27 de decembro de 2023.- O Consello de Ministros acordou na súa reunión de hoxe estender o período de suspensión dos desafiuzamentos e lanzamentos de fogares vulnerables económica e socialmente da súa vivenda habitual ata o 31 de decembro de 2024, nos casos xa previstos pola normativa actual. A medida está incluída no Real Decreto-lei, aprobado hoxe, polo que se adoptan medidas para afrontar as consecuencias económicas e sociais derivadas dos conflitos en Ucraína e Oriente Próximo, así como para paliar os efectos da seca.
Desta forma, para atender á realidade social e económica dos fogares no contexto do proceso de mitigación da dinámica inflacionista e da prolongación das consecuencias da situación internacional, esténdense determinadas medidas de protección en situacións de vulnerabilidade en materia de vivenda que foron introducidas no Real Decreto-lei 11/2020, do 31 de marzo, polo que se adoptan medidas urxentes complementarias para facer fronte á COVID-19.
Iso obedece, en gran parte, á existencia dun escenario marcado pola extensión temporal da Guerra de Ucraína e as súas repercusións na economía das familias, principalmente, a través do crecemento dos prezos ao consumo que inciden dun modo especial naquelas persoas e fogares con menores recursos.
Compensacións para arrendadores ou propietarios
Xunto á ampliación da medida durante un ano máis para fogares vulnerables sen alternativa habitacional, contémplase tamén a posibilidade ata o 31 de xaneiro de 2025 de solicitar compensación por parte do arrendador ou propietario, recollida no Real Decreto-lei 37/2020, do 22 de decembro, de medidas urxentes para facer fronte ás situacións de vulnerabilidade social e económica no ámbito da vivenda e en materia de transportes.
Así mesmo, esténdese o prazo para que os arrendadores e titulares de vivenda afectados pola suspensión extraordinaria en vigor do desafiuzamento ou lanzamento poidan presentar a solicitude de compensación prevista nese mesmo RDL. Este prazo era dun mes desde a finalización da vixencia das medidas. Así, coa ampliación prevista para estas medidas, o novo prazo no que se poderá presentar esta solicitude queda fixado ata o 31 de xaneiro de 2025.
Medidas de protección de carácter social
A ampliación das medidas de protección aprobáronse para aqueles fogares vulnerables que se enfronten a procedementos de desafiuzamento da súa vivenda habitual, coa acción coordinada dos órganos xudiciais e dos servizos sociais competentes, incluídos aqueles fogares afectados por procedementos de lanzamento da súa vivenda habitual, que non se deriven de contratos de arrendamento, cando existan persoas dependentes, vítimas de violencia sobre a muller ou menores de idade a cargo.
Neste último suposto, establécese a posibilidade de que o xuíz, previa valoración ponderada e proporcional do caso concreto, teña a facultade de suspender o lanzamento, cando os propietarios destes inmobles sexan persoas físicas ou xurídicas titulares de máis de 10 vivendas, solicitando informe aos servizos sociais competentes con obxecto de que poidan valorar a situación de vulnerabilidade económica e identificar as medidas a aplicar para dar resposta á esta situación.
Nestes casos, sempre se terán en conta aqueles que xa se regularon nos
que a suspensión nunca poderá ditarse e son:
- Cando a vivenda sexa a residencia habitual ou segunda residencia do propietario.
- Cando se produciu nun inmoble de propiedade dunha persoa física ou xurídica que o teña cedido por calquera título válido en dereito a unha persoa física que tivese nel o seu domicilio habitual ou segunda residencia debidamente acreditada.
- Cando a entrada ou permanencia no inmoble produciuse mediando intimidación ou violencia sobre as persoas.
- Cando existan indicios racionais de que a vivenda se estea utilizando para a realización de actividades ilícitas.
- Cando se trate de inmobles destinados a vivenda social e xa se asignou a vivenda a un solicitante
- Que a entrada no inmoble produciuse con posterioridade á entrada en vigor do Real Decreto-lei 11/2020
Lei de Vivenda
A extensión durante todo 2024 da prórroga aprobada hoxe no Real Decreto, súmanse ás medidas de carácter estrutural que se están levando a cabo neste ámbito desde Mivau, encamiñadas a facer efectivo o exercicio do dereito constitucional a unha vivenda digna adecuada, como a aprobación e entrada en vigor da Lei polo Dereito á Vivenda.
A nova lexislación establece un incremento máximo anual do 3% do aluguer nos contratos vixentes desde o 1 de xaneiro de 2024 ao 31 de decembro e introduce un mandato ao Instituto Nacional de Estatística (INE) para que defina antes do 31 de decembro de 2024 un novo índice de referencia para a actualización anual dos contratos de arrendamento de vivenda para evitar incrementos desproporcionados na renda. Cabe lembrar que a limitación do 2% da actualización anual da renda aprobada a finais de 2022 continuou vixente durante todo este 2023.
A Lei de Vivenda tamén recolle melloras no procedemento de desafiuzamento que poida afectar á vivenda habitual de fogares vulnerables para garantir unha comunicación efectiva e rápida entre o órgano xudicial e os servizos sociais a través dun requirimento para que estes avalíen a situación e, no seu caso, atendan rapidamente ás persoas en situación de vulnerabilidade económica e/ou social.
Neste sentido, asegúrase que os Servizos Sociais poidan ofrecer solucións habitacionales aos afectados, evitando situacións de desamparo como consecuencia do desaloxo. Mentres estas solucións prodúcense, increméntanse os prazos de suspensión dos lanzamentos nestas situacións de vulnerabilidade, de 1 a 2 meses cando o propietario é persoa física, e de 3 a 4 cando é persoa xurídica. Ademais, introdúcense no procedemento criterios obxectivos para definir as situacións de vulnerabilidade económica.