A Dirección Xeral de Tráfico (DXT) puxo en marcha desde hoxe luns e ata o vindeiro domingo unha campaña especial de vixilancia e control do consumo de alcol e outras drogas na condución. A iniciativa levarase a cabo coa participación da Agrupación de Tráfico da Garda Civil, así como coa colaboración das policías locais de 15 municipios cántabros que se sumaron ao dispositivo.
Durante toda a semana, intensificaranse os controis tanto en vías interurbanas como urbanas, en todas as franxas horarias, co obxectivo de previr sinistros viarios provocados polo consumo de sustancias, unha das principais causas de mortalidade en estrada.
Segundo datos da DXT, o alcol foi un factor concorrente en 246 falecementos en sinistros de tráfico rexistrados en 2023 a nivel nacional - último ano con datos consolidados-, o que representa o 26% do total de mortes en estrada. O alcol estivo presente no 13% de todos os sinistros ocorridos, situándose como a segunda causa de sinistralidade viaria, por detrás das distraccións e por diante do exceso de velocidade.
No caso de Cantabria, durante 2024 interpuxéronse 1.853 denuncias por consumo de alcol ao volante e 1.336 por presenza de drogas. Ademais, e segundo datos da Memoria do Ministerio Fiscal, ese mesmo ano ditáronse 637 sentenzas condenatorias na comunidade por conducir baixo os efectos do alcol ou as drogas.
Na edición do pasado ano desta mesma campaña, celebrada entre o 19 e o 25 de agosto, rexistráronse en Cantabria un total de 102 denuncias, 73 por alcol e 29 por drogas.
Efectos do alcol na condución
O consumo de alcol antes de conducir representa un dos factores de risco máis importantes na sinistralidade viaria. O alcol actúa como un depresor do sistema nervioso central, afectando directamente a funcións esenciais para unha condución segura, como a percepción, o tempo de reacción, a coordinación e a capacidade de xuízo. Mesmo cando o condutor sente que mantén o control, o seu organismo xa está sometido a alteracións que aumentan exponencialmente o risco de accidente.
Un dos primeiros efectos do alcol é a redución do tempo de reacción. Isto significa que, ante un imprevisto na vía (como a aparición repentina dun peón, unha freada do vehículo dianteiro ou un sinal de tráfico), o condutor tarda máis en reaccionar, o que pode resultar decisivo para evitar ou non un sinistro. A esta lentitude súmase unha subestimación da velocidade propia e da dos demais vehículos, así como unha maior dificultade para avaliar distancias e tomar decisións acertadas.
O alcol non só está relacionado cun maior número de accidentes, senón que tamén incrementa a gravidade das consecuencias. Diversos estudos demostraron que nos sinistros onde o alcol está presente, as lesións sufridas polas vítimas adoitan ser máis graves e teñen peor prognóstico. Isto débese, en parte, a que a condución baixo os efectos do alcol adoita estar asociada a comportamentos de alto risco, como o exceso de velocidade, non utilizar o cinto de seguridade ou realizar manobras temerarias.
Ademais, o consumo de alcol tamén afecta o estado emocional do condutor, xerando unha falsa sensación de seguridade, euforia ou despreocupación. Estas emocións conducen, con frecuencia, a infravalorar os riscos reais do tráfico, o que se traduce nun aumento de condutas mprudentes. Por iso, mesmo con taxas de alcoholemia dentro da marxe legal permitido, o nivel de risco xa se ve incrementado de forma significativa.
En resumo, o alcol actúa sobre o organismo de forma progresiva pero constante, e a partir do primeiro consumo xa se produce unha deterioración das capacidades necesarias para conducir. A evidencia científica e os datos estatísticos mostran que a única taxa segura de alcol ao volante é 0,0%.