El Instituto para la Transición Justa (ITJ), organismo autónomo del Ministerio para la Transición Ecológica y el Reto Demográfico (MITECO), en colaboración con la Xunta de Galicia y la Asociación de Municipios en Transición Justa-Asociación de Comarcas Mineras (ACOM de la FEMP) han celebrado hoy en Casa Dopeso de As Pontes una jornada informativa sobre la evolución de los trabajos del Convenio de Transición Justa que se están desarrollando para esta zona. En el encuentro han participado representantes de los municipios incluidos en este Convenio, organizaciones empresariales y sindicales además de empresas, asociaciones y otros actores locales.
En el acto de apertura han intervenido Laura Martín, directora del ITJ; María Rivas, subdelegada del Gobierno en A Coruña, Pablo Fernández, director general de Planificación Energética y Recursos Naturales de la Xunta de Galicia; Carolina Morilla, secretaria general de ACOM y Valentín González, alcalde de As Pontes.
En a súa intervención, Laura Martín destacou que “o traballo dos Convenios de Transición Xusta está a dar excelentes resultados, particularmente nesta zona. Os proxectos industriais supoñen unha ganancia de emprego industrial moi significativa respecto dos niveis de emprego da central. Pero ademais apoiamos proxectos municipais para mellorar os servizos dos municipios e abrimos liñas a axudas para que as PEMES do territorio poidan pór en marcha novas iniciativas”.
Pola súa banda, María Rivas sinalou a aposta do Goberno por “revitalizar económica e socialmente” os concellos afectados polo peche de Meirama e As Pontes: “un Goberno que non eludiu a responsabilidade de buscar un futuro para estes municipios porque o obxectivo desta transición é xerar nova actividade e novo emprego".
El Convenio de Transición Justa de As Pontes engloba los 11 municipios de la provincia de A Coruña y otros 3 de la provincia de Lugo que han sufrido impactos en las rentas y en el empleo a consecuencia del cierre de la Central Térmica de As Pontes. Se tratada de Cabanas, A Capela, Cerdido, Ferrol, Mañón, Moeche, Monfero, Muras, Ortigueira, As Pontes, San Sadurniño, As Somozas, As Vilalba y Xermade.
Es un dos 15 Convenios que se están levando a cabo en España para atender os efectos do peche de minas de carbón, centrais térmicas de carbón e nucleares.
PROXECTOS DE INFRAESTRUTURAS MUNICIPAIS
Durante o transcurso da xornada, o ITJ informou sobre os resultados da resolución provisional das axudas a proxectos municipais para infraestruturas dixitais, ambientais e sociais destinadas aos 197 municipios de Transición Xusta e que están financiadas con 91 millóns a través do Plan de Recuperación.
Destaca desta convocatoria o éxito de participación, xa que os catorce municipios incluídos no Convenio dAs Pontes presentaron un total de 20 proxectos. Tras o proceso de avaliación, o ITJ aprobou a concesión provisional de máis de 7 millóns para financiar 12 proxectos de infraestruturas que se desenvolverán en Cabanas, Cerdido, Ferrol, Mañón, Moeche, Monfero, Ortigueira, San Sadurniño, As Somozas, Vilalba e Xermade. Terminado o período de alegacións, espérase que a resolución definitiva publíquese nas próximas semanas.
Las subvencións permitirán a rehabilitación e transformación de bens, espazos e terreos de titularidade pública para novos usos que reforcen o seu compoñente dixital, ambiental e social ou axudarán á creación de novos espazos.
Nova convocatoria con 25 millóns
O alto índice de participación e a calidade dos proxectos presentados han impulsado ao ITJ a traballar nunha nova convocatoria de axudas con idénticos obxectivos dotada con 25 millóns de euros que se lanzará proximamente. Así, os concellos terán unha nova oportunidade para materializar as súas propostas.
NOVOS PROXECTOS ENERXÉTICOS E INDUSTRIAIS
Esta Xornada é o ámbito onde se presentan os proxectos apoiados polo ITJ na zona e realízase un seguimento dos proxectos impulsados polo 'Acordo por unha transición enerxética xusta para centrais térmicas en peche: o emprego, a industria e os territorios’ asinado en marzo de 2021 entre o Goberno, as centrais sindicais e as compañías titulares das centrais térmicas. Os seus focos de actuación prioritaria son o mantemento do emprego nos territorios e a súa dinamización económica e industrial a través da procura de novos investimentos.
En primeiro lugar, a empresa Sentury Tyre construirá este ano/este ano nAs Pontes, nos terreos da antiga mina, unha fábrica de pneumáticos intelixentes que requirirá dun investimento de 477 millóns. Terá unha capacidade de produción de 12 millóns de pneumáticos ao ano, creará 750 empregos e multiplicará o volume de tráfico do Porto de Ferrol.
Pola súa banda, Endesa informou da localización, nos terreos da central térmica, dunha fábrica da compañía ENCE para a produción de biocombustibles, bio-produtos e celulosa especial, que implicaría un investimento duns 355 millóns. Este proxecto xerará 150 postos de traballo directos que poderían alcanzar os 1.000 empregos tendo en conta o emprego directo e inducido.
A estas iniciativas industriais súmase o proxecto da compañía Endesa para substituír os 1.400 MW de produción de enerxía eléctrica a partir de carbón, por 1.300 MW de produción renovable destinados, en gran medida, a abastecer ás empresas localizadas na contorna como é o caso de Sentuty Tyre e Alcoa. Ademais, creará un centro loxístico para o mantemento dos parques eólicos que dea servizo ás súas instalacións en España e levantará unha planta de hidróxeno verde de 100 MW. Tamén acometerá o desmantelamento da central que xerará emprego a curto e medio prazo, porá en marcha un importante plan de formación para as persoas da contorna e dará impulso loxístico á terminal do Porto de Ferrol.
Gracias a la pauta de dar prioridad a los proyectos de innovación energética localizados en zonas de transición justa aplicable a las líneas de ayudas gestionadas por el MITECO y sus organismos asociados, el Instituto para la Diversificación y el Ahorro de Energía (IDAE), dependiente de este Ministerio, ha concedido a un proyecto de hidrógeno verde, impulsado de forma conjunta por las compañías Naturgy, Reganosa y Repsol, 15 millones en ayudas.
Esta fórmula de priorización seguirá desplegándose desde MITECO y desde IDAE para proyectos de hidrógeno verde, almacenamiento, reciclaje de aerogeneradores, comunidades energéticas, biogás, redes de calor y frío, renovables marinas, etc.
AXUDAS PARA EMPRESAS DE MUNICIPIOS DE TRANSICIÓN XUSTA
En a xornada presentáronse as novas axudas a empresas co obxectivo de impulsar a xeración de nova actividade, a diversificación económica, a xeración de emprego, así como contribuír a manter os postos de traballo das empresas locais.
Ayer el BOE publicaba unha convocatoria destinada a pequenos proxectos de investimento. Está dotada con 10 millóns e orientada a pequenos proxectos de investimento que requiran polo menos 30.000 euros e que se comprometan a manter o emprego ou a crear un novo posto de traballo no caso de novas actividades. Complementa a convocatoria publicada o pasado 7 de marzo, o BOE dotada con 40 millóns destinados a proxectos empresariais xeradores de emprego que requiran dun investimento de 100 mil euros e xeren, polo menos 3 postos de traballo.
Para la adjudicación de las ayudas, se valorarán los beneficios medioambientales y sociales de los proyectos, su capacidad de generación de empleo, su efecto tractor sobre el territorio, su innovación y su localización en municipios afectados por la despoblación, el reto demográfico y el cierre de minas de carbón y centrales. Las pequeñas y medianas empresas también contarán con puntuación adicional.
FONDO DE TRANSICIÓN XUSTA
En el transcurso de la Jornada, el representante de la Xunta de Galicia ha presentado sus próximas líneas de ayuda financiadas a través del Fondo de Transición Justa (FTJ) de la Unión Europea.
O Plan do FTJ para Galicia estrutúrase en seis áreas de intervención principais: descarbonización e renovación industrial de industrias tractoras; impulso á cadea de valor das enerxías renovables, o autoconsumo, o almacenamento enerxético e o hidróxeno renovable; impulso a PEMES e proxectos empresariais tractores para a diversificación económica dos territorios; fomento de centros dixitais de desenvolvemento de sistemas, monitorización, control de operacións; e por último a promoción de iniciativas de formación e cualificación para a inserción laboral de desempregados afectados e formación en transición dixital e verde.
RESULTADOS DO PROCESO PARTICIPATIVO
O proceso de participación pública iniciado en xullo de 2020 que tiña como obxectivo captar e identificar iniciativas para xerar un novo tecido produtivo na zona, permitiu recompilar 75 ideas e propostas de 56 actores entre os que se atopan administracións públicas, organizacións empresariais e sindicais, empresas, asociacións, grupos de desenvolvemento local, etc.
De esta porcentaxe, ao redor do 64% poderían acceder a liñas de axuda do ITJ xa en marcha como as destinadas a empresas. Adicionalmente, poden beneficiarse doutras vías de apoio económico xestionadas de maneira centralizada desde o Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico, como sucede co Proxecto Estratéxico para a Recuperación e Transformación Económica de Enerxías Renovables, Hidrógeno Renovable e Almacenamiento (PERCHE ERHA) -previsto no Plan de Recuperación, Transformación e Resiliencia- que puntúa especialmente a contribución a zonas de transición xusta ou reto demográfico.