- A metade dos fondos transferíronse para xestión directa pola comunidade e a outra metade foi executada polo Goberno central
- O delegado do Goberno, Denis Itxaso: “O diñeiro dos fondos europeos está a chegar, está a transferirse ás empresas e estase materializando en proxectos”
- Os fondos europeos suporán para o PIB vasco anual entre 1,6% e 2,3% de crecemento engadido no período 2021-2026
- A aposta polo coche eléctrico deixa 235 millóns de euros en empresas vascas por medio do PERCHE, 20 millóns para a compra de vehículos e 16,7 millóns para a instalación de infraestruturas de recarga
- Desde junio de 2018 a diciembre de 2022, el Gobierno ha ejecutado casi 900 millones de euros en las obras de la alta velocidad ferroviaria
- 5.400 pymes se han beneficiado del bono programa Kit Digital para acelerar su proceso de digitalización
- As pensións revalorizáronse e xa supoñen 308 euros máis ao mes que en 2018
O País Vasco ha recibido xa 1.784 millóns de euros dos fondos europeos do Plan de Recuperación, Transformación e Resiliencia, dos que practicamente a metade (o 50,1%, o que supón 895 millóns) transferíronse para xestión directa da comunidade a través da Conferencia Sectorial, convenios e concesións directas. Os outros 889 millóns de euros (o 49,9%) executáronse directamente pola Administración Xeral do Estado (AGE) e permitiron desenvolver máis de 6.480 proxectos. O delegado do Goberno no País Vasco, Denis Itxaso, presentou estes datos durante unha roda de prensa en Bilbao na que realizou un repaso do despregamento dos fondos europeos na comunidade autónoma e na que tamén destacou o compromiso do Goberno coa comunidade en diferentes ámbitos (pensións, salario mínimo, afiliación á Seguridade Social, abonos de transportes….). “Nos últimos meses”, recalcou Itxaso, “acelerouse o despregamento destes fondos por parte da AGE. O diñeiro está a chegar e estase transferindo ás empresas”. Os fondos europeos suporán para o PIB vasco anual entre 1,6% e 2,3% de crecemento engadido no período 2021-2026.
En concreto, o País Vasco ha recibido na convocatoria do PERCHE do Vehículo Eléctrico e Conectado máis de 235 millóns de euros para catro proxectos tractores liderados por Mercedes, Fagor, Irizar e SAPA. “Estes proxectos asegurarán a transformación do modelo produtivo cara á electrificación da mobilidade e o desenvolvemento industrial e a atracción de investimentos”, destacou Itxaso. A aposta polo vehículo eléctrico complétase coa achega por parte do Goberno doutros 20 millóns para a compra de coches e 16,7 millóns para a instalación de infraestruturas de recarga.
Outros 74 millóns de euros destináronse ao despregamento das enerxías renovables e o autoconsumo nos sectores produtivos e os fogares, cunha gran acollida que fixo necesario ampliar os fondos inicialmente asignados.
Doutra banda, “a nosa comunidade está a ser protagonista do proceso de descarbonización industrial con máis de 15 proxectos para o desenvolvemento da cadea de valor do hidróxeno renovable e máis de 18 millóns de euros de financiamento”, apuntou o delegado do Goberno. Itxaso destacou o proxecto de SENER para o establecemento dunha fábrica de electrolizadores co obxectivo de abastecer ao mercado español cunha tecnoloxía competitiva e de fabricación local financiado con 10 millóns de euros.
O tecido empresarial de País Vasco destaca polos seus elevados niveis de innovación, que se ven apoiados por universidades e parques científicos e tecnolóxicos. Neste ámbito, xa se investiron máis de 44 millóns de euros para, entre outros, programas tecnolóxicos como o aeronáutico e o de automoción sustentable, axudas á investigación e misións de I+D. En total hai 69 entidades do País Vasco participantes en proxectos de innovación empresarial.
Dinamismo das pemes vascas
Na actualidade xa hai máis de 6.750 pemes beneficiarias dos programas de apoio específico a este tipo de entidades. Concretamente, máis de 5.400 pemes xa obtiveron o bono para a súa dixitalización do programa KIT dixital (cunha achega total de 35 millóns de euros) e máis de 1.300 conseguiron garantías financeiras por preto de 100 millóns de euros para abordar proxectos de investimento e modernización.
A aposta pola innovación do País Vasco vese reflectida tamén no sector sanitario. No marco do PERCHE de Saúde de Vangarda e o Medicamento Personalizado, diferentes organizacións do País Vasco han recibido preto de 10 millóns de euros entre os que hai que destacar os 4,5 millóns de euros dos Plans Complementarios de I+D para financiar os proxectos Akribea e Brem para a implementación do medicamento personalizado e no que participan diversas empresas e centros de investigación como o CIC Biogune, a Universidade de Mondragón ou o Biobanco vasco. No ámbito das terapias avanzadas financiouse o proxecto CAR-NK "off the shelf": novas melloras e perspectivas de inmunoterapia contra cancros hematológicos en recaída ou refractarios financiado con 1M€. Doutra banda, os principais hospitais vascos recibiron máis de 25 millóns de euros para equipamentos sanitarios de alta tecnoloxía.
No referente á ciencia e a tecnoloxía, a aposta do Goberno de España pola vangarda e as novas tecnoloxías no País Vasco vese reflectido no apoio ao ESS Bilbao, un centro estratéxico de referencia internacional en Tecnoloxías Neutrónicas que achega coñecemento e valor engadido a través da contribución en especie ao proxecto da Fonte Europea por Espalación (ESS). Xa se investiron 3,3 millóns de euros dos 16M€ que se van a destinar entre 2022 e 2025, para a construción do instrumento denominado 'Miracles' -que formará parte da Fonte Europea de Neutróns por Espalación (ESS)- e co que se poderán realizar ensaios para facer ciencia de polímeros, enerxía, novos materiais e saúde. Miracles axudará no desenvolvemento de novos medicamentos para o tratamento de enfermidades como o cancro, o Parkinson ou o Alzheimer.
Fortalecemento da Formación Profesional.
Tamén destaca a aposta polo impulso da Formación Profesional onde está previsto a creación de máis de 9.000 novas prazas. Ademais, xa hai 97 entidades do País Vasco que participan con 3,8 millóns de euros en proxectos financiados na convocatoria de 2021 que pretende impulsar a colaboración entre os centros de FP e as empresas para abordar temáticas dirixidas á dobre transformación climática e dixital. Destacan os proxectos sobre a incorporación do hidróxeno nas cadeas de produción e a mobilidade dos Centros Integrados de Formación Profesional da Construción e Mendizabala en Vitoria-Gasteiz.
Adicionalmente, financiáronse investimentos para a implementación de sistemas dixitais interactivos nas aulas, para o desenvolvemento de competencias dixitais, para misións de I+D en Intelixencia Artificial (con 7 empresas seleccionadas: Iberdrola, Basque Center for Applied Mathematics, Fundación Tecnalia, Fundación Centro de Tecnoloxías de Interacción Visual e Comunicación Vicomtech, Bárbara IoT, Ariadna Instruments e Acexible Impacto) e para a mellora da conectividade a través da extensión da banda larga en 551 municipios vascos. Tamén se concederon axudas a proxectos innovadores no despregamento de tecnoloxías 5G e 6G avanzado, entre cuxos participantes está a Universidade do País Vasco.
Os fondos europeos han dedicado case outros 30 millóns de euros á construción de vivenda de protección oficial en Vitoria e San Sebastián.
Infraestruturas
Á marxe dos investimentos dos fondos europeos, o compromiso do Goberno español con Euskadi tradúcese na súa aposta polas infraestruturas da comunidade. Unha das vantaxes do País Vasco”, sinalou Itxaso, “é a súa localización estratéxica, tal e como se reflicte nos fluxos que rexistran os seus corredores de transporte cara a Europa e o resto da península. Esta localización estratéxica, unida á intensa mobilidade interna na comunidade, fai que sexa fundamental mellorar a súa conectividade”. Desde xuño do 2018 a decembro de 2022, o Goberno central ha executado case 900 millóns de euros na construción da liña de alta velocidade ferroviaria. Todos os tramos do ramal Bilbao-Vitoria avanzan a bo ritmo e xa se licitaron e adxudicado outros proxectos, como a estación de alta velocidade de Irun (65 millóns de euros), o terceiro fío entre Astigarraga e Irun (53 millóns de euros e xa está en obras) ou a redacción do proxecto de construción entre Vitoria e Burgos (21 millóns de euros).
No aspecto das infraestruturas tamén destacan os 28,5 millóns de euros para a construción da plataforma intermodal e loxística de Vitoria-Gasteiz e a súa conexión en largo estándar ao corredor atlántico.
Cohesión social
Por outra banda, ao longo desta lexislatura o Goberno de España centrou as súas políticas na cohesión social por medio de distintas medidas que se centraron nas persoas e a protección da clase media e traballadora para afrontar as situacións complexas que se tiveron que afrontar nos últimos anos.
Así, avanzouse no compromiso por dignificar as pensións ao garantir por Lei o mantemento do poder adquisitivo dos pensionistas. No caso de Euskadi, a pensión media de xubilación queda en 1.676,68 euros ao mes, o que supón 308 euros máis que en 2018. O Ingreso Mínimo Vital alcanzou a 23.346 fogares vascos, nos que viven 48.171 persoas. Outras medidas de carácter social son o bono eléctrico, con 55.581 perceptores e o abono de gratuíto de transporte (103.488 abonos expedidos).
Para analizar a situación do emprego, Itxaso referiuse a diferentes indicadores, como a afiliación á Seguridade Social. Os datos reflicten un importante crecemento positivo nos últimos cinco anos con 49.302 ocupados máis ata rozar o millón o pasado mes de febreiro (988.149 ocupados afiliados). Con relación aos contratos indefinidos, no período do 2019 a xaneiro de 2023, o aumento do número deste tipo de contratos na comunidade autónoma foi do 138%. E pensando na calidade de emprego dos traballadores o Goberno central ha elevado ata os 1.080 euros mensuais o Salario Mínimo Interprofesional para o ano 2023, polo que se incrementou un 47% nos últimos 5 anos. Esta contía retributiva mínima beneficia a 50.600 traballadores en Euskadi.