Ministerio de Transportes e Mobilidade Sustentable mobilizou xa, a través de Adif e Renfe, máis de 933 millóns de euros do Plan de Proximidades de Cantabria, o que representa o 70% do orzamento total comprometido polo Goberno de España, que ascende a 1.341 millóns, máis do dobre do inicialmente previsto polo anterior Executivo do PP (530 millóns).
En concreto, dos 933 millóns de euros mobilizados, 477 millóns -o 51%- corresponden a actuacións xa executadas ou en execución e 456 millóns a proxectos que están a se redactar ou cuxas obras están próximas a licitarse.
Así o deu a coñecer hoxe a delegada do Goberno en Cantabria, Eugenia Gómez de Diego, quen, xunto ao Comisionado, Antonio Berrios, e o delegado de Relacións Institucionais de Renfe para Cantabria, Vicente Santamaría, supervisou o estado de execución dalgunhas das obras en marcha.
Nun comunicado, ao que a Delegación do Goberno achegou un informe detallado do estado de execución do Plan de Proximidades, Gómez de Diego sinalou que "o Goberno de España está a cumprir os compromisos adquiridos con Cantabria" e asegurou que "o esforzo investidor que está a levar a cabo vai redundar, sen ningunha dúbida, nunha mellora notable do servizo".
A delegada do Goberno en Cantabria fixo fincapé en que o investimento en Proximidades que están a realizar o Ministerio e Adif e Renfe na rexión é "a maior da súa historia", e garantiu que o departamento liderado por Óscar Puente "seguirá adiante cos investimentos previstos para que Cantabria dispoña dunha rede ferroviaria moderna, segura e fiable, e mentres tanto continuará coa gratuidade do servizo".
O informe executivo do Plan de Proximidades por primeira vez un cronograma de todas as actuacións, cunha planificación a curto, medio e longo prazo e unha previsión económica. "É a primeira vez que Cantabria conta cun plan de actuación tan detallado, tan exhaustivo e tan ambicioso", valorou a delegada.
O Plan actual de Proximidades excede os 1.341 millóns de investimento previsto fronte aos 530 millóns que consignara o anterior Goberno do PP para Cantabria. "Os 477 millóns que xa están lanzados polo Ministerio, están próximos a alcanzar o total do investimento que previra o anterior Executivo", apostilou.
Fitos a curto prazo
En canto aos principais fitos a alcanzar no curto prazo (horizonte 2024-2025), o Comisionado Antonio Berrios sinalou a finalización dos traballos de duplicación da vía entre Santander e Muriedas, a posta en servizo do novo apeadeiro de Nova Montaña ou a finalización da vía auxiliar de Torrelavega.
Igualmente, referiuse ás licitacións de obra do novo edificio de servizos ferroviarios de Santander, que "permitirá visualizar o proxecto de integración", ou do bypass de mercadorías, que "unirá a liña C2 e C3 permitindo aos trens de mercadorías establecer a continuidade da súa ruta, desde Asturias ata o País Vasco, sen prexudicar ao tráfico de proximidades e media distancia na estación de Santander". Ambos os proxectos suman máis de 40 millóns de investimento.
Detalle dos investimentos
En actuacións relativas a renovacións integrais de vía finalizáronse xa obras por valor de 31 millóns sobre os 46,95 previstos, e en canto ás melloras de sinalización atópanse en execución os cinco proxectos definidos, cun investimento de 77,45 millóns.
En canto ao desenvolvemento da rede, que inclúe duplicacións de vía e a construción dun baipás de mercadorías en Santander, están a executarse traballos por valor de 120,3 millóns e están en proceso de redacción outros dous proxectos por valor de 59,5 millóns. Deste xeito, Adif mobilizou 179,8 dos 191,8 millóns previstos.
Sobre as melloras de electrificación, executáronse obras por valor de 2,66 millóns, está en execución a nova subestación de Requejada cun investimento de 3,75 millóns e atópase en proceso de contratación outra cuarta actuación por valor de 14 millóns. Neste apartado o investimento total estimada ascende a 56 millóns.
Todos estes ámbitos de actuación suman 372,33 millóns de investimento previsto, da cales 249,1 millóns -66,92%- están executados, en execución ou nun proceso de tramitación administrativa avanzado.
Precisamente, Gómez de Diego fixo fincapé nestas actuacións, pois "son os elementos do sistema ferroviario que, xunto ao material rodante -que xa está en fabricación-, teñen unha maior repercusión sobre a fiabilidade do servizo que se presta".
"Este ámbito de actuación, que depende exclusivamente de Adif, é o máis avanzado e o que máis incidencia vai ter na mellora do servizo. Traducirase nunha infraestrutura máis moderna e estable, que requirirá menor mantemento e permitirá aumentar os parámetros de fiabilidade e seguridade, así como a velocidade de circulación, co consecuente beneficio para o tráfico ferroviario e os usuarios", remarcou.
Integracións urbanas, pasos a nivel e estacións
O Plan de Proximidades deseñado polo Goberno tamén previu intervir en 38 pasos a nivel, dos que 23 serán suprimidos e nos 15 restantes procederase á mellora das instalacións e do sistema de protección. O investimento correspondente é de 30 millóns e o Goberno de Cantabria cofinancia ao 50% as actuacións en seis deles a través dos correspondentes convenios con Adif. Nestes momentos está a intervirse en dous -Alfoz de Lloredo e Camargo-; en seis cóntase co proxecto aprobado, un está no proceso de contratación de obra e outros dez están a redactarse os proxectos.
Nas integracións urbanas, Gómez de Diego explicou que "a máis avanzada é a de Torrelavega, onde xa se está executando a vía auxiliar que vai permitir a continuidade do servizo ferroviario durante os anos que suporá a fase de execución das obras do soterramento do trazado ferroviario, a nova estación e o aparcadoiro".
No caso de Santander, o proxecto reactivouse recentemente despois de quedar suspendido durante a pasada lexislatura como consecuencia da falta de acordo no goberno local, lembrou a delegada. "O obxectivo é que estea actualizado e completamente definido antes de finalizar este mesmo ano", avanzou.
Finalmente, as estacións de Proximidades están a ser dotadas de novos sistemas de información ao viaxeiro e ao mesmo tempo está a renovarse o seu mobiliario e equipamento. Tamén se van a levar a cabo adecuacións e reformas de plataformas, vaise a establecer un plan de pintura e carpintaría e renovarase a sinalización comercial, todo iso cun orzamento de 21 millóns de euros, dos que 7 atópanse actualmente en execución e 13,47 en proceso de contratación.
Máis de 5 millóns de viaxeiros
Neste balance, a delegada quixo tamén resaltar o "forte incremento" de pasaxeiros transportados por RENFE, que superaron os 5,2 millóns en 2023. "Tanto o Ministerio como ADIF saben que teñen que devolver a confianza depositada polos viaxeiros e están a traballar duramente para iso", manifestou Gómez de Diego, quen valorou "esforzo en materia de persoal e económico" que están a levar a cabo estes departamentos para cumprir con Cantabria.
"No horizonte de 2026-2027 a infraestrutura da rede de Proximidades de Cantabria e as súas máis de 150 quilómetros de vía, quedarán completamente renovados e con trens novos circulando. Estamos nun proceso de transformación e o cambio vai ser notable. Todo este esforzo investidor que está a levar a cabo vainos proporcionar unha rede de proximidades moderna, fiable e segura", salientou.
No entanto, incidiu en que non haberá que esperar a que se termine de executar a totalidade do plan para percibir melloras. De feito, xa se comezaron a notar mellorías, como a redución dos tempos de viaxe na liña que conecta Santander e El Astillero/Liérganes en 5 minutos.
Acordos cumpridos
Coa entrega do calendario das actuacións máis importantes do Plan para os próximos anos, o Ministerio de Transportes e Mobilidade Sustentable cumpriu seis dos sete acordos contemplados no acordo asinado o día 20 de febreiro de 2023 cos Gobernos autonómicos de Cantabria e Asturias.
En concreto, atópanse cumpridos: a entrega do documento do plan de proximidades xunto con a creación do Comisionado (29 de marzo de 2023); a integración tarifaria do núcleo de proximidades de Cantabria, da rede convencional e largo métrico (17 de xullo de 2023); a gratuidade das Proximidades para o ano 2024; iniciouse a fabricación dos novos trens de largo métrico (26 de febreiro) e publicouse o resultado da auditoría do contrato de compra dos trens de largo métrico (13 de marzo).