O Consello de Ministros aprobou, por proposta do Ministerio de Traballo e Economía Social, o Real Decreto-lei de medidas urxentes en materia de incentivos á contratación laboral.

O texto asíntase en tres principios básicos, a igualdade, a estabilidade e a eficiencia, xa que permite asegurar o acceso ao mercado de traballo en condicións de igualdade a aqueles colectivos con maiores dificultades e, neste sentido, tamén dar cumprimento ao artigo 9.1 da Constitución Española; facilita a integración laboral, polo que constitúe unha peza básica para garantir a estabilidade e un mercado de traballo resiliente e inclusivo e tamén proporciona todas as pezas para que os estímulos sexan eficientes a través dun mecanismo de avaliación e dos necesarios medios de coordinación para que non se solapen cos estímulos doutras administracións.

É importante subliñar que se estimula non só o acceso senón que se vai máis aló para impulsar a integración, é dicir, un emprego de calidade e, por tanto, mediante a contratación indefinida e a xornada completa como norma, fronte ao escenario previo á reforma laboral, cunha norma que promovía o emprego precario.

A norma tamén responde á necesidade de unificar, simplificar, homoxeneizar e facer máis eficaces os incentivos á contratación que na actualidade están contidos en normas que dispoñen unhas 76 medidas. Ademais, acentúan esta dispersión as axudas no ámbito autonómico que, ata agora, carecían dun marco xurídico común que achegase unha visión integral.

O Real Decreto-lei sustenta a nova Lei de emprego e dá cumprimento á Reforma 7 do compoñente 23 do Plan de Recuperación, Transformación e Resiliencia que ten por obxecto a revisión das subvencións e bonificacións á contratación laboral.

Os incentivos á contratación se focalizan nos contratos indefinidoscelebrados con persoas de atención prioritaria, así como na transformación de determinados contratos temporais en indefinidos.

Simplifícanse e homoxeneizan os requisitos das empresas beneficiarias. Por exemplo, para os contratos financiados mediante bonificacións establécese que o empregador deberá manter en situación de alta, ou asimilada á de alta, na Seguridade Social á persoa traballadora contratada polo menos tres anos desde o inicio do contrato incentivado.

A nova regulación unifica aspectos relativos ás contías das bonificacións nas cotas da Seguridade Social. Desta maneira, no caso das bonificacións destinadas a promover a contratación laboral, establécese unha contía de bonificación por cada mes natural completo, así como a fórmula para calcular o importe da bonificación aplicable cando a persoa traballadora non figure de alta durante todo ese mes.

Carencias pendentes de solución

O sistema de incentivos á contratación vixente ata agora urxía ver revisadas as súas contías, en moitos casos desactualizadas. Tamén adoecía de carencias nos sistemas de información, coordinación e de avaliación.

Tal e como sinalou a AIReF, se ben os incentivos existentes ata agora facilitan acceder ao emprego en períodos de crises, fano con efectos modestos, en perfís cualificados e que non perduran no tempo.

Obxectivos da norma

O Real Decreto-lei, no marco das Políticas Activas de Emprego (PAE), ten como obxectivo xeral mellorar a calidade no emprego, a súa creación neta e o seu mantemento e promocionar a contratación das persoas desempregadas, facendo foco nas máis vulnerables ou con baixo potencial de empregabilidade; contribuír ao mantemento e á mellora da calidade do emprego e á promoción profesional das persoas ocupadas; así como fomentar a creación de emprego no ámbito da economía social.

Estas medidas permitirán incentivar o tránsito das situacións formativas en prácticas ou mediante contrato temporalen contratos indefinidos, así como a contratación directamente vinculada á conciliación.

Outro dos obxectivos prioritarios é o fomento da contratación de persoas con discapacidade, priorizando as que conten con maiores dificultades e, en xeral, a transición ao emprego ordinario.

Tamén impulsar o fomento do traballo autónomo e da economía social como instrumento eficaz de xeración de traballo estable e de calidade.

Desta maneira, a capitalización da prestación por desemprego, como medida de fomento do emprego, ten unha gran importancia tanto para as sociedades laborais como para as cooperativas, pois posibilita que as persoas traballadoras por conta allea poidan adquirir a condición de socias traballadoras ou de traballo, ao pór ao seu dispor os recursos económicos necesarios para poder adquirir as accións ou participacións das estas entidades da Economía Social que, doutro xeito, non obterían.

A norma recoñece a dimensión sectorial e territorial das axudas ao emprego e impulsa a participación das organizacións empresariais e sindicais máis representativas, outros axentes e niveis territoriais no desenvolvemento de instrumentos ou medidas que favorezan o cumprimento dos obxectivos desta norma.

Medidas de nova implantación

Son medidas bonificadas de nova implantación:

· A bonificación pola contratación indefinida de persoas novas con baixa cualificación beneficiarias do Sistema Nacional de Garantía Xuvenil. Dará dereito a unha bonificación 275 euros durante tres anos.

· A bonificación pola contratación indefinida ou incorporación como persoa socia na cooperativa ou sociedade laboral de persoas que realizan formación práctica en empresas. Dará dereito a unha bonificación de 138 €/mes, durante tres anos, ou ben durante a vixencia do contrato se se trata de persoa con discapacidade.

· A bonificación pola transformación en contratos fixos descontinuos de contratos temporais subscritos con persoas traballadoras incluídas no Sistema especial agrario por conta allea.Dará dereito, durante os tres anos seguintes, a unha bonificación na cotización de 55 euros por mes, cifra que, no caso das mulleres, elévase ata os 73 euros por mes.

Con carácter xeral, as contías das bonificacións á contratación determináronse en función dunha cota de referencia igual para todos os grupos de cotización.

Obriga de reintegro de axudas de empresas deslocalizadas

As empresas que procedan ao traslado da súa actividade industrial, produtiva ou de negocio a territorios que non formen parte do dos Estados membros da Unión Europea ou do dos Estados signatarios do Acordo sobre o Espazo Económico Europeo, deberán proceder á devolución de todas as bonificacións á Seguridade Social realizadas durante os catro anos inmediatamente anteriores á deslocalización, así como as subvencións recibidas.

Prioridade á contratación a tempo completo

Nos supostos de contratación a tempo parcial as contías reduciranse proporcionalmente en función da xornada establecida. En todo caso non se incentivan as xornadas parciais inferiores ao 50 por cento da xornada a tempo completo dunha persoa traballadora, salvo nos supostos de permisos por conciliación.

Reforzo da negociación colectiva en materia de emprego

Increméntase o papel da Negociación Colectiva en materia de emprego mediante esta norma, prevendo a posibilidade de incentivar as medidas pactadas que inclúan compromisos de mellora ou incremento do emprego.Así mesmo, recoñécese a posibilidade de incorporar estes acordos como criterio na contratación no ámbito do sector público.

Contía dalgúns incentivos

Bonifícanse as readmisións de persoas traballadoras que cesasen na empresa por incapacidade permanente total ou absoluta para mellorar a empregabilidade deste colectivo de que se trata e limítanse aos contratos indefinidos e aos supostos nos que a readmisión non obedeza a un dereito do traballador, límites que non están contemplados na regulación actual. Tamén como novidade, estas bonificacións esténdense aos supostos de persoas maiores de 55 anos con incapacidade permanente reincorporadas á súa empresa noutra categoría, así como de persoas maiores desa idade que recuperan a súa capacidade e puidesen ser contratadas por outra empresa.

A bonificación prevista na actualidade pola contratación indefinida de persoas en situación de exclusión social (55 €/mes) increméntase ata 128 €/mes, igualándose así á establecida pola contratación indefinida doutros colectivos vulnerables.

As bonificacións derivadas das substitucións limítanse para determinados supostos á contratación de persoas novas e a súa duración axustouse á duración que puidesen ter os propios contratos de substitución.

A contratación indefinida de persoas desempregadas de longa duración dá dereito a unha bonificación superior cando a persoa contratada é muller (128 €/mes, en lugar de 110 €/mes). Esta maior bonificación esténdese tamén á contratación de persoas teñan 45 ou máis anos.

Respecto do contrato de formación en alternancia establece unhas contías de bonificación, en lugar de porcentaxes, equivalentes ás que resultarían de aplicar o 75% ás cotas empresariais únicas previstas para este contrato e o 100% en función do tamaño da empresa.

Os beneficios nas cotas da Seguridade Social previstos pola transformación en indefinidos de contratos formativos tamén teñen novidades derivadas da unificación da súa regulación e incrementan a súa contía un 200% para igualala á prevista pola transformación en indefinido do contrato de formación en alternancia.

Ademais, do mesmo xeito que se fai coa bonificación por transformación do contrato de substitución, elimínase da norma que só poidan beneficiarse desta bonificación as empresas con menos de 50 traballadores en alta, como sucede actualmente.

As bonificacións previstas na actualidade pola formación en alternancia, permiten financiar tanto custos de formación como custos de tutorización na empresa, limitando os primeiros á actividade formativa que, vinculada ao citado contrato, realícese no ámbito laboral. En cambio, a bonificación por custos de tutorización sería aplicable a todas as empresas.

Persoas con discapacidade

Regúlanse as bonificacións nas cotas patronais da Seguridade Social relativas á contratación de persoas con discapacidade, as bonificacións nos supostos de contratos subscritos por empresas de inserción e as bonificacións polos contratos de substitución de traballadoras vítimas de violencia de xénero ou de violencias sexuais, que manteñen as bonificacións actuais.

Actualmente estase ultimando o Libro Branco sobre Emprego e Discapacidade, cuxas conclusións e recomendacións permitirán abordar ou expor reformas de futuro.

O Acordo Xeral subscrito entre o Goberno e a ONCE en materia de Cooperación, Solidariedade e Competitividade para a Estabilidade de Futuro da ONCE para o período 2022-2031 considera necesario manter a bonificación do 100% da cotización empresarial.

Cidades autónomas

Os contratos indefinidos de persoas traballadoras que presten actividade en determinados sectores de Ceuta e Melilla gozan na actualidade dunha bonificación do 50%, porcentaxe que se incrementa ata unha contía fixa equivalente ao 75%. Esta bonificación vincúlase ao desenvolvemento de accións formativas para as persoas traballadoras cuxos contratos se bonifican.