- O ministro de Política Territorial e Función Pública insiste na súa primeira comparecencia na Cámara Alta na vontade de cooperar e alcanzar pactos e ofrece a todos os grupos parlamentarios e ás administracións unha “oferta permanente” de diálogo
- Destacou a necesidade de impulsar unha reforma da lexislación no ámbito local, que implica “reverter o recorte de competencias que trouxo consigo a Lei de Racionalización e Sustentabilidade da Administración Local (LRSAL)” e incluír o Estatuto Básico dos Municipios de Menor Poboación
- Tamén se referiu á necesidade de dotar á autonomía local con recursos económicos “suficientes, adecuados e sostidos no tempo para exercer as competencias que lles son propias”
- “Os traballos para buscar solucións á excesiva temporalidade xa están en marcha”
O ministro de Política Territorial e Función Pública, Miquel Iceta, manifestou esta mañá, na súa primeira comparecencia na Comisión de Entidades Locais do Senado, a súa vontade de impulsar o municipalismo como “un dos eixos fundamentais” de actuación do Ministerio.
O ministro insistiu en que o Ministerio de Política Territorial e Función Pública é “o ministerio da cooperación e os pactos” e reiterou a “oferta permanente de diálogo” do Goberno a todos os grupos parlamentarios e ás Administracións, “con independencia da cor política dos seus Gobernos”.
Iceta defendeu que “as técnicas federais de cooperación son a mellor guía para solucionar os problemas”. Neste sentido, asegurou que “existe marxe de mellora para profundar no seu desenvolvemento”.
O ministro defendeu o “papel determinante” dos gobernos locais na modernización e progreso do país, desde a súa constitución: “Son instrumentos para a igualdade, para a prestación de servizos e a garantía de dereitos. Tiveron e teñen un rol esencial para a cohesión social e territorial”.
Durante a crise sanitaria, insistiu, púxose de relevo o seu “papel protagonista, como administración máis próxima á cidadanía e esencial para a xestión adecuada da pandemia sen deixar a ninguén atrás”. Por iso, apostou por “o recoñecemento institucional que se merecen” e favorecer “un impulso político decidido” para que poidan facer fronte aos desafíos presentes e futuros.
O ministro explicou que o proxecto municipalista do Ministerio de Política Territorial e Función Pública reflíctese no Plan de Recuperación, Transformación e Resiliencia. Así, o Ministerio investirá 1.000 millóns de euros no compoñente 11 do Plan de Goberno -Modernización das Administracións Públicas- que ten por obxectivo impulsar medidas de transformación dixital e modernización das Comunidades Autónomas e Entidades Locais. Estas xogarán un papel crave na xestión dos fondos. No ámbito local, suporán a execución de 391,4 millóns de euros en tres anos, case un 40% do total.
As reformas, proseguiu, tamén perseguen reforzar a cooperación entre todas as administracións, prestando “especial atención” aos Concellos. O ministro subliñou o papel da Federación Española de Municipios e Provincias (FEMP) como “a referencia no ámbito municipal” para o Goberno.
Así, destacou que os Orzamentos Xerais do Estado (PGE) do Ministerio para este ano/este ano recollen un incremento dun 5% na subvención á FEMP. Tamén destacou que a participación da FEMP é cada vez máis frecuente nas Conferencias Sectoriais. “É indubidable que se lle está dando un claro impulso político e este é o camiño que imos continuar”, insistiu.
Ademais, o ministro destacou a necesidade de impulsar unha reforma da lexislación no ámbito local, que implica “reverter o recorte de competencias que trouxo consigo a Lei de Racionalización e Sustentabilidade da Administración Local (LRSAL)” e incluír o Estatuto Básico dos Municipios de Menor Poboación.
O obxectivo, xustificou, é garantir que as entidades locais estean investidas de competencias efectivas que lles permitan “dar resposta desde a proximidade ás necesidades da poboación e conseguir municipios máis inclusivos e equitativos”.
Estatuto Básico dos Municipios de menor poboación
Por outra banda, Iceta defendeu a “singularidade propia” dos municipios de menor poboación, o cal “obriga a que dispoñan dunha normativa adaptada á súa realidade específica”. Segundo explicou, trátase de darlles “máis facilidades para exercer as súas funcións”, no marco da Estratexia ante o reto demográfico.
Neste sentido, considera que debe ser posible a cooperación e o apoio dos municipios con máis recursos e das Comunidades Autónomas ás que pertencen “sen que isto supoña unha perda competencial” e ao mesmo tempo garántase “a calidade democrática e dos servizos públicos”.
Para iso, explicou, o Estatuto abordará o fomento das agrupacións de persoal con sede administrativa común para prestar servizos a varios municipios. Na práctica isto significaría que diferentes municipios poderían compartir postos como os de Secretario ou Arquitecto Municipal.
Ademais, os pequenos municipios terán ao seu dispor mecanismos de asistencia por parte doutras Administracións Públicas. As Comunidades Autónomas ou as Deputacións poderían asumir, por exemplo, a xestión ordinaria dos servizos públicos municipais co previo consentimento destes municipios.
Os Concellos tamén poderán encargar a selección de persoal ás Deputacións. Os funcionarios así seleccionados poderán moverse entre todos os Concellos que participen neste sistema.
Dotación económica
Por outra banda, referiuse á necesidade de dotar á autonomía local con recursos económicos “suficientes, adecuados e sostidos no tempo para exercer as competencias que lles son propias”.
Se ben é competencia do Ministerio de Facenda, Iceta referiuse á decisión do Goberno de suspender a aplicación das regras fiscais en 2020 e 2021 como medida extraordinaria. Isto permite aos Concellos utilizar os seus remanentes de tesouraría para colaborar na reconstrución económica e social ante a crise socioeconómica xerada pola COVID-19, o que significa liberar preto de 15.000 millóns de euros.
Tamén defendeu que os PGE para 2021 dotan ás Entidades Locais con recursos un 9,7% superiores aos do anterior exercicio. Ademais de incrementar a súa participación nos Ingresos do Estado nun 3%, os concellos disporán de 1.852 millóns de euros en transferencias para financiar políticas de gasto. Ademais, apostou a reforma do sistema de financiamento local, “en paralelo á do financiamento autonómico”.
Por outra banda, informou aos parlamentarios de que a próxima convocatoria da Comisión Nacional de Administración Local celebrarase por primeira vez no Senado. “Con iso queremos dar a esta Cámara a importancia que merece na arquitectura institucional como foro para propiciar acordos entre niveis territoriais, en xusta correspondencia co seu carácter de Cámara de representación territorial”.
O valor do público
Entre os principais valores que marcarán o traballo do Ministerio, Iceta puxo de relevo os servizos públicos, cuxa importancia, insistiu, puxo de manifesto a emerxencia sanitaria: “Á hora da verdade, o único que nos/nos separa do desastre é o público”.
O ministro subliñou a importancia das traballadoras e traballadores das administracións públicas, “que demostraron co seu labor comprometido máis aló das súas obrigas por que é necesario contar cuns servizos públicos suficientemente dotados e eficaces”.
Iceta comprometeuse a reducir “drasticamente” a “elevada” temporalidade da función pública, tamén na Administración Local: “O noso compromiso é traballar por conseguir unha taxa de temporalidade inferior ao 8% no conxunto das Administracións Públicas”.
Neste sentido, lembrou que o pasado 25 de marzo reuniuse a Comisión de Coordinación do Emprego Público, na que se abordou a reforma do Artigo 10 do Texto Refundido do Estatuto Básico do Empregado Público. “Os traballos para buscar solucións á excesiva temporalidade xa están en marcha”, insistiu.