O ministro de Cultura, Ernest Urtasun, visitou esta mañá xunto ao conselleiro de Cultura, Turismo, Deporte e Mocidade dA Rioxa, José Luís Pérez, o avance das obras de emerxencia do Mosteiro de Suso, en Santo Millán do Cogolla (A Rioxa), que comezaron o pasado decembro de 2024. O proxecto, dotado polo Ministerio de Cultura cun investimento de 4.515.954 euros, e cun prazo de execución previsto de 24 meses, está a levarse a cabo polo Instituto do Patrimonio Cultural de España (IPCE).
O ministro de Cultura, Ernest Urtasun, sinalou que este investimento “demostra o noso compromiso coa Comunidade dA Rioxa para protexer o seu patrimonio, que é clave para entender a historia da nosa lingua e do noso país”. Ademais, expresou que, grazas a estes traballos, “as xeracións futuras poderán seguir gozando do Mosteiro de Suso, que é un lugar único e un símbolo fundamental da nosa identidade cultural”.
Urtasun presentou ademais o programa ‘Aberto por restauración’ que se ofrecerá, entre os meses de xuño e setembro, aos visitantes deste importante monumento como alternativa ás visitas turísticas habituais, que foran suspendidas de forma temporal debido ás obras.
Las visitas guiadas, de 50 minutos de duración y gratuitas, tendrán lugar todos los sábados del 14 de junio al 14 de septiembre, en dos horarios (11 horas y 13 horas), y contarán con un aforo limitado a 20 personas. El formulario de inscripción estará disponible próximamente en la página web del IPCE.
O programa prevé un percorrido guiado polo interior do edificio, así como o acceso á torreta de estada habilitada para as visitas turísticas co obxectivo de comprender o alcance da implantación dos medios auxiliares e o desenvolvemento de estudos para ampliar o coñecemento sobre a historia e conservación do monumento.
Obras de emerxencia para garantir a estanqueidad e estabilidade
A intervención en execución foi declarada de emerxencia polo Consello de Ministros en decembro de 2024 debido á actual inestabilidade estrutural do edificio. Isto, sumado ás persistentes filtracións de auga, incrementadas polas choivas torrenciais acaecidas nA Rioxa o pasado outono, comprometen a integridade estrutural do conxunto monástico, declarado Patrimonio Mundial pola UNESCO en 1997, e considerado como o berce da lingua castelá.
As obras están centradas nun dobre obxectivo: por unha banda, na eliminación dos focos de humidade do edificio e a desviación das augas superficiais da contorna para conseguir unhas condicións ambientais interiores adecuadas; e por outro, na consolidación estrutural do edificio e do terreo sobre o que se asenta e encosta.
Con el propósito de proteger el edificio de las filtraciones de agua durante el transcurso de la obra, se ha instalado una sobrecubierta provisional que será retirada una vez quede garantizada la estanqueidad del conjunto. Las obras implicarán la actuación sobre las cubiertas del conjunto y resto de elementos constructivos afectados por procesos patológicos, con especial atención a los movimientos estructurales activos presentes en las estructuras murarias, arcadas y soleras.
Dada a natureza do ben afectado, todas as actuacións estarán fundamentadas nun profundo coñecemento do edificio, incluíndose o desenvolvemento de ensaios diagnósticos non invasivos, monitorización de movementos estruturais, investigacións históricas e arqueolóxicas, e caracterización de materiais, entre outros. Estes estudos sumaranse aos realizados polo IPCE ata o momento: un levantamento fotogramétrico do edificio e un estudo geofísico e xeolóxico da contorna.
Mosteiros de Suso e Yuso
O Mosteiro de Suso, fundado en época visigoda polo eremita Santo Millán, foi a orixe dunha das primeiras comunidades monásticas hispánicas e converteuse nun importante centro relixioso, cultural e lingüístico. Ampliado en estilo mozárabe e posteriormente románico, nel escribíronse importantes textos medievais como as glosas emilianenses, que marcan o nacemento do idioma español. Aínda que a súa difícil localización motivou a construción do Mosteiro de Yuso, Suso seguiu sendo un lugar de estudo e retiro, e foi tamén berce do primeiro poeta coñecido en lingua castelá, Gonzalo de Berceo.
O conxunto monástico de Santo Millán do Cogolla, formado polos Mosteiros de Suso e Yuso, foi declarado Patrimonio da Humanidade pola UNESCO en 1997, e destaca polo seu impacto relixioso e cultural nA Rioxa e Navarra, e a súa vinculación coa orixe da vida monástica en España e a lingua castelá.
