- O Goberno cofinancia e cogoberna xunto ao Executivo vasco os plans, que mobilizan en total 32,8 millóns de euros
- Denis Itxaso: “Os Plans Complementarios permiten a colaboración e traballo en rede entre as distintas comunidades autónomas de maneira que a achega de cada territorio contribúe aos retos comúns do país”
- Os plans, que contan con financiamento do Plan de Recuperación, Transformación e Resiliencia, fortalecen os investimentos en liñas de investigación na que Euskadi está moi avanzada
O Goberno de España destina xa 18,8 millóns de euros a Euskadi a cinco Plans Complementarios para impulsar programas de I+D+I en diferentes ámbitos de coñecemento. Trátase duns plans cogobernados e cofinanciados entre o Ministerio de Ciencia e Innovación e o Goberno vasco. Os cinco Plans Complementarios, que contan con financiamento do Plan de Recuperación, Transformación e Resiliencia, fortalecen os investimentos en liñas de investigación vinculadas coa estratexia de especialización intelixente (RISTRES). En total, os cinco plans mobilizan 32,8 millóns de euros: os 18,8 do Goberno español e outros 13,9 procedentes do Executivo vasco. O delegado do Goberno, Denis Itxaso, visitou hoxe xunto ao conselleiro de Educación do Goberno Vasco, Jokin Bildarratz, o Centro de Física de Materiais (en Donostia), que desenvolve dous dos Plans. O departamento de Educación tutela tres dos plans e os outros dous dependen do departamento de Desenvolvemento Económico, Sustentabilidade e Medio Ambiente.
Os Plans Complementarios son unha ferramenta creada polo Goberno para a posta en marcha de programas de investigación en áreas estratéxicas, cogobernados e cofinanciados coas comunidades autónomas. “Os Plans Complementarios”, sinalou Itxaso, “permiten a colaboración e traballo en rede entre as distintas comunidades autónomas de maneira que a achega de cada territorio contribúe aos retos comúns do país e a acelerar a posta en marcha de medidas transformadoras para a nosa economía”. Ademais, “estes Plans permiten aliñar os esforzos da administración central, as comunidades e os fondos europeos ante os retos crave que nos/nos esperan como país e como sociedade”.
En total, prevíronse oito Plans Complementarios que mobilizarán 444,8 millóns de euros ata 2025, dos que o Ministerio de Ciencia e Innovación financiará 285,4 millóns de euros, o 64% do orzamento total, e as CCAA o 36% restante, con 159,4 millóns de euros. No caso de Euskadi, o Goberno vasco participa en cinco plans: Biodiversidade (achega 395.650 euros e o Goberno central 734.779 euros); Biotecnoloxía aplicada á saúde (4,5 millóns de euros e outros 4,5 millóns do Goberno central); Comunicación Cuántica (3.189.383 millóns de euros e outros 5.810.617 do Goberno español); Enerxía e Hidróxeno Renovable (1.269.460 euros e outros 2.279.000 do Goberno central) e Materiais Avanzados (4.641.000 millóns de euros e 5.559.000 do Goberno español).
Plan Complementario de Biotecnoloxía Aplicada á Saúde
Este programa oriéntase ao desenvolvemento de ferramentas para o diagnóstico, prognóstico e terapias avanzadas ou dirixidas en medicamento personalizado. Euskadi conta con importantes capacidades de investigación nestes ámbitos, como o Basque Resource for Electron Microscopy (BREM), unha plataforma de criomicroscopía electrónica (crioME) dotada de tecnoloxía singular e disruptiva para a bioloxía estrutural aplicada ao medicamento personalizado.
Outras das fortalezas do sistema vasca son o Instituto de Investigación Sanitaria Biocruces, en BIOEF; a Unidade de Biofísica da UPV; Mondragon Eskola; Centros Tecnolóxicos AZTI, TECNALIA, TEKNIKER, e VICOMTECH, así como no CIC Biogune .
Plan Complementario de Comunicación Cuántica
Este programa trata de impulsar o desenvolvemento e a implementación de tecnoloxías dixitais cuánticas. O obxectivo é crear unha infraestrutura de comunicación de alta seguridade en España, apoiar a industria cuántica europea e impulsar un novo sector industrial con novas empresas nos ámbitos dixital e de ciberseguridade. A tecnoloxía cuántica é unha rama da física cuántica moi presente nos nosos días, como no teléfono móbil, os GPS, os reloxos, lector do código de barras ou o escáner médico.
O Goberno Vasco puxo en marcha en 2021 a Estratexia Ikur 2030, onde as tecnoloxías cuánticas constitúen un dos catro nichos ou ámbitos estratéxicos xunto con as neurociencias, a neutriónica ou a supercomputación e a intelixencia artificial. O próximo ano San Sebastián albergará o sexto ordenador cuántico de IBM
Plan Complementario de Enerxía e Hidróxeno Renovable
O Plan Complementario de Enerxía e Hidróxeno Verde expón accións estratéxicas que se levarán a cabo de maneira coordinada co Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC) para establecer, incorporar e afianzar ao hidróxeno verde como unha solución para a electrificación do sistema enerxético, así como a descarbonización do transporte e a industria. Entre outras liñas de actuación, figuran a xeración de hidróxeno verde a baixa temperatura a partir de enerxía renovable e de enerxía eólica off-shore; desenvolvemento de sistemas para o almacenamento a presión e subministración de hidróxeno verde e a posta en marcha de Centro Nacional de Investigación de Almacenamento Enerxético.
Plan Complementario de Biodiversidade
Este Programa, denominado ‘Exploración, análise e prospectiva da biodiversidade: Posibles respostas á estratexia 2030 de desenvolvemento sustentable nun escenario de cambio global’, ten por obxectivo o desenvolvemento de solucións que estean centradas na natureza, e que teñan en conta como inciden nela as actividades antrópicas, para deter a crise de Biodiversidade á vez que permitan a mitigación e adaptación dos sistemas naturais ao cambio climático.
Plan Complementario de Materiais Avanzados
Este programa pretende desenvolver redes de investigación para descubrir novos materiais máis sustentables, que se usarán nas baterías, os vehículos eléctricos e as placas solares, entre outras tecnoloxías. É dicir, potencia unha investigación sobre os materiais con funcionalidades avanzadas para a nova transformación tecnolóxica. Por exemplo, a nova física que xorde no límite 2D con vistas ás súas aplicacións ou a investigación en materiais para a enerxía, desenvolvendo e integrando materiais e procesos innovadores clave na transición enerxética cara a unha economía verde e resiliente.
A participación de Euskadi centrarase nos ámbitos de Tecnoloxías da Información e as Comunicacións (materiais para fabricación eficiente de compoñentes electrónicos, novos conceptos de almacenamento e procesado da información, detección optimizada, etc.), Mobilidade; e Hábitat e Medio Ambiente.