A Delegación do Goberno de Melilla acolleu a presentación do proxecto en España do proxecto ‘Migration In Mind’ de Médicos do Mundo, iniciativa que ten como obxectivo establecer un marco sustentable de servizos relacionais con saúde mental e apoio psicosocial para persoas migrantes.
En la presentación del proyecto, que cuenta con la participación de Médicos del Mundo de Eslovaquia, Bélgica, Croacia, cuyos representantes han estado presentes en el encuentro de esta mañana en la sede de la Delegación del Gobierno ciudad para intercambiar experiencias y para seguir avanzando en el proyecto que están desarrollando.
A Xefa da Unidade de Coordinación contra a Violencia sobre a Muller da Delegación do Goberno en Melilla, Laura Segura Sarompas, explicou que por parte de Médicos do Mundo estableceuse a proposta de que se puidese expor a perspectiva de xénero e, como desde a cidade trabállase, en colaboración coas distintas organizacións e entidades con persoas migrantes e, concretamente, con mulleres, “puidésemos intercambiar experiencias e explicar como se desenvolve todo este traballo, en colaboración coas distintas organizacións de face á asistencia ás persoas migrantes”.
“Tenemos claro que, desde que se produce una feminización en el concepto de migración, es fundamental tener esta mirada y entender claramente que las personas migrantes, por su experiencia de vida, están expuestas a situaciones bastante difíciles, complicadas y que pueden afectar directamente a su salud mental, pero evidentemente a las mujeres aún más”, ha señalado.
Así, Segura ha señalado que están “expuestas a discriminaciones, a estereotipos, a presiones culturales y sociales y, sobre todo, expuestas a violencias, tanto en el origen, que puede ser incluso el motivo de este movimiento migratorio, como en el trayecto y en el propio destino”.
A Xefa da Unidade asegurou que “tentamos sempre ter esta mirada cando traballamos na violencia e tentamos tamén facer conciencia social sobre a importancia de abrir o concepto de violencia máis aló das violencias que sofren as mulleres polo feito de ser mulleres, dentro do que entendemos como a lei de violencia de xénero”, e así se abarcaron cuestións como a mutilación xenital feminina, a explotación sexual, trátaa de mulleres e nenas con fins de explotación sexual, os matrimonios forzados… “que son moitas destas violencias que, ademais teñen, unha repercusión moi grande na saúde mental das mulleres e, sobre todo, neste proxecto tentan abarcar todo o que ten que ver con esta saúde mental e como mellorar o acceso á saúde”.
Dereito á saúde mental
A referente técnica de Saúde Mental e Apoio Psicosocial en Médicos do Mundo España, Eva Gallego, pola súa banda, explicou que o nome do proxecto -a migración en mente- fai referencia a dous dereitos: “o de migrar, que é un dereito universal, e o dereito á saúde e á saúde mental, porque sen saúde mental non podemos falar de saúde”.
Así, lembrou que Médicos do Mundo España leva moitos anos traballando con colectivos vulnerables, incluíndo persoas migradas e tamén no ámbito de saúde mental e, nos últimos anos, “tentamos un pouco harmonizar as formas de intervir, ver que boas prácticas axúdannos a facilitar o proceso de integración destas persoas e o acceso aos recursos de saúde mental”.
Tal e como relatou, fai un par de anos foron contactados polos socios de Médicos do Mundo Bélxica, por unha convocatoria europea “que precisamente o que pretende é tentar facer ese intercambio e ver que prácticas son interesantes, como podemos mellorar a atención en saúde mental e en apoio psicosocial coa poboación desprazada ou migrada máis vulnerable, solicitantes de protección internacional, persoas que se atopan neste momento indocumentadas, sobreviventes de redes de tráfico de persoas….”.
Segundo trasladou Galego, este proxecto arrincou en setembro, en Zagreb, e conta con viaxes de estudo “para coñecer distintos contextos migratorios e ver que se está facendo para facilitar o acceso a recursos de saúde mental ás persoas migradas en distintos contextos para tentar ver cales son as mellores prácticas e como podemos adaptalas aos contextos”.
Así, en el caso de España “decidimos que el proyecto se ejecutara en Melilla porque creemos que es un lugar clave como tránsito migratorio y también como espacio de convivencia intercultural por su particularidad del contexto”.
Na súa intervención ante os medios de comunicación, deixou claro que as organizacións de dereitos humanos “non pretendemos substituír ao sistema público de saúde senón reforzar e, ás veces, é necesaria unha competencia intercultural nos recursos de saúde”.
De feito, avanzou que “imos facilitar formacións, materiais, encontros… con profesionais da saúde e da saúde mental para ter un enfoque un pouco máis intercultural, que teña en conta a cosmovisión da saúde desde distintas culturas das persoas coas que convivimos nos distintos contextos”.
Apoio para mulleres migrantes
La coordinadora de Médicos del Mundo Melilla, Silvia Madejón, ha recordado que su entidad ha hecho una apuesta desde el año 2021 “incorporando la figura de la psicóloga dentro del proyecto, porque creíamos que era una necesidad dentro de la ciudad de cubrir parte de esa salud mental”.
Así, explicou que “empezamos traballando con grupos de apoio para mulleres migrantes, residentes da cidade, que xa funcionaron desde entón”. Neste sentido puxo en valor este apoio ante as situacións que se viven dentro da migración, unido ao feito de ser muller e das distintas violencias que se van atopando, “dálles forza para poder afrontar todo isto, xa que, cando un non está ben psicoloxicamente, ten moitísimas máis dificultades para poder afrontar o que se fai”.
É máis, informou que, durante estes meses estiveron traballando no CETI con persoas de orixe latina, que estaban a demandar o tema da saúde mental, e traballouse con eles todo relacionar co voo migratorio. “Moitas veces esas situacións que eles traen en por sis, o sistema de crenzas, como se integra e, por exemplo, no caso doutro tipo de idiomas, o poder expresar as emocións é moi difícil se non o fas na túa lingua materna, co cal, todo este tipo de situacións, temos que ilas engadindo dentro dese proceso complicado que se vive e darlles ferramentas”, expuxo.
Iso si, apuntou que a intervención que se fai “é moi diferente coas persoas en tránsito con respecto ás persoas que residen en Melilla, porque as persoas en tránsito necesitan algo moito máis rápido para logo poder continuar nese proceso. Con todo, as persoas que residen aquí, hai moito máis tempo e moito máis espazo de poder intervir con elas”.