La delegada del Gobierno en Navarra, Alicia Echeverría, ha presentado esta mañana el nuevo modelo de respuesta policial a la violencia de género. Lo ha hecho acompañada por Estrella Lamadrid, directora de la Unidad de Coordinación contra la Violencia sobre la Mujer; por Jesús González García, inspector jefe de la brigada provincial de policía judicial y jefe de la UFAM, la Unidad de Familia y Menor de Policía Nacional; y el subteniente Óscar Silva, jefe del EMUME, el Equipo Mujer-Menor de la Guardia Civil en Navarra.
O novo modelo apóiase en dous instrumentos: o Sistema VioGén 2, plataforma dixital de novo deseño que incorpora a tecnoloxía máis avanzada na materia, e o Protocolo 2025, que aglutina e actualiza todas as novidades introducidas polas sucesivas instrucións ditadas pola Secretaría de Estado de Seguridade desde 2018.
El Ministerio del Interior creó y puso en marcha el Sistema de Seguimiento Integral de los casos de Violencia de Género en julio de 2007, y le dotó de un conjunto de herramientas tecnológicas innovadoras para practicar y administrar las evaluaciones de riesgo de las mujeres víctimas, así como de las funcionalidades precisas para llevar a cabo el seguimiento de cada caso y la implementación de las medidas de seguridad y protección policial acordes con los niveles de riesgo resultantes.
En todo este tiempo, el Sistema VioGén ha sido modificado en numerosas ocasiones para mejorar su operatividad y resultados, pero en 2023 los responsables del Área de Violencia de Género de la Secretaría de Estado de Seguridad llegaron a la conclusión de que la plataforma informática no admitía más modificaciones y optaron por diseñar una nueva, que ha estado sometida a pruebas durante siete meses en distintas comisarías de Policía Nacional y cuarteles de la Guardia Civil.
O novo Sistema VioGén 2 incorpora melloras de carácter técnico e funcional a distintos niveis que permiten incrementar a xestión práctica, mellorar as canles de colaboración con outras institucións e interconectar bases de datos relacionadas coa loita contra a violencia de xénero. Entre estas novidades destacan:
• Incorpora novos indicadores nos formularios de valoración do risco e unha mellor calibración dos algoritmos que determinan estes niveis, o que reduce o risco de erro na valoración realizada.
• Mejora la interconexión e interoperabilidad y aumenta las bases de datos y otros aplicativos policiales que alimentan de información al sistema. VioGén 2 integra ahora las siguientes bases de datos:
ou Base de Datos de Sinalamentos Nacionais (BDSN)
ou Sistema de Denuncias Policiais (SIDENPOL)
o Sistema Integrado de Gestión Operativa, Análisis y Seguridad Ciudadana (SIGO) de la Guardia Civil
ou Sistema Informático Penal (SIP)
ou Sistema de Información Social Penal (SISPE)
ou Sistema Xudicial (SIRAJ)
ou Sistema Integral de Atención a Vítimas (SIAV) de Cataluña
ou Sistema de Protección de Mulleres (EBA) do País Vasco
ou Sistema de seguimento telemático COMETA
ou Servizo Telefónico de Atención e Protección para vítimas de violencia contra as mulleres (ATEMPRO)
ou ALERTCOPS
ou Oficina Nacional contra as Violencias Sexuais (ONVIOS)
• Mellora a capacidade de resposta do sistema ás novas necesidades evolutivas, correctivas ou adaptativas que se poidan presentar no futuro, ao estar deseñado para facilitar a incorporación de novos software e aplicacións.
• Mellora a capacidade de adaptación e resposta do sistema ao crecemento de usuarios do sistema e aumenta a velocidade de interconexión entre estes e as institucións que operan na plataforma.
• Incrementa a seguridade do sistema e reduce o risco de que se produzan brechas de seguridade.
• Proporciona unha xestión avanzada de notificacións automatizadas, o que permite aos usuarios e institucións que operan no sistema recibir información inmediata das novidades que se produzan nos casos abertos do seu incumbencia.
Protocolo 2025
O funcionamento de VioGén 2 é indisociable do novo Protocolo para a Valoración e Xestión Policial do Nivel de Risco de Violencia de Xénero e Seguimento dos casos a través do Sistema VioGén 2 (Protocolo 2025), aprobado pola Secretaría de Estado de Seguridade para integrar, refundir e actualizar toda a normativa e instrucións ditadas na materia desde 2018.
O Protocolo 2025 aborda cuestións que afectan o traballo diario das unidades policiais no tratamento específico de certos casos de violencia de xénero, para o que clasifica e estrutura tanto as medidas policiais de protección de obrigado cumprimento segundo cada nivel de risco como a elaboración do Plan de Seguridade Personalizado de Protección.
As principais novidades introducidas no Protocolo 2025 son:
• Define pautas específicas para a correcta creación, actualización e xestión dos casos de violencia de xénero no Sistema VioGén-2 por parte do persoal e unidades policiais, aliñadas cos estándares establecidos pola normativa sobre protección de datos persoais, dado que moitos dos datos tratados pertencen a categorías especiais que esixen un estrito cumprimento dos principios de confidencialidade e seguridade.
• Desaparece el nivel de riesgo ‘No Apreciado’, por lo que los casos se distribuyen en cuatro niveles de riesgo: ‘Bajo’, ‘Medio’, ‘Alto’ y ‘Extremo’.
o El nivel ‘Bajo’ se subclasifica, a efectos de gestión del riesgo, en dos niveles en virtud de la existencia o no de medidas judiciales en vigor.
• En las valoraciones policiales de evolución del riesgo (VPER) se reduce el tiempo para su elaboración tras una nueva denuncia y se simplifican actuaciones para ejecutar las reevaluaciones periódicas de riesgo.
• Naqueles casos identificados polo sistema como de maior risco para a vítima establecerase un período máis prolongado para que o axente encargado de implementar as medidas de protección leve a cabo a reevaluación sistemática, co obxecto de evitar unha caída acusada e aguda do nivel de risco e garantir unha protección máis efectiva.
• Precisa o modo de proceder das unidades policiais e en especial o tratamento específico dos casos de violencia de xénero de especial relevancia, con menores, con agresores persistentes ou con vítimas remisas á intervención policial ou moi vulnerables. Nestes supostos:
o Fija un seguimiento más riguroso y eficiente de la protección de las víctimas identificadas en algún momento con este riesgo cualificado.
o Incluye un apartado específico sobre medidas de protección ante la presencia de menores que conviven en el hogar y recoge la necesidad de adoptar estrategias específicas.
o Establece medidas de ciberseguridad en un contexto donde el uso de los dispositivos electrónicos y las redes sociales pueden representar un riesgo adicional.
As cifras de Navarra
Con data de 7 de febreiro, hai na Comunidade Foral 1.956 casos activos en VioGén, que afectan a 1.897 vítimas e a 1.912 victimarios.
De todos ellos, 29 casos son de riesgo alto, 355 casos son de riesgo medio, 781 casos son de riesgo bajo y 791, de riesgo no apreciado.
En 1.626 de estos casos existe una orden de alejamiento en vigor.
Además, 1.025 de los casos activos son de especial relevancia, en 319 de los casos activos hay menores en situación de vulnerabilidad y en 118 de los casos hay menores en situación de riesgo.