Cidade Real.- A delegada do Goberno de España en Castela-A Mancha, Milagres Tolón, inaugurou esta mañá a Primeira Xornada Técnico Xurídica organizada pola Confederación Hidrográfica do Guadiana (CHG) e que leva por nome “A xestión das augas subterráneas nas masas declaradas en risco”, celebrada na Facultade de Letras da Universidade de Castela-A Mancha, en Cidade Real.
Milagres Tolón falou do que, sen dúbida, “é un recurso tan esencial para a vida e para a conservación e o desenvolvemento das nosas sociedades e das nosas contornas. A escala mundial, as augas subterráneas proporcionan a metade do volume de auga extraída para uso doméstico e ao redor do 25% de toda a auga extraída para irrigación”.
Xornada na que estiveron, entre outros, o presidente do CHG, Samuel Moraleda; o subdelegado do Goberno de España na provincia de Cidade Real, David Broceño; o alcalde de Cidade Real, Francisco Cañizares; e o delegado provincial de Desenvolvemento Sustentable, Casto Sánchez.
As augas subterráneas e os regadíos
Como destacaba a delegada do Goberno, “con augas subterráneas régase o 38% das terras de regadío do mundo, e, no noso país, máis de 12 millóns de persoas bebe auga dos pozos, e o 30% dos cultivos de regadío réganse con augas subterráneas. En Castela-A Mancha, con gran parte do seu territorio na denominada España seca, somos moi conscientes de que as augas subterráneas son un ben moi prezado”.
Masas de auga “que son o sustento de ríos, mananciais e de moitos humidais e ecosistemas de gran valor ambiental nesta terra. Falamos de auténticas reservas de biodiversidade, como o Parque Nacional das Táboas de Daimiel ou as Lagoas de Ruidera nesta bacía do Guadiana”.
Milagres Tolón sinalou que é “un valioso recurso socioeconómico. A súa descarga en superficie a través de mananciais ou de pozos explica, en boa parte, a distribución da poboación, en particular en territorios como este dA Mancha. Porque os acuíferos son unha riqueza oculta, un seguro que nos/nos regala a natureza contra as secas. Posibilitan a garantía alimentaria nas zonas áridas e semiáridas e nos períodos de seca, aspecto este que é particularmente importante agora no escenario do cambio climático”.
Resistentes aos cambios climáticos
Non esquezamos que “as augas subterráneas constitúen sistemas moi resistentes aos cambios climáticos, os ciclos estacionales e mesmo para o efecto da actividade humana. Ao mesmo tempo, son, unha vez danados, moito máis difíciles de recuperar. Ben sexa por sobreexplotación ou por contaminación, o certo é que os acuíferos de España e de Castela A-Mancha están a sufrir unha degradación importante nas últimas décadas. Estímase que máis do 40% das nosas masas de auga subterránea están claramente afectadas”.
Por iso é polo que a delegada do Goberno lembrase unha vez máis que “non podemos prescindir nin dunha soa pinga de auga por razóns de sobreexplotación ou uso indebido porque a auga constitúe unha política de seguridade para o país que non podemos perder. É a nosa obriga legar aos nosos fillos un mundo con recursos suficientes para o seu desenvolvemento e benestar”.
Investimento de 500 millóns de euros
E ante esta situación, “o Goberno de España puxo en marcha o Plan de Acción de Augas Subterráneas 2023-2030 que, cun investimento de 500 millóns de euros, busca mellorar o coñecemento, a xestión e a gobernación das augas subterráneas co obxectivo de alcanzar un bo estado cuantitativo e químico destas masas de auga. Igualmente, nun contexto de cambio climático e de ameazas económicas e ambientais, xornadas como a que hoxe celebramos contribúen tamén aos obxectivos que compartimos como sociedade”.
Milagres Tolón incidía en que “fronte aos riscos actuais e futuros, nada mellor que a certeza nada da ciencia e da investigación. Neste sentido, o programa elaborado para esta xornada inclúe a participación de expertos que sen dúbida ofrecerán debates e análises que permitan mellorar a xestión destes recursos e, con iso, garantir a súa calidade e cantidade. Temos que ser capaces de pór en marcha mecanismos de anticipación para poder dar resposta a escenarios aos que deberemos facer fronte e que serán máis esixentes que os actuais”.
Polo que “é necesario un coñecemento científico e técnico amplo do funcionamento e evolución destas masas de auga para poder deseñar políticas realistas e eficaces. Pero tamén fai falta a colaboración dos usuarios e facer compatible os usos humano, industrial, agrícola ou ambiental; e iso implica contar cun marco claro de regulación”.
“Contan co apoio do Goberno de España”
Nesta xornada técnica tratáronse e deliberado sobre temas tan relevantes como a situación das augas subterráneas do Alto Guadiana, os dereitos sobre a auga, a situación dos acuíferos en risco ou o réxime sancionador.
Ao termo da súa intervención, Milagres Tolón desexoulles “unha boa xornada. E aproveito para agradecerlles o traballo que realizan cada día para que neste país contemos cunha lexislación e unha administración hídrica eficaz, sustentable e solidaria cos territorios e coas xeracións futuras. Contan co apoio e o convencemento político e moral do Goberno de España para avanzar neste labor”.