27 de decembro de 2023.- O Consello de Ministros aprobou hoxe a prórroga de numerosas medidas tributarias que supoñen un alivio fiscal para a poboación e as empresas, na liña das reformas ou rebaixas impositivas que se impulsaron desde o ano 2021 para contrarrestar as consecuencias económicas de conflitos internacionais ou as tensións nos mercados enerxéticos. Todas elas quedaron recollidas no Real Decreto-lei polo que se adoptan medidas para afrontar as consecuencias económicas e sociais derivadas dos conflitos en Ucraína e Oriente Próximo, así como para paliar os efectos da seca. Un texto que supón rebaixas en impostos e beneficios fiscais por máis de 2.500 millóns de euros durante o ano 2024.
Este paquete de medidas recolle as prórrogas de medidas que xa entraron en vigor en 2022 ou empezaron a súa andaina en 2023. A evolución da economía e dos prezos experimentou melloras precisamente nese último ano. Unha evolución na que influíron de maneira significativa os sucesivos RDL aprobados polo Goberno, que supuxeron un aforro de máis de 25.000 millóns de euros tanto para a cidadanía como para as empresas.
Aínda así, o Executivo é consciente de que a incerteza pola guerra e a inflación seguen atenazando a economía mundial. Polo que se fai necesario prorrogar axudas que expiran o próximo 31 de decembro de 2023 durante 2024. Algunhas das cales permanecerán durante todo o exercicio, mentres que noutros casos disporase un prazo de vixencia ata o 30 de xuño do próximo ano.
Facturas de luz e gas
No ámbito da enerxía, mantense a rebaixa fiscal sobre o IVE da electricidade que consomen os fogares. O tipo de IVE será o reducido do 10% sobre todos os compoñentes da factura das entregas de electricidade. Esta medida abarcará todo o ano 2024. Antes da crise enerxética, a tributación era do 21%.
Para a factura do gas aplicarase o mesmo gravame do 10%. Unha rebaixa fiscal que estará vixente do 1 de xaneiro ao 31 de marzo do próximo ano. Este tipo de IVE aplicarase ademais a pellets, briquetas e leña, sustitutivos ecolóxicos do gas natural procedentes de biomasa e destinados a sistemas de calefacción. O período comprendido para aplicar a esta rebaixa abarcará o 1 de xaneiro de 2024 e o 30 de xuño dese mesmo ano. Antes da crise, o IVE en ambos os casos era do 21%.
O Imposto Especial sobre a Electricidade manterá así mesmo unha redución no seu tipo impositivo no primeiro semestre de 2024. Durante o primeiro trimestre dese ano, o tipo do IEE quedará fixado no 2,5%. No segundo trimestre, este pasará ao 3,8%. Este imposto alcanzaba o 5,113% antes de que o Goberno empezase a impulsar medidas.
En canto ao Imposto sobre o Valor da Produción da Enerxía, impúlsase unha recuperación gradual do mesmo tras o descenso dos prezos da electricidade e a normalización do mercado eléctrico. Durante 2024, a base impoñible será o importe total que corresponda percibir ao contribuínte pola produción e incorporación ao sistema eléctrico de enerxía eléctrica. No primeiro trimestre, esta base será diminuída na metade das retribucións que correspondan á electricidade incorporada ao sistema. No segundo, serao nunha cuarta parte das retribucións da electricidade incorporada ao sistema.
Todas estas medidas garantirán o obxectivo de manter unha redución significativa da factura de produtos enerxéticos dos fogares, en particular durante o período invernal. O que se compaxinará coa normalización dos prezos de mercado, que experimentaron rebaixas substanciais con respecto aos períodos de maior tensión, como a marca dos prezos do mercado almacenista de 2021 e a invasión rusa en Ucraína iniciada en febreiro de 2022.
IVE dos alimentos
A rebaixa impositiva sobre os alimentos que estivo vixente todo 2023 prorrogarase ata o 30 de xuño de 2024. As pastas e os aceites de oliva e sementes tamén seguirán co IVE reducido do 5% como xa ocorría ata agora. Ademais, os considerados como alimentos de primeira necesidade manterán un tipo de IVE do 0%. Isto afectará aos seguintes:
- O pan común, así como a masa de pan común conxelada e o pan común conxelado destinados exclusivamente á elaboración do pan común.
- As fariñas panificables.
- Os seguintes tipos de leite producido por calquera especie animal: natural, certificada, pasterizada, concentrada, desnatada, esterilizada, UHT, evaporada e en po.
- Os queixos.
- Os ovos.
- As froitas, verduras, hortalizas, legumes, tubérculos e cereais, que teñan a condición de produtos naturais de acordo con o Código Alimentario e as disposicións ditadas para o seu desenvolvemento.
Estas medidas que buscan seguir abaratando a cesta da compra continuarán sendo unicamente para o consumidor. Polo que esta redución non poderá dedicarse a incrementar marxes de beneficios empresariais que poidan levar a un encarecemento da cadea de produción
Eficiencia enerxética
O texto do RDL reforza a aposta do Goberno por impulsar a rehabilitación enerxética de vivendas ou edificios, ao prorrogar as deducións de IRPF vinculadas ás obras realizadas con ese fin. Por este motivo, esténdese ata o 31 de decembro de 2024 todas as medidas destinadas ás reformas que axuden a realizar un consumo máis sustentable de enerxía, xa sexa en casas particulares ou en bloques de veciños.
Estas axudas, vinculadas ao Plan de Recuperación, Transformación e Resiliencia (PRTR), permitirán deducirse un 20%, 40% ou 60% de IRPF a quen impulsen estas actuacións sobre as súas propiedades. Unhas porcentaxes suxeitas ao tipo de vivenda e á profundidade das obras que se realicen para lograr o obxectivo de reducir o consumo e obter os certificados correspondentes que así o avalen.
Xunto ao anterior, hai que destacar a prórroga na liberdade de amortización para aqueles investimentos que utilicen enerxía procedente de fontes renovables.
Autónomos
O Executivo continuará apoiando aos traballadores autónomos co mantemento das axudas e beneficios fiscais aprobados nos últimos anos para facilitarlles o seu labor. Para iso, permitirase que apliquen o método de estimación obxectiva para o cálculo do rendemento neto da súa actividade económica.
Isto evitará un incremento nas súas obrigas, ao estenderse durante 2024 os límites cuantitativos que delimitan no Imposto sobre a Renda das Persoas Físicas o ámbito de aplicación do método de estimación obxectiva.
A excepción son as actividades agrícolas, gandeiras e forestais, que xa dispón dun límite cuantitativo por volume de ingresos específico. O mesmo ocorrerá co IVE, ao prorrogarse o próximo exercicio os límites para a aplicación do réxime simplificado e o réxime especial da agricultura, gandaría e pesca.
Gravames enerxético, bancario e de solidariedade
O RDL inclúe a prórroga durante 2024 dos dous gravames temporais previstos na Lei 38/2022, do 27 de decembro, para o establecemento de gravames temporais enerxético e de entidades de crédito e establecementos financeiros de crédito. Ademais, o RDL contempla a futura revisión de ambos os gravames para a súa plena integración no sistema tributario. Da mesma maneira, tamén se prevé unha posible concertación coas comunidades de País Vasco e Navarra.
O texto expón ademais o establecemento na Lei de Orzamentos Xerais de 2024 dun incentivo para que os obrigados ao pago no sector enerxético accedan ao mesmo se realizan investimentos estratéxicos desde o 1 de xaneiro de 2024.
Por último, prorrógase a aplicación do Imposto Temporal de Solidariedade das Grandes Fortunas mentres non se produza a revisión da tributación patrimonial nas CCAA. Circunstancia que está vinculada á reforma do sistema de financiamento autonómico.