- O Consello de Ministros ampla a declaración de zona gravemente afecta pola emerxencia (adoptada en xaneiro para as comunidades autónomas de Principado de Asturias, Castela e León, Castela-A Mancha, Andalucía, Aragón, Madrid, A Rioxa, e Navarra) a Canarias, Cantabria, Cataluña, Rexión de Murcia e Comunidade Valenciana
- O acordo contempla axudas para paliar danos persoais e materiais en vivendas e aveños así como en establecementos industriais, mercantís, agrarios, marítimo-pesqueiros, turísticos e doutros servizos, así como medidas fiscais e laborais previstas na Lei 17/2015, do Sistema Nacional de Protección Civil, para compensar a incidencia do temporal na actividade económica e o mercado de traballo
O Consello de Ministros, na súa reunión deste martes, aprobou un real decreto-lei que habilita partidas orzamentarias de ata 509,5 millóns de euros para resarcir aqueles danos provocados pola borrasca Filomena que poidan ser cubertos mediante as axudas previstas na Lei 17/2015, do 9 de xullo, do Sistema Nacional de Protección Civil.
O real decreto-lei precisa os tipos de axuda a repartir para compensar os danos provocados pola borrasca, engade unha serie de bonificacións de tipo fiscal e laboral, amplía o territorio amparado pola declaración de zona afectada pola emerxencia e estende a súa vixencia a calquera emerxencia de protección civil no período do 1 de abril de 2020 ao 31 de xuño de 2021.
O Consello de Ministros aprobou o pasado 19 de xaneiro a declaración de Zona Afectada Gravemente por unha Emerxencia de Protección Civil (ZAGEPC) para as comunidades autónomas de Asturias, Castela e León, Castela-A Mancha, Andalucía, Aragón, Madrid, A Rioxa, e Navarra, e puxo en marcha o proceso de avaliación dos danos provocados pola treboada, para os efectos de determinar as axudas previstas na Lei do Sistema Nacional de Protección Civil.
O groso desta avaliación de danos foi realizada polas delegacións e subdelegacións do Goberno, que revisaron 6.643 expedientes de sinistros provocados polo episodio Filomena entre os días 7 e 18 de xaneiro e referidos en exclusiva a danos que puidesen afectar a particulares, a corporacións locais e a infraestruturas públicas. Eses 6.643 sinistros inclúen uns danos totais que, nunha primeira revisión de elixibilidade, alcanzan un importe de 493,6 millóns de euros.
AMPLIACIÓN DO ÁMBITO DO REAL DECRETO-LEI
En resumo, a cuantificación dos danos provocados polo episodio Filomena directamente resarcibles polo Estado ascende a un máximo de 435,3 millóns de euros. Pero durante este proceso de avaliación, os ministerios de Transportes, Mobilidade e Axenda Urbana e de Agricultura, Pesca e Alimentación documentaron danos áreas da súa competencia en territorios non contemplados na ZAGEPC do 19 de xaneiro.
Por esta razón, o real decreto-lei aprobado este martes amplía o seu ámbito de aplicación ás comunidades autónomas de Canarias, Cantabria, Cataluña, Rexión de Murcia e Comunidade Valenciana, e eleva os danos avaliados en infraestruturas públicas e intereses privados nun montante global de 44,3 millóns de euros.
Ademais, o real decreto-lei engade os danos detectados en edificios e instalacións dependentes de diferentes departamentos ministeriais, que cuantifica en 30 millóns de euros.
A suma de todos estes conceptos eleva a 509,5 millóns de euros a dispoñibilidade orzamentaria habilitada polo Goberno para resarcir os danos ocasionados pola borrasca Filomena, dos cales 435 millóns corresponderíanse con danos provocados nas comunidades autónomas incluídas no acordo do Consello de Ministros do 19 de xaneiro de 2021; outros 44 millóns naquelas comunidades non incluídas entón, e 30 millóns por danos en edificios e instalacións dos diferentes departamentos ministeriais, segundo a seguinte desagregación:
A partir de agora, os delegados e subdelegados do Goberno poderán, previo informe da Dirección Xeral de Protección Civil e Emerxencias, solicitar do Consorcio de Compensación de Seguros as valoracións dos danos non persoais definidos no artigo 2 do propio real decreto-lei, para o que a Administración cubrirá os honorarios dos seus técnicos.
No caso de danos a establecementos industriais, mercantís, marítimo-pesqueiros, turísticos e doutros servizos, a persoa que fose indemnizada polo Consorcio de Compensación de Seguros con aplicación da franquía poderá percibir unha subvención de ata o 7 por cento da contía dos danos indemnizables producidos, ata o importe máximo de 9.224 euros sempre que a suma da subvención e a indemnización non supere o valor dos danos.
OUTRAS AXUDAS
Ademais da ampliación das comunidades autónomas beneficiadas pola declaración da ZAGEPC, o Ministerio de Política Territorial e Función Pública recibiu solicitudes por danos causados por outros episodios de natureza catastrófica acaecidos a partir do día 1 de abril de 2020.
Por iso, o real decreto aprobado este martes incorpora unha cláusula que prevé que o Goberno poderá calquera das medidas nel recollidas a outros sucesos de características similares que acaecesen desde o 1 de abril de 2020 ou que puidesen acaecer ata o 30 de xuño de 2021.
Estas axudas están reguladas polo Real Decreto 307/2005, do 18 de marzo, polo que se determinan as subvencións en atención a determinadas necesidades derivadas de situacións de emerxencia ou de natureza catastrófica e establécese o procedemento para a súa concesión, e están exentas do Imposto sobre a Renda das Persoas Físicas.
Ademais, o real decreto engade outras medidas como a exención na cota do Imposto sobre Bens Inmobles e a redución na cota do Imposto sobre Actividades Económicas que afecten a vivendas, establecementos industriais, turísticos, mercantís, marítimo-pesqueiros e profesionais, explotacións agrarias e forestais, locais de traballo e similares, danados en calquera sinistro catastróficos ocorrido nese lapso.
Outras medidas son posibles exencións e bonificacións de cotas da Seguridade Social, que se concretarán nunha orde ministerial posterior. Aos traballadores autónomos que perciban prestacións por cesamento de actividade cuxa causa inmediata sexan os efectos da borrasca Filomena non se lles computará, para os efectos de consumir os períodos máximos de percepción establecidos, os catro primeiros meses de percepción da prestación, e considerarase cumprido, para os efectos de poder acceder á prestación por cesamento de actividade, o requisito de período mínimo de cotización de doce meses continuados anteriores á situación legal de cesamento de actividade.
Ademais, os autónomos que tivesen algunha bonificación ou redución das cotas da Seguridade Social, e que como consecuencia da borrasca solicitasen a baixa, non perderán o dereito a esas bonificacións ou reducións polo tempo que quedase de goce ao solicitar a alta.
O real decreto-lei establece un réxime de axudas a corporacións locais e entidades locais para a recuperación das zonas sinistradas, así como actuacións de restauración forestal e ambiental, así como no dominio público hidráulico e marítimo terrestre.
PRODUCIÓNS AGRÍCOLAS E GANDEIRAS
O Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación (MAPA) articulou pola súa banda, medidas destinadas a paliar danos nas producións agrícolas e gandeiras, reducións fiscais para actividades agrarias e financiamento de avais.
No primeiro caso, trátase de axudar aos titulares de explotacións agrarias que sufrisen perdas superiores ao 30% da súa produción. Existen varios supostos:
- Explotacións que, tendo pólizas de seguro en vigor, sufrisen danos sobre as producións aseguradas e estes danos non estivesen garantidos.
- Explotacións para as que na data do sinistro non se iniciou o período de garantías do seguro, a condición de que se contratou este para a mesma liña na campaña anterior.
As medidas fiscais especiais para as actividades agrarias consisten en reducións dos índices de rendemento neto do método de estimación obxectiva do imposto sobre a renda das persoas físicas. Apróbaas o Ministerio de Facenda por proposta do MAPA, que realiza un informe con tal fin tras recibir a información preceptiva por parte das comunidades autónomas. Na medida en que esta xustifique a redución, o ministerio proporaa.
En canto ao financiamento de avais, o MAPA poderá pór a disposición dos operadores económicos cuxa actividade se viu afectada pola concorrencia de situacións de alteración das condicións habituais de actividade liñas de financiamento nas que subvencionará, en réxime de concesión directa, o custo dos avais da Sociedade anónima Estatal de Caución Agraria (SAECA) necesarios para a obtención de préstamos.
Por último, todos os departamentos ministeriais, no ámbito das súas competencias, poderán declarar zona de actuación especial e a emerxencia das obras para reparar os danos causados en infraestruturas de titularidade pública.
O Goberno creará unha comisión interministerial para a aplicación e seguimento das medidas de apoio previstas neste real decreto-lei, que estará adscrita á Dirección Xeral de Protección Civil e Emerxencias do Ministerio do Interior e da que formarán parte representantes de todos os ministerios implicados, das delegacións de Goberno nas comunidades autónomas afectadas e do Consorcio de Compensación de Seguros.
A adopción das medidas complementarias ás xa recollidas na declaración de ZAGEPC do 19 de xaneiro de 2021, a ampliación do ámbito territorial de aplicación desa declaración e a extensión temporal dos efectos da mesma fixeron necesario a aprobación dun novo real decreto para dar resposta ás consecuencias do episodio Filomena.